IV K 398/58

WyrokIzba Karna1959-11-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierownik wypożyczalni kajaków, wypożyczając kajak osobie nieposiadającej karty pływackiej i będącej pod wpływem alkoholu, bez sprzętu ratowniczego, ponosi odpowiedzialność karną z art. 242 § 2 k.k. za narażenie życia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kierownik wypożyczalni kajaków, działając wbrew regulaminowi i wypożyczając kajak osobie nieposiadającej karty pływackiej oraz będącej pod wpływem alkoholu, bez sprzętu ratowniczego, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 242 § 2 k.k. Narażenie życia następuje poprzez niezachowanie obowiązku troszczenia się o bezpieczeństwo osób wypożyczających sprzęt wodny.
Stan faktyczny
Jerzy S. wywrócił kajak, co spowodowało utonięcie Jerzego L. Florian J., kierownik wypożyczalni, wypożyczył kajak Jerzemu S. i Jerzemu L., mimo że nie posiadali oni kart pływackich i byli pod wpływem alkoholu, a kajak nie był wyposażony w sprzęt ratowniczy. Sąd Wojewódzki skazał Jerzego S. z art. 230 § 1 k.k. i Floriana J. z art. 286 § 1 k.k. Obaj oskarżeni wnieśli rewizje.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok co do Floriana J., uznał go za winnego z art. 242 § 2 k.k. i skazał na 1 rok więzienia. Zmienił wyrok w części dotyczącej kary wymierzonej Jerzemu S., skazując go na 1 rok i 6 miesięcy więzienia.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego S. i Floriana J. oskarżonych z art. 230 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 14 marca 1958 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 384 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.1.uchylił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Floriana J. i tegoż oskarżonego uznał za winnego tego, że jako kierownik Przystani Kajakowej mając obowiązek troszczenia się o bezpieczeństwo osób wypożyczających kajaki naraził na bezpośrednie niebezpieczeństwo życie Stanisława S. i Jerzego L., wypożyczając im kajak bez sprawdzenia posiadania przez nich kart pływackich oraz bez sprzętu ratowniczego i za ten czyn na mocy art. 242 § 2 k.k. skazał go na 1 rok więzienia,2.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary wymierzonej oskarżonemu Jerzemu S. w ten sposób, że za przypisany mu czyn skazał go na 1 rok i 6 miesięcy więzienia (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 14 marca 1958 r. skazani zostali:1. Jerzy S. z art. 230 § 1 k.k. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia za to, że na pełnym morzu w odległości ponad 2 km od brzegu wyskoczył z kajaka a następnie wchodząc do niego przewrócił go, na skutek czego znajdujący się w nim Stanisław S. i Jerzy L. wypadli do wody, w następstwie czego spowodował nieumyślnie utonięcie Jerzego L.2. Florian J. z art. 286 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia za to, że jako kierownik Przystani Kajakowej przekraczając zakres swych uprawnień, wbrew regulaminowi, określającemu warunki wypożyczenia kajaków, wypożyczył kajak osobom nie posiadającym kart pływackich i będącym w stanie zamroczenia alkoholowego a ponadto wypożyczył go bez sprzętu ratowniczego, na skutek czego po przewróceniu na morzu kajaka przez Jerzego S. utonął Jerzy L.Od tego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Jerzego S. zarzuca:1)błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez błędne przypisanie oskarżonemu świadomości skutków swego działania, a mianowicie świadomości, że w następstwie chwycenia za burtę kajaka tenże się przewróci a kolega oskarżonego Jerzy L. utonie,2)pozostającą w związku z tym obrazę przepisów prawa materialnego przez skazanie oskarżonego z art. 230 § 1 k.k. podczas gdy - zdaniem rewizji - w czynie oskarżonego można by się dopatrzeć jedynie przestępstwa z art. 242 § 3 k.k.,3)rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary.Rewizja oskarżonego Floriana J. zarzuca obrazę art. 286 § 1 k.k. przez skazanie oskarżonego z tego przepisu prawa, choć oskarżony nie może być uznany za urzędnika w rozumieniu obowiązujących przepisów i choć nie miał obowiązków, o których mowa w akcie oskarżenia. Rewizja wnosi więc o uniewinnienie oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Pierwsze dwa zarzuty rewizji oskarżonego S. są niezasadne.Sąd Wojewódzki prawidłowo przypisał temu oskarżonemu przestępstwo z art. 230 § 1 k.k., gdyż istnieją w sprawie pełne podstawy do ustalenia winy nieumyślnej oskarżonego jak i związku przyczynowego zachodzącego między jego działaniem i śmiercią Jerzego L.Wina nieumyślna z art. 230 § 1 k.k. polega na niezachowaniu obowiązku przeciętnej ostrożności, przy której na podstawie normalnej zdolności przewidywania oraz ogólnego obowiązku dbania o życie ludzkie można wymagać od człowieka takiego zachowania się, które nie sprowadzałoby karygodnego skutku w postaci śmierci człowieka.Sąd Wojewódzki zgodnie z materiałem dowodowym sprawy ustalił, że oskarżony Jerzy S. najpierw wyskoczył z kajaka a następnie podpłynął do niego i chwyciwszy się za burtę kajaka wywrócił go, powodując wpadnięcie do wody dwóch znajdujących się w kajaku ubranych osób, a mianowicie świadka S. i Jerzego L., który utonął. Powinność przewidywania przestępnego skutku w postaci utonięcia nie może nasuwać zastrzeżeń, jeśli wziąć pod uwagę, że S. i L. byli podpici, że obaj byli ubrani i że kajak znajdował się w odległości około 2 km od brzegu. Normalna, przeciętna zdolność przewidywania nakazywała uważać, że w podanych wyżej okolicznościach zachodzi możliwość utonięcia znajdujących się w kajaku osób.Mając jedynie na uwadze, że Jerzy L. był tym, który wbrew ostrzeżeniom świadka S. prowadził kajak daleko od brzegu, że zachowywał się na kajaku niespokojnie, że zatem w pewnym stopniu przyczynił się również do nastąpienia skutku, Sąd Najwyższy obniżył oskarżonemu karę do wysokości podanej w sentencji niniejszego wyroku:Rewizja oskarżonego Floriana J. jest zasadna, gdy chodzi o zarzut obrazy art. 286 § 1 k.k., niesłuszne jest natomiast jej stanowisko, że czyn tego oskarżonego nie zawiera cech żadnego przestępstwa.Oskarżonego Floriana J., który był kierownikiem wypożyczalni kajaków, na podstawie umowy z LPŻ nie można uważać za urzędnika. Oskarżonego J. obowiązywał jednak przy wypożyczaniu kajaków regulamin, w myśl którego nie wolno mu było wypożyczać kajaków osobom nie posiadającym kart pływackich, przy czym kajaki winny być zaopatrzone w urządzenia ratownicze. Oskarżony Florian J. wypożyczył kajak wbrew tym dyrektywom mającym przecież na celu ochronę życia osób wypożyczających kajaki. Czyn oskarżonego Floriana J. wyczerpuje więc znamiona przestępstwa z art. 242 § 2 k.k. i z tego też przepisu należało skazać oskarżonego Floriana J. Mając na uwadze okoliczności dotyczące osoby oskarżonego Floriana J., o których mówi wyrok Sądu Wojewódzkiego oraz wysokość kary wymierzonej oskarżonemu S. Sąd Najwyższy wymierzył oskarżonemu J. karę wymienioną w sentencji niniejszego wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 230 § 1 KKart. 375art. 242 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 242 § 3 KK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.