IV K 806/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bronisława P. oskarżonego z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 maja 1958 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 maja 1958 r. skazał oskarżonego Bronisława P. na podstawie art. 215 § 1 k.k. na karę 2 lat więzienia, oraz na podstawie art. 48 § 2 k.k. orzekł w stosunku do niego utratę wykonywania zawodu kierowcy na przeciąg 2 lat.Od powyższego wyroku oskarżony założył rewizję, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę wyroku w części dotyczącej kary przez jej złagodzenie i zawieszenie wykonania, oraz niewymierzenie oskarżonemu kary dodatkowej.Rewizja oskarżonego zarzuca:1)naruszenie przepisu art. 224 k.p.k., polegające na tym, że zeznania przesłuchanych na rozprawie osób nie zostały wciągnięte do protokołu z należytą dokładnością, na co wskazuje treść wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy;2)naruszenie przepisu art. 320 i 292 k.p.k. przez oddalenie wniosku o powołanie biegłego celem stwierdzenia, czy zawartość we krwi oskarżonego alkoholu w ilości 2,16‰ mogła być wynikiem spożytej przez niego ilości alkoholu, zwłaszcza wobec tego, że opinia sądowo-lekarska powołuje się na przesłuchanie świadka W., którego zeznania nie zostały ujawnione na rozprawie, a protokół badania trzeźwości oskarżonego nie został podpisany przez oskarżonego;3)naruszenie art. 320 i 339 § 1 lit. a k.p.k. przez niewyświetlenie, w jakim stopniu nawierzchnia drogi była śliska i w jakim stopniu wpływała na możliwości hamowania pojazdu;4)naruszenie art. 320 k.p.k. przez zaniechanie ustaleń, że samochód "Ford" ruszył, nie dając żadnego sygnału przed potrąceniem go przez "Skodę", że samochód "Star" stał prawie na chodniku przed budynkiem Wydziału Oświaty Prezydium MRN oraz dowolne ustalenie, że samochód "Ford" został uszkodzony przy potrąceniu go przez "Skodę";5)naruszenie art. 320, 299, 307 k.p.k. przez:a)błędne ustalenie miejsca i okoliczności, w których nastąpiło otarcie samochodu "Skody" o samochód "Ford", pozostające w sprzeczności ze szkicami sytuacyjnymi,b)nieujawnienie zeznań świadka L. i Z. złożonych w śledztwie, wobec ich rozbieżności z zeznaniami, złożonymi na rozprawie co do miejsca znajdowania się furmanki w czasie otarcia "Skody" o "Forda";6)naruszenie art. 339 § 1 lit. a k.p.k. przez błędne i niezgodne z opinią biegłego ustalenie, że oskarżony wyprzedził "Forda" "na czwartego";7)naruszenie art. 320 i 339 § 1 lit. a k.p.k. przez dowolne ustalenie, że oskarżony nie panował nad kierownicą skutkiem odurzenia alkoholem, mimo jego wyjaśnień, że "Ford" nie dawał sygnału przed ruszeniem a śliska nawierzchnia drogi nie pozwalała na użycie hamulca, gdyż silne i uporczywe hamowanie mogło spowodować znacznie gorsze następstwa;8)naruszenie art. 320 k.p.k. przez błędne ustalenie, że szybkość samochodu "Skoda" była duża, oraz nierozważenie, że uderzenie tego samochodu w drzewo było spowodowane przypadkowym poślizgiem, niezależnym od użycia alkoholu przez kierowcę;9)naruszenie art. 320 i 339 § 1 lit. a k.p.k. przez bezpodstawne odrzucenie zeznań świadka S. wspartych zeznaniami świadka O., że naprzeciwko oskarżonego jechała furmanka w czasie bezpośrednio poprzedzającym uderzenie w drzewo i nierozważenie wyjaśnień oskarżonego co do przyczyny tego uderzenia;10)naruszenie art. 339 § 1 lit. a k.p.k. przez bezpodstawne uznanie jazdy oskarżonego za "piracką" skoro oskarżony nie odczuł otarcia się jego samochodu o "Forda";11)naruszenie art. 292 w związku z art. 119 k.p.k. przez oddalenie wniosku o powołanie innego biegłego zamiast biegłego M., którego opinia pomija szereg istotnych okoliczności;12)naruszenie art. 54 k.k. przez wymierzenie oskarżonemu zbyt surowej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym w dniu 24 lutego 1960 r. zostało stwierdzone, że wniosek obrońcy oskarżonego z dnia 6 lipca 1958 r. o sprostowanie protokołu rozprawy sądowej nie został załatwiony. Należy przy tym podkreślić, że w aktach sprawy nie odnaleziono oryginalnego wniosku o sprostowanie protokołu, natomiast obrońca oskarżonego na podstawie przedłożonego odpisu wniosku z odciskiem datownika Sądu Wojewódzkiego stwierdził, że wniosek o sprostowanie protokołu został w dniu 8 lipca 1958 r. rzeczywiście złożony.Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 lutego 1960 r. przesłał akta sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie celem ustosunkowania się do wniosku obrońcy oskarżonego o sprostowanie protokołu.Sąd Wojewódzki po rozpoznaniu powyższego wniosku w dniu 29 kwietnia 1960 r. postanowił wniosku o sprostowanie nie uwzględnić albowiem większość podniesionych zarzutów w przedmiocie sprostowania protokołu zdaniem sądu nie ma istotnego znaczenia, o ponadto z tego powodu, że trudno sądowi ustosunkować się do wniosku, gdyż osobom uczestniczącym w komplecie sądzącym oraz w charakterze protokolanta zatarły się w pamięci szczegóły z przebiegu rozprawy z uwagi na znaczny upływ czasu.W świetle powyższego uzasadnienia należy stwierdzić, że w istocie rzeczy wniosek o sprostowanie protokołu nie został załatwiony i to nie z winy oskarżonego względnie jego obrońcy.W myśl art. 224 k.p.k. protokół stanowi wyłączny dowód zachowania form postępowania, zaś protokół rozprawy sądowej odtwarza przebieg tej rozprawy a w szczególności treść zebranego w sprawie materiału dowodowego.Stosownie do przepisu art. 320 i 339 § 1 lit. a k.p.k. całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego a więc i zebranych dowodów stanowi dla sądu podstawę dla dokonania ustaleń faktycznych (podstawy faktycznej wyroku) a następnie podstawę do wydania orzeczenia sądowego.W sprawie niniejszej wobec niemożności załatwienia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy zachodzi wątpliwość co do dokładności odtworzonych w protokole dowodów, a więc w konsekwencji i co do opartych na tych dowodach ustaleń faktycznych, dokonanych przez sąd orzekający w zaskarżonym wyroku. Okoliczność ta nie pozwala Sądowi Najwyższemu jako rewizyjnemu na przeprowadzenie należytej kontroli prawidłowości wydanego wyroku, jak również właściwej oceny zarzutów podniesionych w rewizji oskarżonego.W tym stanie rzeczy wobec niemożności rozpoznania słuszności zarzutów rewizji wskutek zachodzących wątpliwości co do ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku należało wyrok ten uchylić i sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Niezależnie od powyższego należy stwierdzić nieprawidłowy sposób załatwienia wniosku o sprostowanie protokołu pod względem formalnym. Na postanowieniu sądu z dnia 29 kwietnia 1960 r., które zapadło na posiedzeniu niejawnym, figurują 4 podpisy. Można przypuszczać, że czwarty podpis został dokonany przez protokolanta. Jednak przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują, aby orzeczenia sądu były podpisywane również przez protokolanta, który stosownie do przepisu art. 225 k.p.k. podpisuje jedynie protokół posiedzenia niejawnego lub rozprawy głównej.Z uwagi na to, że protokolant jest współtwórcą protokołu, ustawa w art. 227 k.p.k. nakazuje, ażeby przy sprostowaniu protokołu złożył swoje oświadczenie co do żądania strony o sprostowanie, jednakże postanowienie w przedmiocie sprostowania protokołu rozprawy podpisuje bądź przewodniczący, bądź sąd orzekający w danej sprawie po wysłuchaniu protokolanta. Podpis protokolanta na postanowieniu, niezależnie od tego, że nie jest przewidziany przez ustawę, nie może zastąpić oświadczenia tegoż protokolanta, które winno być uwidocznione w aktach sprawy.Z tych przeto względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.