IV K 426/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Dobesz. Sędziowie: T. Rek, St. Kalinowski (sprawozdawca).Prokurator: J. Smoleński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława B. osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu złożonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 1957 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok, uznał Władysława B. za winnego tego, że prowadząc nienależycie oświetlony oraz z nadmierną w tych warunkach szybkością samochód ciężarowy marki "Star 20" nieumyślnie sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej, zderzył się z nadjeżdżającą z przeciwnej strony dwukonną furmanką, jadącą bez świateł, w wyniku czego doznali uszkodzenia ciała Kazimierz S., Bronisław S. i Włodzimierz B. oraz został zabity koń, uszkodzone oba pojazdy i złamany słup telegraficzny, i za to na mocy art. 215 § 2 k.k. skazał oskarżonego na karę 5 miesięcy aresztu (…).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 1957 r. uznał oskarżonego Władysława B. za winnego tego, że prowadząc nienależycie oświetlony lewą stroną jezdni oraz z nadmierną szybkością samochód ciężarowy marki "Star 20" i nie panując wskutek tego nad tym pojazdem, najechał na nadjeżdżającą z przeciwnej strony dwukonną furmankę, powodując w następstwie tego kontuzję Kazimierza S., Bronisława S. i Włodzimierza B., uszkodzenie obu pojazdów i zabicie konia oraz ścięcie słupa telegraficznego i wjechanie do rowu przydrożnego, przez co sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej, tj. przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., i za to przestępstwo skazał go na karę jednego roku więzienia.Od tego wyroku oskarżony założył rewizję, w której zarzucając obrazę prawa materialnego, obrazę prawa procesowego oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wnosi o uchylenie tego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 215 § 2 k.k. i wymierzenie mu najniższej kary z tego przepisu prawnego, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Zdaniem rewizji, obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 215 i 14 k.k., polega na uznaniu oskarżonego za winnego popełnienia zbrodni z art. 215 § 1 k.k., gdy tymczasem w czynie jego mieszczą się znamiona występku z art. 215 § 2 k.k.Obraza przepisu art. 339 k.p.k. polega na sumarycznym wymienieniu w uzasadnieniu wyroku wszystkich przeprowadzonych w toku postępowania dowodów i oparciu ustaleń na niektórych z tych dowodów bez wskazania, dlaczego Sąd nie oparł się na dowodach przeciwnych, co uniemożliwia kontrolę rewizyjną prawidłowości ustaleń.Obraza art. 320 k.p.k. polega na:1.nierozważeniu stwierdzonych w toku postępowania i mających istotne dla oceny sprawy znaczenie okoliczności, a mianowicie, że furmanka jechała nie oświetlona i wskutek tego jej kontury zacierały się i zlewały z nawierzchnią szosy, tak że była trudna do zauważenia, oraz że oskarżony krytycznego dnia był w pracy od godz. 6 rano, wobec czego zmęczenie oskarżonego musiało powodować osłabienie jego reakcji, oba zaś te czynniki od oskarżonego niezależne, a przez sąd I instancji nie rozważone, zadecydowały o wypadku w dniu 31 października 1956 r.,2.przyjęciu, że z uwidocznionych na szkicu wykonanym przez biegłego B. śladów kół pojazdu konnego i śladów kół samochodu wynika iż samochód jechał lewą stroną szosy, zaś pojazd konny prawidłowo prawą stroną, gdy tymczasem ze szkicu miejsca wypadku i opisu tego miejsca sporządzonych przez milicję wynika, iż szosa w miejscu wypadku miała nawierzchnię twardą i brak było na niej jakichkolwiek śladów kół czy to samochodu, czy też furmanki.Błędna ocena okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polega na wyciągnięciu fałszywych wniosków z faktów stwierdzonych w toku postępowania, jak np. z położenia na szosie po wypadku wozu, konia, śladów krwi itp., i na przyjęciu, że fakty te wskazują, iż pojazd konny został potrącony na lewej stronie jezdni.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zawarty w rewizji oskarżonego zarzut obrazy art. 339 k.p.k. nie jest zasadny.Wadliwe jest uzasadnienie wyroku, w którym sąd w sumaryczny sposób wymienia na wstępie uzasadnienia wszystkie przeprowadzone w toku przewodu sądowego dowody nie wskazując, jakie fakty uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Uzasadnienie takie obraża przepis art. 339 k.p.k i nie daje sądowi rewizyjnemu możliwości dokładnego skontrolowania prawidłowości procesu logicznego, który doprowadził sąd pierwszej instancji do wniosków wysnutych z materiału dowodowego, a wypowiedzianych w sentencji zaskarżonego wyroku. Kontrola ta jest niemożliwa, jeżeli przy takim wyliczeniu sąd opiera ustalenia tylko na niektórych dowodach z wymienionych na wstępie uzasadnienia, nie podając nawet, na których z tych dowodów się oparł.Uzasadnienie wyroku w sprawie niniejszej, aczkolwiek istotnie zawiera na wstępie wyliczenie dowodów, to jednak w dalszej części uzasadnienia powołuje się także na poszczególne dowody i ustosunkowuje się (chociaż mało wnikliwie) do niektórych zeznań, odmawiając np. zeznaniom świadka T. wiarygodności. Zarzut więc obrazy art. 339 k.p.k. nie jest zasadny.Zasadny jest natomiast zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych. Zwłaszcza w nieprzekonujący sposób uzasadnił sąd wniosek o tym, że samochód oskarżonego całą swą szerokością znajdował się na lewej stronie jezdni. Oparcie tego ustalenia na opinii biegłego nie jest wystarczające, gdyż na szkicu sporządzonym przez tego biegłego brak jest oznaczenia odległości śladów kół samochodu od brzegów szosy, co wskazuje na zlekceważenie przez biegłego tego najważniejszego śladu i podważa zaufanie do dokładności tego szkicu. Brak również opisu tych śladów i ich rodzaju, co było konieczne, ponieważ szosa na tym odcinku ma twardą nawierzchnię. Ustalenie to pozostaje w sprzeczności z zeznaniami świadka N., który siedział w szoferce obok oskarżonego i stwierdza, że oskarżony jechał prawą stroną szosy, ale że lewe koła samochodu trochę przekraczały środek szosy. Zeznania te uznał sąd za wiarygodne, poczynił jednak ustalenia odmienne od treści tych zeznań.Ślady kół nie zostały uwidocznione na szkicu sporządzonym przez MO.Ponieważ oskarżony był trzeźwy i nie ma żadnych danych wskazujących na to, że chciał on popełnić przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. lub godził się na możliwość skutku przestępnego lub przestępności działania, a nasuwające się wątpliwości muszą być tłumaczone na korzyść oskarżonego, przeto w tych warunkach nie można mówić o winie umyślnej. Natomiast dane ustalone na przewodzie sądowym pozwalają przyjąć, że oskarżony nieumyślnie sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej. Oskarżony bowiem, prowadząc samochód przy bardzo słabych światłach, obowiązany był do szczególnej ostrożności, zwłaszcza do prowadzenia samochodu z małą szybkością i nie środkiem szosy.Oskarżony w danych konkretnych warunkach, do których należy także przemęczenie wielogodzinną pracą, prowadził wóz środkiem szosy z nadmierna szybkością, a jako doświadczony kierowca zdawał sobie sprawę z możliwości sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego w komunikacji lądowej, lecz sądził, że niebezpieczeństwa tego uniknie.W tym stanie rzeczy należało przypisać oskarżonemu popełnienie przestępstwa z art. 215 § 2 k.k. i wymierzyć mu stosowną karę. Z tych więc zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.