III KZ 25/25
PostanowienieIzba Karna2025-07-24
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak poinformowania strony przez jej pełnomocnika o możliwości i sposobie zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego, a także brak wiedzy prawniczej strony, stanowią okoliczności niezależne od strony uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak poinformowania strony przez jej pełnomocnika o możliwości i sposobie zaskarżenia wyroku, a także brak wiedzy prawniczej strony, nie stanowią okoliczności niezależnych od strony w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji. Sąd podkreślił, że w przeciwieństwie do zaniechań obrońcy oskarżonego, które mogą być uznane za niezależne od oskarżonego, zaniechania pełnomocnika innej strony nie mają takiego charakteru ze względu na różnicę w obowiązkach i uprawnieniach.Stan faktyczny
Oskarżycielka prywatna złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, który odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia kasacji. Jako przyczynę uchybienia terminowi wskazała brak poinformowania jej przez pełnomocnika o możliwości i sposobie zaskarżenia wyroku oraz brak własnej wiedzy prawniczej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
III KZ 25/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie z oskarżenia prywatnego W. M. przeciwko Z. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2025 r. zażalenia oskarżycielki prywatnej W. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 28 maja 2025 r., sygn. akt IV Ka 1191/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 16 września 2024 r., sygn. akt IV Ka 1191/24 na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z 28 maja 2025 r. o sygn. akt IV Ka 1191/224 z oskarżenia prywatnego W.M. przeciwko Z. K. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie oskarżycielce prywatnej pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 16 września 2024 r., sygn. akt IV Ka 1191/24. Zażalenie na to postanowienie złożyła oskarżycielka prywatna, wskazując, że brak poinformowania jej przez pełnomocnika o możliwości i sposobie zaskarżenia wyroku sądu
III KZ 25/25 2 odwoławczego, uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika celem sporządzenia i podpisania kasacji. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie nie było zasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k., jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana. Warunkiem merytorycznym uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest więc wykazanie przez stronę, że uchybienie terminowi, o jakim mowa w art. 126 § 1 k.p.k., nastąpiło z powodu okoliczności, na które nie miała wpływu, a które zarazem uniemożliwiły dokonanie wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. W przedmiotowej sprawie, Sąd Okręgowy w Krakowie, prawidłowo uznał, że nie stanowią przyczyny niezależnej od strony brak stosownego pouczenia strony przez sąd oraz jej pełnomocnika oraz brak dysponowania przez nią wiedzą prawniczą. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Okręgowego w Krakowie, który stwierdził, że oskarżycielka prywatna została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy odwoławczej i nie stawiła się na nią, pozbawiając się w ten sposób możliwości wysłuchania odpowiednich pouczeń towarzyszących ogłoszeniu wyroku. Również prawidłowo sąd ten stwierdził, iż to, że pełnomocnik oskarżycielki prywatnej nie poinformował jej o terminie i sposobie wniesienia kasacji nie może zostać potraktowane jako okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji. Racje ma sąd, iż zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem, o ile zaniechanie obrońcy i niedotrzymanie przez niego terminu jest przyczyną uchybienia od oskarżonego niezależną, o tyle w wypadku takiego uchybienia pełnomocnika innej strony niedotrzymanie przez nią terminu takiego charakteru już nie ma, co wynika z rozróżnienia istoty obowiązków i uprawnień, jakie w świetle ustawy ciążą na obrońcy oskarżonego oraz na pełnomocniku stron.
III KZ 25/25 3 Sąd Najwyższy zgadza się ze stwierdzeniem, iż fakt zaniechania stosownego poinformowania oskarżycielki prywatnej przez jej pełnomocnika na temat możliwości zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego nie uzasadnia restytucji terminu do złożenia wniosku o wyznaczenia pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji. Również deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy nieznajomość prawa nie stanowią - w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - "niezależnej do strony przyczyny" niedotrzymania terminu zawitego. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KZ 21/15 2015-06-11Czy brak kontaktu z poprzednim pełnomocnikiem, który nie podjął czynności okołokasacyjnych, stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego…
- II KZ 36/21 2021-08-04Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia kasacji może być uwzględniony, jeśli strona nie dochowała terminu zawitego do jej wniesienia i nie wykazała okoliczności usprawiedliwiających niedochowanie tego terminu?
- IV KZ 34/09 2009-05-29Czy zaniedbanie zasięgnięcia informacji o sposobie rozstrzygnięcia wniosku o odroczenie rozprawy, skutkujące uchybieniem terminu do złożenia zapowiedzi kasacji, może być uznane za przyczynę niezależną od strony w rozumie…
- II KZ 43/12 2012-12-12Czy brak wiedzy skazanego o sposobie i terminie wniesienia kasacji, mimo otrzymania stosownych pouczeń od sądu odwoławczego, może stanowić przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu do jej wniesienia?
- II KZ 35/13 2013-09-27Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego może być usprawiedliwione niewłaściwym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia kasacji oraz przekonaniem o…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 126 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy