V KK 350/13
WyrokIzba Karna2014-01-22
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Jerzy Grubba, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok zaoczny wydany wobec oskarżonego pozbawionego wolności, któremu wezwanie na rozprawę doręczono przez domownika, narusza jego prawo do obrony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok zaoczny wydany wobec oskarżonego pozbawionego wolności, któremu wezwanie na rozprawę doręczono przez domownika, narusza jego prawo do obrony. Skoro oskarżony przebywał w zakładzie karnym, jego nieobecność w miejscu zamieszkania nie mogła być uznana za chwilową, co uniemożliwiało skuteczne doręczenie wezwania przez domownika. Brak prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy prowadzi do obrazy przepisów procesowych i istotnego ograniczenia prawa do obrony.Stan faktyczny
Oskarżony W. B. został skazany wyrokiem zaocznym za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości i niestosowanie się do zakazów prowadzenia pojazdów, mimo odbywania kary pozbawienia wolności. Wezwanie na rozprawę zostało doręczone jego domownikowi, podczas gdy oskarżony przebywał w zakładzie karnym. Prokurator Generalny wniósł kasację, podnosząc naruszenie przepisów procesowych dotyczących doręczeń i prawa do obrony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok zaoczny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 350/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Anna Kowal w sprawie W. B. skazanego z art. 178a§2 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. w dniu 22 stycznia 2014 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 1 lutego 2013r. 1. uchyla zaskarżony wyrok zaoczny, a sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE W. B. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 14 października 2012 r. na drodze publicznej — ul. O. w W., kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości, stwierdzonym na podstawie badania urządzeniem kontrolno-pomiarowym typu Alkometr A WAT A 2.0, które
2 wykazało 0,76 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, czym nie zastosował się do zakazów prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów, orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 sierpnia 2008 r., do sprawy o sygn. akt VIK …/08, na okres 5 lat oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 18 listopada 2009 r., do sprawy o sygn. akt IIK …/09, na okres 8 lat, a ponadto czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W.z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt VI K …/04, za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. i 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., którą odbył w okresie od 11.08.2006 r. do 17.10.2007 r. oraz od 15.01.2009 r. do 09.05.2009 r., tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wyrokiem zaocznym z dnia 1 lutego 2013 r., Sąd Rejonowy w W. uznał oskarżonego W. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czyn i za przestępstwo to wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności i orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres 8 lat. Powyższy wyrok zaoczny uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron. Obecnie kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 132 § 2 k.p.k., art. 479 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k., polegającego na błędnym uznaniu wezwania oskarżonego na termin rozprawy za prawidłowe, skutkującym rozpoznaniem sprawy pod nieobecność oskarżonego i wydaniem wyroku zaocznego w sytuacji, gdy oskarżony W. B. zarówno w dacie doręczenia wezwania na rozprawę, jak i w dacie rozprawy był pozbawiony wolności w innej sprawie, a wezwanie odebrał dorosły domownik, mimo że nieobecność adresata w miejscu zamieszkania nie była chwilowa, co w konsekwencji pozbawiło go prawa do obrony. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację należy uznać za oczywiście zasadną, tak jak tego wymaga art. 535§5 k.p.k. Jak wynika z akt sprawy W. B. wysłano powiadomienie o terminie rozprawy, które podjęte zostało przez jego domownika – M. B. w dniu 31 grudnia 2012r. (k.42). W tej sytuacji, Sąd Rejonowy w W. na rozprawie w dniu 1 lutego 2013r. uznał, że oskarżony prawidłowo został zawiadomiony o jej terminie i wydał wyrok zaoczny (k. 43 – 46). Jak ustalono jednak później, skazany w dniu rozprawy, bo od dnia 14 grudnia 2012r., przebywał w Zakładzie Karnym w S., gdzie stawił się do odbycia kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem zaocznym z dnia 25 października 2012r. w sprawie II K …/12 (k. 77 i 78). Słusznie zatem podniesiono w kasacji zarzut naruszenia art. 132 § 2 k.p.k. gdyż skoro oskarżony przebywał w zakładzie karnym, gdzie odbywał karę pozbawienia wolności, jego nieobecność w domu, nie mogła być uznana za chwilową, a zatem domownik nie mógł skutecznie odebrać za niego zawiadomienia o terminie rozprawy. To z kolei doprowadziło do obrazy art. 479 § 1 k.p.k., gdyż wezwanie na rozprawę nie zostało oskarżonemu doręczone w sposób prawidłowy, co nie dawało podstaw do wydania wobec niego wyroku zaocznego i doprowadziło do istotnego ograniczenia jego prawa do obrony - art. 6 k.p.k. Opisane uchybienie, choć nastąpiło bez winy Sądu rozpoznającego sprawę, miało zatem oczywisty wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Konsekwencją uwzględnienia podniesionego zarzutu było uchylenie zaskarżonego wyroku zaocznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien przede wszystkim zadbać o prawidłowe zawiadomienie oskarżonego o terminach prowadzonych w niniejszej sprawie czynności. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KK 89/15 2015-05-13Czy wyrok zaoczny wydany wobec oskarżonego pozbawionego wolności, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, narusza prawo do obrony i przepisy postępowania karnego?
- V KK 154/13 2013-07-04Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony przebywa w zakładzie karnym i nie miał możliwości odebrania wezwania na rozprawę?
- III KK 179/13 2013-06-06Czy doręczenie wezwania na rozprawę oskarżonemu pozbawionemu wolności, na adres wskazany przez niego przed osadzeniem, jest skuteczne w świetle art. 139 § 1 k.p.k. i czy umożliwia wydanie wyroku zaocznego?
- III KK 298/16 2016-09-08Czy wyrok zaoczny wydany wobec oskarżonego, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, narusza prawo do obrony i czy postępowanie powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia?
- V KRN 81/68 1968-03-14Czy sąd może prowadzić rozprawę w nieobecności oskarżonego, jeśli jego niestawiennictwo jest usprawiedliwione, a uchybienie to może mieć wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 178a§2 KKart. 244 KKart. 64§1 KKart. 535§5 KPKart. 178a § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 132 § 2 KPKart. 479 § 1 KPKart. 6 KPK§2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy