III KRN 314/56

WyrokIzba Karna1956-05-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli nieobecność oskarżonego na rozprawie była usprawiedliwiona chorobą, o czym sąd wiedział?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wydanie wyroku zaocznego było błędne, ponieważ istniały przesłanki wskazujące na usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego z powodu choroby. Zwrotne poświadczenie odbioru wezwania, które zostało doręczone oskarżonemu w szpitalu, powinno było skłonić sąd do uznania niestawiennictwa za usprawiedliwione i zaniechania wydania wyroku zaocznego. Sąd błędnie odrzucił sprzeciw oskarżonego, ignorując dowody wskazujące na jego chorobę jako przyczynę nieobecności.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy wydał wyrok zaoczny skazujący oskarżonego Henryka K. za przestępstwo z art. 237 § 1 k.k. Oskarżony złożył sprzeciw od wyroku, który został odrzucony, co spowodowało uprawomocnienie się wyroku zaocznego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów proceduralnych przy wydaniu wyroku zaocznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka K., oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 25 lutego 1955 r., na podstawie - art. 394-396, art. 400 § 1 i § 4, art. 383 pkt 3 i art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Tomaszowie Lubelskim po przeprowadzeniu rozprawy pod nieobecność oskarżonego Henryka K. wydał w dniu 25 lutego 1955 r. wyrok zaoczny, w którym skazał tegoż oskarżonego za występek przewidziany w art. 237 § 1 k.k. na 2 miesiące aresztu. Od wyroku tego oskarżony złożył w ustawowym terminie sprzeciw, który został przez Sąd odrzucony. Wobec niezłożenia przez oskarżonego w terminie zażalenia, postanowienie Sądu, odrzucające sprzeciw oskarżonego, stało się prawomocne, a tym samym stał się prawomocny wyrok zaoczny.Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną na korzyść oskarżonego Minister Sprawiedliwości, w której wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania, zarzucając obrazę art. 395 i art. 347 w związku z art. 349 § 1 i 350 k.p.k., polegającą na wydaniu wyroku zaocznego przy braku warunków ustawowych.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny. Zaskarżony wyrok jest błędny z następujących względów. Z treści przepisów art. 349 § 1 i 350 k.p.k., zobowiązujących składającego sprzeciw od wyroku zaocznego do podania przyczyn, dla których nie mógł zawiadomić sądu przed wydaniem wyroku zaocznego o przeszkodach do stawienia się na rozprawie, wynika, że jednym z warunków upoważniających do wydania wyroku zaocznego są okoliczności pozwalające przypuszczać, że nieobecność oskarżonego na rozprawie zaocznej jest nieusprawiedliwioną. Okoliczności, pozwalające na uznanie niestawiennictwa oskarżonego za usprawiedliwione istniały przy ferowaniu niniejszego wyroku zaocznego. Jak bowiem wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przez oskarżonego wezwania na rozprawę wyznaczoną na dzień 25 lutego 1955 r., wezwanie to, adresowane na miejsce stałego zamieszkania oskarżonego, zostało odesłane do szpitala w Tomaszowie Lubelskim, gdzie oskarżony przebywał wówczas jako chory i tam zostało mu doręczone na tydzień przed terminem rozprawy. Dane te wskazywały na to, że oskarżony poważnie zachorował i że w dniu 25 lutego 1955 r. nie mógł stawić się na rozprawę właśnie z powodu choroby. Zatem nieobecność oskarżonego na rozprawie była usprawiedliwiona, co stanowiło ważną przeszkodę do wydania wyroku zaocznego.Nawiasowo dodać należy, że wobec znajdowania się w aktach sprawy wymienionego powyżej zwrotnego poświadczenia doręczenia oskarżonemu wezwania na rozprawę sąd bezpodstawnie odrzucił sprzeciw oskarżonego, albowiem powyższe zwrotne poświadczenie odbioru wezwania uwiarygodniało twierdzenie oskarżonego w sprzeciwie, że nie mógł stawić się na rozprawę w dniu 25 lutego 1955 r. z powodu choroby, oraz informowało w dostateczny sposób sąd przed wydaniem wyroku zaocznego o przyczynie niestawiennictwa oskarżonego na wyznaczonym terminie rozprawy.Z tych zasad należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 237 § 1 KKart. 394art. 400 § 1art. 383 pkt 3art. 388 § 1 KPKart. 395art. 347art. 349 § 1§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.