IV K 92/51

WyrokIzba Karna1952-02-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można umorzyć postępowanie karne wobec osoby, która przyjęła na siebie odpowiedzialność za cudze wykroczenie, jeśli postępowanie pierwotnie wszczęto wobec innej osoby?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedzialność karna nie może być przedmiotem transakcji między obywatelami, a nikt nie może przyjmować na siebie odpowiedzialności za cudzą winę. Oświadczenia tego rodzaju są pozbawione skutków prawnych. Sąd Okręgowy pominął okoliczność, że postępowanie karne zostało wszczęte przeciwko innej osobie, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania wobec Elżbiety B. na mocy art. 3 k.p.k.
Stan faktyczny
Elżbieta B., kierowniczka przedszkola, została skazana za wykroczenie polegające na niezezwoleniu na inwentaryzację majątku. Wcześniej postępowanie karno-administracyjne wszczęto przeciwko Zofii Sz. Elżbieta B. stawiła się w imieniu Zofii Sz. i oświadczyła, że przyjmuje odpowiedzialność na siebie. Sąd Okręgowy skazał Elżbietę B. na grzywnę. Generalny Prokurator R.P. wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie przeciwko oskarżonej Elżbiecie B.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia St. Rybczyński. Sędziowie: A. Bachrach, W. Bryl (sprawozdawca). Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Elżbiety B. osk. z art. 18 prawa o wykroczeniach, po rozpoznaniu założonej przez Generalnego Prokuratora R. P. rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 września 1950 r., na podstawie art. 394 - 396, 383 pkt 2 i 4, art. 388 § 1, art. 400 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie przeciwko oskarżonej Elżbiecie B. umorzył.Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 7 września 1950 r. oskarżona Elżbieta B. została skazana na 15.000 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na miesiąc aresztu zastępczego za przestępstwo przewidziane w art. 18 prawa o wykroczeniach popełnione w ten sposób, że będąc kierowniczką przedszkola, nie zezwoliła Władzom Administracji Ogólnej na przeprowadzenie inwentaryzacji majątku. Od tego wyroku Generalny Prokurator R. P. założył na korzyść oskarżonej rewizję nadzwyczajną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania przeciwko oskarżonej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że postępowanie karno-administracyjne zostało wszczęte przeciwko Zofii Sz. Na rozprawę karno-administracyjną stawiła się w imieniu oskarżonej Sz. Elżbieta B. i oświadczyła, że odpowiedzialność przyjmuje na siebie". Została ona skazana orzeczeniem karno-administracyjnym i odwołała się następnie do Sądu Okręgowego, który zaskarżonym wyrokiem skazał ją na grzywnę w kwocie 15.000 zł.Odpowiedzialność karna nie może być przedmiotem transakcji pomiędzy obywatelami i nikt nie może przyjmować na siebie odpowiedzialności za cudzą winę. Oświadczenia tego rodzaju składane wobec sądów i urzędów są pozbawione skutków prawnych. Sąd Okręgowy, który z obrazą art. 320 k.p.k. odczytał dochodzenie, pominął okoliczność, iż postępowanie karne w tej sprawie zostało wszczęte przeciwko innej osobie, wobec czego postępowanie przeciwko Elżbiecie B. należało umorzyć na mocy art. 3 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 18art. 394art. 388 § 1art. 400 § 1 KPKart. 320 KPKart. 3 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.