III K 1289/57
PostanowienieIzba Cywilna1958-01-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie protokołu rozprawy, dokonane bez wysłuchania protokolanta, jest prawidłowe i może stanowić podstawę kontroli rewizyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprostowanie protokołu rozprawy, dokonane bez wysłuchania protokolanta, jest niezgodne z art. 227 § 2 k.p.k. Protokolant, jako osoba współodpowiedzialna za zgodność protokołu z przebiegiem czynności, ma prawo wypowiedzieć się co do wniosku o sprostowanie. Protokół sprostowany w sposób niezgodny z przepisami procedury nie może być podstawą kontroli rewizyjnej.Stan faktyczny
Obrońcy oskarżonych złożyli wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy z kilku dni, domagając się zmian w zeznaniach świadków i uzupełnienia protokołu. Wniosek został uwzględniony, jednak protokół nie zawierał wzmianki o wysłuchaniu protokolanta, co było wymogiem art. 227 § 2 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odroczył rozprawę i zwrócił akta sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku celem prawidłowego sprostowania protokołu rozprawy.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka N., Jerzego Ch., Kazimiery K. i Haliny W., oskarżonych z art. 290 § 1 i 2 i art. 286 § 1 k.k. postanowił1)rozprawę odroczyć,2)zwrócić akta sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku celem prawidłowego, zgodnego z art. 227 § 2 k.p.k. sprostowania protokołu rozprawy.Uzasadnienie faktyczneW sprawie niniejszej adwokaci E. M. i J. D. złożyli w dniu 2 grudnia 1957 r. wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 15 października 1957 r., 16, 17, 18, 28 października 1957 r. oraz z dnia 14 listopada 1957 r. We wniosku, opartym na podstawie art. 227 § 1 k.p.k., żądano sprostowania protokołu z 6 dni rozpraw w kwestiach istotnych m.in., sprostowania zeznań świadków, które sąd orzekający przyjął za podstawę ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego oraz uzupełnienia protokołu rozprawy wzmianką np. o zgłoszeniu dowodów z podaniem okoliczności, które świadek ma stwierdzić. W wielu szczegółach żądano zmiany sformułowań protokołu w kwestiach istotnych w skomplikowanej sprawie, do jakich należy sprawa niniejsza. Wniosek ten został w pełni i bez żadnych uwag uwzględniony w dniu 2 grudnia 1957 r., jednakże uczyniono to w sposób niezgodny z art. 227 § 2 k.p.k., mianowicie w aktach nie ma wzmianki, iż sprostowanie nastąpiło po wysłuchaniu protokolanta. Protokolanta uważa ustawa za osobę, na której łącznie z przewodniczącym spoczywa odpowiedzialność za zgodność protokołu z rzeczywistym przebiegiem protokołowanej czynności. Protokolant nie jest tylko siłą kancelaryjną. Jego sytuacja prawna, wskazana w kodeksie postępowania karnego, świadczy o tym, że jest on urzędnikiem dokumentującym. Kodeks daje mu bowiem - jako osobie współodpowiedzialnej za protokół - prawo oświadczenia się co do zasadności lub niezasadności wniosku stron o sprostowanie protokołu rozprawy. Protokolant ma prawo sprzeciwić się wnioskowi stron o sprostowanie protokołu i ustawa przewiduje wówczas szczególny tryb sprostowania. To prawo przyznano protokolantowi w tym celu, aby zabezpieczyć prawidłowe odtworzenie protokołu rozprawy, którego zadaniem jest m.in. umożliwienie kontroli rewizyjnej sądu rewizyjnego. Protokół, który sprostowano w sposób niezgodny z przepisami procedury, nie może stać się podstawą do takiej kontroli.Z tych względów Sąd Najwyższy z urzędu obowiązany był zwrócić uwagę na tę usterkę i przekazać akta celem prawidłowego sprostowania protokołu rozprawy.
Powiązane orzeczenia
- I K 279/50 1951-10-22Czy protokół rozprawy sądowej, który zawiera istotne uchybienia i nasuwa wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym przebiegiem rozprawy, może stanowić podstawę do kontroli rewizyjnej i wydania wyroku?
- IV K 806/58 1960-08-07Czy wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy sądowej, który nie został załatwiony z powodu zatarcia się w pamięci szczegółów z przebiegu rozprawy z uwagi na znaczny upływ czasu, może stanowić podstawę do uchylenia wyrok…
- IV KR 262/77 1978-01-27Czy niewłaściwe sprostowanie protokołu rozprawy, polegające na sporządzeniu nowego fragmentu protokołu zamiast jego sprostowania, stanowi podstawę do uchylenia wyroku, jeśli nie wpłynęło na jego treść?
- I K 823/60 1962-01-25Czy strona, która nie złożyła wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy w trybie art. 227 k.p.k., może kwestionować jego treść w rewizji?
- V KRN 222/85 1985-05-03Czy brak podpisu przewodniczącego rozprawy na protokole rozprawy, mimo braku zastrzeżeń stron, stanowi wadę postępowania skutkującą uchyleniem wyroku w ramach rewizji nadzwyczajnej?
Powołane przepisy
art. 290 § 1art. 286 § 1 KKart. 227 § 2 KPKart. 227 § 1 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.