III KZ 31/23

III KZ 31/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. K. skazanej z art.157 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 września 2023 r. zażalenia oskarżycielki posiłkowej M. G. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Sandomierzu, wyrokiem z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II K 92/22, uznał oskarżoną M. K. za winną popełnienia występku z art. 157 § 2 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę M. G., która działała w sprawie w charakterze oskarżycielki posiłkowej i skazał ją na karę grzywny. Apelacje od tego wyroku wnieśli oskarżona i jej obrońca. III KZ 31/23 2 Oskarżycielka posiłkowa została zawiadomiona o pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej i odebrała pisemne pouczenie o przysługujących jej prawach i obowiązkach w postępowaniu odwoławczym (k. 210). Sąd Okręgowy w Kielcach po rozpoznaniu w dniach 5 i 17 kwietnia 2023 r. apelacji wniesionych przez oskarżoną i jej obrońcę, wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W dniu 4 maja 2023 r. M. G. wniosła o doręczenie jej wraz z uzasadnieniem „wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r.” wydanego w niniejszej sprawie. Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach, działając na podstawie art. 422 § 3 k.p.k., zarządzeniem z dnia 11 maja 2023 r. odmówił przyjęcia wniosku oskarżycielki posiłkowej o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 255/23, gdyż złożono go po upływie 7-dniowego terminu zawitego przewidzianego dla dokonania tej czynności. Oskarżycielka posiłkowa wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie. Nie formułując żadnych zarzutów pod jego adresem, powołując się na nieznajomość przepisów prawa procesowego, brak informacji o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok oraz swoją niepełnosprawność, domagała się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zaskarżonego zarządzenia było ustalenie, że oskarżycielka posiłkowa uchybiła terminowi zawitemu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2023 r. M. G. złożyła ten wniosek w dniu 4 maja 2023 r., podczas gdy termin dokonania tej czynności procesowej upłynął w dniu 2 maja 2023 r. III KZ 31/23 3 W takiej sytuacji uprawniony organ sądu właściwego do rozpoznania sprawy miał obowiązek postąpić zgodnie z przepisem art. 422 § 3 k.p.k., to jest odmówić przyjęcia takiego, spóźnionego wniosku. Skarżąca w swoim zażaleniu tego ustalenia w żaden sposób nie kwestionuje, a w szczególności nie wykazuje, iżby wniosek złożyła w terminie oraz nie podważa trafności zarządzenia o odmowie przyjęcia tego wniosku. Wadliwości tego zarządzenia nie dostrzega też z urzędu Sąd Najwyższy. Oskarżycielka posiłkowa była bowiem zawiadomiona o pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej i prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach w postępowaniu odwoławczym. Przewidując, jak wynika z pisma z dnia 28 marca 2023 r. (k. 222-224), że nie będzie brać udziału w rozprawie apelacyjnej, mogła ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu odwoławczym lub w inny sposób powziąć wiadomości na temat przebiegu postępowania, którego była stroną. Zgodnie z treścią art. 450 § 1 i 2 k.p.k. udział w rozprawie apelacyjnej podmiotów innych niż obrońca (w przypadku wystąpienia przesłanek obrony obligatoryjnej) oraz prokurator jest co do zasady nieobowiązkowy – o ile prezes sądu lub sąd nie uzna go za konieczny. Zgodnie z powyższą regułą, zawiadamiając M. G. o pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej Sąd Okręgowy w Kielcach uznał jej stawiennictwo za nieobowiązkowe. O kolejnych terminach informowane były tylko strony obecne na sali rozpraw. Ponieważ oskarżycielka posiłkowa nie zadbała o to, by brać czynny udział w postępowaniu, nie miała wiedzy o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok. W takiej sytuacji 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 k.p.k.). Skoro tak, to zaskarżone zarządzenie - jako oparte na prawidłowych ustaleniach faktycznych i zgodnie z prawem - wzruszone być nie może. Do oceny zawartej w zażaleniu argumentacji wskazującej na to, że niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku zostało spowodowane przyczynami niezależnymi od oskarżycielki posiłkowej uprawniony i zobowiązany (w razie popierania tejże przez M. G.) będzie Sąd Okręgowy w Kielcach. III KZ 31/23 4 Biorąc powyższe pod uwagę, należało orzec jak na wstępie. [SOP] [ms]