III KZ 43/16

PostanowienieIzba Karna2016-07-14

Skład orzekający: Jacek Sobczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niedotrzymanie terminu do złożenia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego może być usprawiedliwione niepełnym pouczeniem doręczonym skazanemu, niedostosowanym do jego możliwości intelektualnych, lub brakiem wyczerpującego pouczenia ze strony obrońcy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niedotrzymanie terminu do złożenia kasacji nie może być usprawiedliwione niepełnym pouczeniem, jeśli skazany został wystarczająco poinformowany o przysługujących mu prawach. Oczekiwania skazanego skierowane do byłego obrońcy nie niwelują ustawowych terminów, którym należy się podporządkować. Sąd nie ma obowiązku pouczania w sposób szczególny, chyba że przepisy prawa tego wymagają, a w tym przypadku standardowe pouczenie było wystarczające.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia kasacji. Zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że niedotrzymanie terminu nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od skazanego, a było spowodowane niepełnym pouczeniem. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy, analizując przyczyny niedotrzymania terminu do złożenia kasacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia kasacji. Zasądzono również koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 43/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Sobczak w sprawie T. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2016 r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 maja 2016 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 czerwca 2015 r. na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1) utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, 2) zasądzić na rzecz adw. S. P. – Kancelaria Adwokacka kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych) w tym 23% podatek VAT tytułem udzielonej z urzędu skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sądu Apelacyjnego odmówiono skazanemu T. G. na podstawie art. 126 § 1 i § 2 k.p.k., przywrócenia terminu do złożenia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 czerwca 2015 r. Na to postanowienie zażalenie złożył obrońca wymienionego zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że niedotrzymanie 2 terminu na wniesienie kasacji nie nastąpiło z przyczyn od wnioskodawcy niezależnych w sytuacji, gdy niedotrzymanie terminu było spowodowane niepełnym pouczeniem doręczonym wraz z wyrokiem Sadu Apelacyjnego niedostosowanym do możliwości intelektualnych skazanego. Nadto, skarżący podniósł naruszenie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., poprzez nieuwzględnienie wniosku obrońcy o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji mimo, że zachodziły ku temu przesłanki. Obrońca w konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu skazanemu do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 czerwca 2015 r. Adwokat S. P. złożył także wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu okołokasacyjnym, albowiem nie zostały one w żadnej części uiszczone. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego nie jest trafne i nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia Sądu Apelacyjnego, które legły u podstaw zaskarżonego postanowienia należy uznać za trafne i zgodne ze stanem faktycznym sprawy. Autor zażalenia nie przedstawił natomiast żadnych rzeczowych argumentów, które mogłyby w sposób skuteczny te ustalenia obalić. W szczególności zaś, nie wykazał, aby uchybienie 30 dniowemu terminowi do wywiedzenia kasacji nastąpiło z przyczyn od skazanego niezależnych, tak jak wymaga tego przepis art. 126 § 1 k.p.k. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy adw. S. P. w dniu 8 czerwca 2015 r. (k,. 1027, t. VI) wniósł o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 czerwca 2015 r. Zarówno ten obrońca, jak i skazany otrzymali odpis żądanego wyroku w dniu 13 lipca 2015 r. Skazany został poinformowany o przysługujących mu prawach w kwestii złożenia kasacji. Od tej też daty zaczynał bieg 30 dniowy termin do wywiedzenia kasacji od wyroku Sądu odwoławczego, który ostatecznie upływał w dniu 12 sierpnia 2015 r. W tym czasie nie wpłynęła do Sądu żadna korespondencja od skazanego choćby sugerująca chęć wywiedzenia kasacji czy wyznaczenia obrońcy w celu jej sporządzenia. 3 Dopiero pismem z dnia 7 września 2015 r. skazany wystąpił o wyznaczenie mu obrońcy w postępowaniu kasacyjnym. Zauważyć w tym miejscu należy, iż pismo skazanego z dnia 15 czerwca 2015 r. przesłane do adw. S. P., na którego treść powołuje się skarżący w zażaleniu, dotyczy wyjaśnienia etapu czynności przedsiębranych przez obrońcę. Nie może umknąć także i to, że powyższe pismo pochodzi z czerwca 2015 r., a zatem zostało wysłane do adwokata po złożeniu przez niego zapowiedzi kasacji jednakże jeszcze sprzed doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Apelacyjnego zarówno obrońcy jak i skazanemu. Z treści tego pisma jasno wynika, iż skazany żąda od obrońcy, który formalnie przecież przestał nim już być, wywiedzenia kasacji w jego sprawie. Oczekiwania T. G., skierowane do byłego obrońcy, nie usprawiedliwiają i nie niwelują same przez się terminów ustawowych, którym dla skuteczności działania – o czym był pouczany - powinien być podporządkowany. Myli się skarżący dowodząc, iż stan intelektualny skazanego nakładał na Sąd obowiązek pouczania o przysługujących uprawnieniach w jakiś szczególny sposób. Skazany został w sposób wystarczający pouczony o przysługujących mu prawach w przedmiocie złożenia kasacji. W zakreślonym terminie nie skorzystał jednak z nich, co zostało prawidłowo ocenione przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym orzeczeniu. Skarżący nie wykazał natomiast, aby uchybienie terminowi do złożenia kasacji nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, a więc takich, których strona nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Na marginesie zauważyć tylko wypada, że obrońca nie podaje, ani w jakim terminie w odpowiedzi na czerwcowe pismo skazanego udzielił mu na piśmie - wyczerpującego pouczenia o przysługujących prawach, co było rzekomą konsekwencją późniejszej korespondencji wymienionego do Sądu, ani nie podaje, kiedy skazany takie pismo faktycznie otrzymał. Zważywszy na datę wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia kasacji, tj. 9 listopada 2015 r., takie ustalenie mogłoby okazać się istotne z punktu widzenia art. 126 § 1 k.p.k. i określonego tam 7 dniowego terminu zawitego - od daty ustania przeszkody. 4 Wniosek obrońcy o przyznanie wynagrodzenia za obronę skazanego świadczoną z urzędu przez Sądem Najwyższym zasługiwał na rozważanie, a podstawą jego uwzględnienia uczyniono § 14 ust. 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2013, poz. 461). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na sentencji postanowienia. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 126 § 1art. 429 § 1 KPKart. 518 KPKart. 126 § 1 KPK§ 1§ 2§ 14 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy