V KK 154/13
WyrokIzba Karna2013-07-04
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk, Józef Dołhy, Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony przebywa w zakładzie karnym i nie miał możliwości odebrania wezwania na rozprawę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można prowadzić rozprawy pod nieobecność oskarżonego i wydać wyroku zaocznego, jeśli oskarżony nie został skutecznie powiadomiony o terminie rozprawy, zwłaszcza gdy obiektywnie nie miał możliwości odbioru wezwania, np. z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. W takiej sytuacji dochodzi do rażącego naruszenia prawa do obrony.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny skazujący K. W. za kradzież. Oskarżony nie stawił się na rozprawę, a sąd uznał wezwania za prawidłowo doręczone, mimo że nie zostały podjęte. Okazało się, że w czasie wyznaczonych terminów rozprawy oskarżony przebywał w zakładzie karnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 154/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon Protokolant Anna Kowal w sprawie K. W. skazanego z art. 278 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 4 lipca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G., wyrokiem zaocznym z dnia 5 października 2012 r. uznał K. W. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., polegającego na tym, że w okresie od 19 czerwca 2012 r., godz. 20.00, do 20 czerwca 2012 r., godz. 23.25, w G. z terenu niezabezpieczonej posesji nr 45 zabrał w celu
2 przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą w postaci: przyczepki samochodowej marki Świdnik Trade rok produkcji 2009 o nr rej. […], wartości 600 zł na szkodę P. M. oraz silnik od samochodu marki VW Golf III TDI ze skrzynią biegów wartości 2.500 zł, silnik od samochodu VW Golf wartości 2.000 zł, felgi samochodowej rozmiar 16 cali od samochodu marki VW Golf wartości 50 zł, czterech felg samochodowych rozmiaru 17 cali z oponami „Dunlop" od samochodu marki BMW wartości 2.000 zł na szkodę T. K., przy czym łączna wartość skradzionego mienia wynosi 6.800 zł, i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. Powyższy wyrok uprawomocnił się w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w dniu 3 listopada 2012 r. Od tego wyroku kasację na korzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.k., art. 139 § 1 k.p.k. i art. 479 § 1 k.p.k., polegające na błędnym uznaniu, że awizowane i niepodjęte w terminie wezwanie do stawiennictwa na rozprawę, wysłane na adres zamieszkania oskarżonego oraz na adres stałego zameldowania - zostało mu doręczone i, że zaistniały warunki do rozpoznania sprawy pod nieobecność oskarżonego, a następnie wydania wyroku zaocznego, w sytuacji gdy oskarżony przebywał w tym czasie w zakładzie karnym, co w konsekwencji pozbawiło go prawa do obrony. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Autor kasacji trafnie wywodzi, że analiza materiałów sprawy wskazuje jednoznacznie, iż Sąd Rejonowy w G. przeprowadził w dniu 5 października 2012 r. rozprawę pod nieobecność oskarżonego i wydał wyrok zaoczny w warunkach niepowiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy, uznając, że nie podjęte, dwukrotnie awizowane wezwania należało uznać za prawidłowo doręczone.
3 Tymczasem w sprawie bezsporne jest to, że K. W. od dnia 8 września 2012 r. przebywa w Zakładzie Karnym w R. (pismo Dyrektora ZK w R. z dnia 7 marca 2013 r.). W realiach sprawy jest zatem niewątpliwe, że oskarżony był pozbawiony wolności w czasie, kiedy upływały terminy odbioru wezwań na rozprawę i w istocie oskarżony nie miał możliwości dopełnienia obowiązku określonego w art. 139 § 1 k.p.k. Wprawdzie okoliczność powyższa nie była znana Sądowi Rejonowemu, jednakże uznanie pisma za prawidłowo doręczone nie zależy od stanu wiedzy organu wysyłającego pismo, może więc dojść do naruszenia przepisu art. 139 § 1 k.p.k. także bez uchybienia ze strony Sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2005 r., III KK 111/05, R-OSNKW 2005, poz. 1820; wyrok z dnia 28 czerwca 2006 r., II KK 51/06, R-OSNKW 2006, poz. 1278; wyrok z dnia 12 stycznia 2006 r., III KK 317/05, R-OSNKW 2006, poz. 144). W zaistniałej sytuacji procesowej brak było zatem podstawowych przesłanek do przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego i do wydania wyroku zaocznego. Zgodnie z dyspozycją art. 479 § 1 k.p.k. sąd może prowadzić rozprawę w trybie uproszczonym pod nieobecność skarżonego jedynie wtedy, gdy nie stawił się on na rozprawę mimo doręczenia mu wezwania oraz nie usprawiedliwił niestawiennictwa i nie wnosił o odroczenie rozprawy (art. 480 k.p.k.). Jest więc oczywiste, ze nie można prowadzić rozprawy, gdy oskarżonemu nie doręczono skutecznie wezwania na termin rozprawy lub gdy obiektywnie nie miał możliwości odbioru takiego wezwania. W świetle powyższego kasacja zasadnie zarzuca, że w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w G. doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 6 k.p.k., art. 139 § 1 k.p.k. i art. 479 § 1 k.p.k., ,polegającego na rozpoznaniu sprawy pod nieobecność oskarżonego i wydaniu wyroku zaocznego w sytuacji, gdy nie był on prawidłowo powiadomiony o rozprawie, co w oczywisty sposób naruszyło jego prawo do osobistego uczestniczenia w rozprawie i podjęcia obrony. Z powyższych względów, podzielając zarzut i wniosek końcowy kasacji, należało uchylić zaskarżony wyrok zaoczny i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.
4
Powiązane orzeczenia
- III KK 182/20 2020-06-30Czy sąd może rozpoznać sprawę i wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony, któremu wezwanie zostało wysłane na adres stałego zameldowania i wróciło jako niepodjęte, w rzeczywistości przebywał w zakładzie karnym, o czym sąd ni…
- V KRN 81/68 1968-03-14Czy sąd może prowadzić rozprawę w nieobecności oskarżonego, jeśli jego niestawiennictwo jest usprawiedliwione, a uchybienie to może mieć wpływ na treść wyroku?
- V KK 89/15 2015-05-13Czy wyrok zaoczny wydany wobec oskarżonego pozbawionego wolności, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, narusza prawo do obrony i przepisy postępowania karnego?
- V K 58/60 1960-02-13Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony usprawiedliwił swoją nieobecność na rozprawie przedstawiając zaświadczenie lekarskie o obłożnej chorobie?
- V KK 350/13 2014-01-22Czy wyrok zaoczny wydany wobec oskarżonego pozbawionego wolności, któremu wezwanie na rozprawę doręczono przez domownika, narusza jego prawo do obrony?
Powołane przepisy
art. 278 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 6 KPKart. 139 § 1 KPKart. 479 § 1 KPKart. 480 KPK§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy