IV K 398/58
WyrokIzba Karna1959-11-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierownik wypożyczalni kajaków, wypożyczając kajak osobie nieposiadającej karty pływackiej i będącej pod wpływem alkoholu, bez sprzętu ratowniczego, ponosi odpowiedzialność karną z art. 242 § 2 k.k. za narażenie życia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kierownik wypożyczalni kajaków, działając wbrew regulaminowi i wypożyczając kajak osobie nieposiadającej karty pływackiej oraz będącej pod wpływem alkoholu, bez sprzętu ratowniczego, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 242 § 2 k.k. Narażenie życia następuje poprzez niezachowanie obowiązku troszczenia się o bezpieczeństwo osób wypożyczających sprzęt wodny.Stan faktyczny
Jerzy S. wywrócił kajak, co spowodowało utonięcie Jerzego L. Florian J., kierownik wypożyczalni, wypożyczył kajak Jerzemu S. i Jerzemu L., mimo że nie posiadali oni kart pływackich i byli pod wpływem alkoholu, a kajak nie był wyposażony w sprzęt ratowniczy. Sąd Wojewódzki skazał Jerzego S. z art. 230 § 1 k.k. i Floriana J. z art. 286 § 1 k.k. Obaj oskarżeni wnieśli rewizje.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok co do Floriana J., uznał go za winnego z art. 242 § 2 k.k. i skazał na 1 rok więzienia. Zmienił wyrok w części dotyczącej kary wymierzonej Jerzemu S., skazując go na 1 rok i 6 miesięcy więzienia.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego S. i Floriana J. oskarżonych z art. 230 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 14 marca 1958 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 384 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.1.uchylił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Floriana J. i tegoż oskarżonego uznał za winnego tego, że jako kierownik Przystani Kajakowej mając obowiązek troszczenia się o bezpieczeństwo osób wypożyczających kajaki naraził na bezpośrednie niebezpieczeństwo życie Stanisława S. i Jerzego L., wypożyczając im kajak bez sprawdzenia posiadania przez nich kart pływackich oraz bez sprzętu ratowniczego i za ten czyn na mocy art. 242 § 2 k.k. skazał go na 1 rok więzienia,2.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary wymierzonej oskarżonemu Jerzemu S. w ten sposób, że za przypisany mu czyn skazał go na 1 rok i 6 miesięcy więzienia (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 14 marca 1958 r. skazani zostali:1. Jerzy S. z art. 230 § 1 k.k. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia za to, że na pełnym morzu w odległości ponad 2 km od brzegu wyskoczył z kajaka a następnie wchodząc do niego przewrócił go, na skutek czego znajdujący się w nim Stanisław S. i Jerzy L. wypadli do wody, w następstwie czego spowodował nieumyślnie utonięcie Jerzego L.2. Florian J. z art. 286 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia za to, że jako kierownik Przystani Kajakowej przekraczając zakres swych uprawnień, wbrew regulaminowi, określającemu warunki wypożyczenia kajaków, wypożyczył kajak osobom nie posiadającym kart pływackich i będącym w stanie zamroczenia alkoholowego a ponadto wypożyczył go bez sprzętu ratowniczego, na skutek czego po przewróceniu na morzu kajaka przez Jerzego S. utonął Jerzy L.Od tego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Jerzego S. zarzuca:1)błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez błędne przypisanie oskarżonemu świadomości skutków swego działania, a mianowicie świadomości, że w następstwie chwycenia za burtę kajaka tenże się przewróci a kolega oskarżonego Jerzy L. utonie,2)pozostającą w związku z tym obrazę przepisów prawa materialnego przez skazanie oskarżonego z art. 230 § 1 k.k. podczas gdy - zdaniem rewizji - w czynie oskarżonego można by się dopatrzeć jedynie przestępstwa z art. 242 § 3 k.k.,3)rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary.Rewizja oskarżonego Floriana J. zarzuca obrazę art. 286 § 1 k.k. przez skazanie oskarżonego z tego przepisu prawa, choć oskarżony nie może być uznany za urzędnika w rozumieniu obowiązujących przepisów i choć nie miał obowiązków, o których mowa w akcie oskarżenia. Rewizja wnosi więc o uniewinnienie oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Pierwsze dwa zarzuty rewizji oskarżonego S. są niezasadne.Sąd Wojewódzki prawidłowo przypisał temu oskarżonemu przestępstwo z art. 230 § 1 k.k., gdyż istnieją w sprawie pełne podstawy do ustalenia winy nieumyślnej oskarżonego jak i związku przyczynowego zachodzącego między jego działaniem i śmiercią Jerzego L.Wina nieumyślna z art. 230 § 1 k.k. polega na niezachowaniu obowiązku przeciętnej ostrożności, przy której na podstawie normalnej zdolności przewidywania oraz ogólnego obowiązku dbania o życie ludzkie można wymagać od człowieka takiego zachowania się, które nie sprowadzałoby karygodnego skutku w postaci śmierci człowieka.Sąd Wojewódzki zgodnie z materiałem dowodowym sprawy ustalił, że oskarżony Jerzy S. najpierw wyskoczył z kajaka a następnie podpłynął do niego i chwyciwszy się za burtę kajaka wywrócił go, powodując wpadnięcie do wody dwóch znajdujących się w kajaku ubranych osób, a mianowicie świadka S. i Jerzego L., który utonął. Powinność przewidywania przestępnego skutku w postaci utonięcia nie może nasuwać zastrzeżeń, jeśli wziąć pod uwagę, że S. i L. byli podpici, że obaj byli ubrani i że kajak znajdował się w odległości około 2 km od brzegu. Normalna, przeciętna zdolność przewidywania nakazywała uważać, że w podanych wyżej okolicznościach zachodzi możliwość utonięcia znajdujących się w kajaku osób.Mając jedynie na uwadze, że Jerzy L. był tym, który wbrew ostrzeżeniom świadka S. prowadził kajak daleko od brzegu, że zachowywał się na kajaku niespokojnie, że zatem w pewnym stopniu przyczynił się również do nastąpienia skutku, Sąd Najwyższy obniżył oskarżonemu karę do wysokości podanej w sentencji niniejszego wyroku:Rewizja oskarżonego Floriana J. jest zasadna, gdy chodzi o zarzut obrazy art. 286 § 1 k.k., niesłuszne jest natomiast jej stanowisko, że czyn tego oskarżonego nie zawiera cech żadnego przestępstwa.Oskarżonego Floriana J., który był kierownikiem wypożyczalni kajaków, na podstawie umowy z LPŻ nie można uważać za urzędnika. Oskarżonego J. obowiązywał jednak przy wypożyczaniu kajaków regulamin, w myśl którego nie wolno mu było wypożyczać kajaków osobom nie posiadającym kart pływackich, przy czym kajaki winny być zaopatrzone w urządzenia ratownicze. Oskarżony Florian J. wypożyczył kajak wbrew tym dyrektywom mającym przecież na celu ochronę życia osób wypożyczających kajaki. Czyn oskarżonego Floriana J. wyczerpuje więc znamiona przestępstwa z art. 242 § 2 k.k. i z tego też przepisu należało skazać oskarżonego Floriana J. Mając na uwadze okoliczności dotyczące osoby oskarżonego Floriana J., o których mówi wyrok Sądu Wojewódzkiego oraz wysokość kary wymierzonej oskarżonemu S. Sąd Najwyższy wymierzył oskarżonemu J. karę wymienioną w sentencji niniejszego wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V K 1195/59 1959-10-12Czy czyn polegający na wrzuceniu osoby pod wpływem alkoholu do rzeki, po jej uprzednim pobiciu, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 242 § 1 k.k. (naruszenie życia lub zdrowia człowieka), czy też stanowi usiłowanie za…
- I KR 63/83 1983-04-25Czy osoba kierująca łodzią żaglową, która nie posiada silnika, może być uznana za sprawcę przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 145 § 3 k.k.?
- V KK 291/13 2013-11-27Czy naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, które skutkuje śmiercią lub obrażeniami ciała osób znajdujących się na posesji, stanowi przestępstwo z art. 177 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., nawet jeśli do…
- I K 1398/52 1953-01-23Czy kierowca, który spożywał alkohol w godzinach służbowych i spowodował katastrofę samochodową, w wyniku której zginęły dwie osoby, ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli nie godził si…
- II CSK 232-08/1 2008-10-10Czy podmiot korzystający ze statku na podstawie umowy czarteru na czas, który nie jest jego armatorem ani właścicielem, może ponosić odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkodę wyrządzoną przez ruch tego statku lub jeg…
Powołane przepisy
art. 230 § 1 KKart. 375art. 242 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 242 § 3 KK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.