IV KK 161/16
WyrokIzba Karna2016-06-01
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obraza przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 167 k.p.k. i art. 193 k.p.k., może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji, jeśli sąd nie podjął inicjatywy dowodowej z urzędu lub oparł się na opinii biegłego sporządzonej na podstawie kopii dokumentu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obraza art. 167 k.p.k. nie zachodzi, gdy materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia i nie było potrzeby dalszej jego weryfikacji z urzędu. Obraza art. 193 k.p.k. nie zachodzi, gdy biegły uwzględnił ograniczenia wynikające z badania kopii dokumentu i zastosował możliwe metody badawcze, a jego opinia jest spójna i logiczna, wspierając inne wiarygodne dowody, takie jak zeznania pokrzywdzonej. Brak akceptacji dla oceny dowodów przez sąd nie jest podstawą kasacyjną.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za oszustwo (art. 286 § 1 k.k. i inne) polegające na wprowadzeniu w błąd sędziego co do przysługującego roszczenia i doprowadzeniu do wydania nakazu zapłaty na podstawie przerobionych dokumentów. Zarzuty kasacji dotyczyły naruszenia art. 167 k.p.k. (brak inicjatywy dowodowej) oraz art. 193 k.p.k. (oparcia się na opinii biegłego sporządzonej na podstawie kopii dokumentu).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 161/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 1 czerwca 2016r., sprawy A. S. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt V K […], p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 października 2015r., którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 maja 2015r., między innymi w części skazującej A. S. na karę 2 lat pozbawienia wolności za czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełniony w warunkach powrotu do przestępstwa, polegający na tym, że w okresie od dnia 10 lutego 2011r. do dnia 22 kwietnia 2011r. w K., działając w krótkich odstępach czasu, w
2 wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd sędziego Sądu Okręgowego w K. co do przysługiwania mu roszczenia wobec B. Z., doprowadzając do wydania w postępowaniu nakazowym o sygn. II Nc […] nakazu zapłaty z dnia 22 kwietnia 2011r., zobowiązującego B. Z. do zapłaty na jego rzecz kwoty 1 200 000 zł wraz odsetkami i doprowadzając w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem B. Z., po uprzednim przedłożeniu w dniu 10 lutego 2011r. w Sądzie Okręgowym w K. stanowiących załączniki do pozwu o zapłatę dokumentów w postaci: nienoszącego daty oświadczenia B. S. o upoważnieniu B. Z. do zarządzenia jej dobrami, w którym to dokumencie po jego podpisaniu przez B. Z., wbrew jej woli i wiedzy, wprowadzono zapis o wysokości kwoty pieniężnej powierzonej B. Z., przerobionego w nieustalonym miejscu i czasie oświadczenia B. Z. z dnia 23 sierpnia 2008r. o uznaniu roszczenia, jakie przysługuje A. S. wobec niej, które to oświadczenie zostało przerobione poprzez dopisanie cyfry „1" przed zapisem „200 000 zł." oraz słowa „milion" przed zapisem „dwieście tysięcy złotych". W kasacji zarzucił obrazę: 1. art. 167 k.p.k. polegającą na nie wykazaniu przez sąd inicjatywy dowodowej z urzędu i nie przesłuchaniu w charakterze świadków adwokata reprezentującego skazanego w postępowaniu nakazowym oraz sędziego, który wydał nakaz zapłaty, na okoliczność analizy oryginału dokumentu w postaci oświadczenia pokrzywdzonej o uznaniu roszczenia z dnia 23 sierpnia 2008r. oraz oświadczenia B. S., w szczególności cech tych dokumentów, w tym czy były widoczne na nich przeróbki, a także przesłanek wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, nadto ustalenia daty wydania skazanemu przez pełnomocnika oryginałów tych dokumentów; 2. art. 4 § 1 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez bezkrytyczne uznanie opinii biegłej A. S. P. za spójną, logiczną i wiarygodną w sytuacji, gdy badane dokumenty stanowiły wielokrotną, zniekształconą przez urządzenie kopiujące kserokopię oryginału i brak jest możliwości ustalenia jakichkolwiek śladów ingerencji innych osób w treść dokumentu, a nadto niedokonanie w zaskarżonym wyroku oceny wydanej opinii, jako jednego z wielu dowodów.
3 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. Prokurator w pisemnej odpowiedzi wniósł o uznanie kasacji za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście bezzasadna, co przy braku okoliczności obligujących do wyjścia poza granice zaskarżenia i podniesione zarzuty (art. 536 k.p.k.), pozwalało na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 1 i 3 k.p.k.). Nie mógł zostać inaczej oceniony zarzut pierwszy. W stanie prawnym obowiązującym do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, analogicznie zresztą jak i w aktualnym, dowody mogły zostać przeprowadzone na wniosek stron albo z urzędu (art. 167 k.p.k.). Strony w tym zakresie inicjatywy nie wykazały. Nie była ona zasadna również ex officio. O naruszeniu tego przepisu przez sąd można byłoby zasadnie mówić dopiero wówczas, gdyby dokonana w postępowaniu jurysdykcyjnym ocena dowodów wskazywała jednoznacznie na niekompletność poddanego analizie materiału i powstałe w związku z tym wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz gdyby wyraźnie zaniechano dążenia z urzędu do usunięcia tych braków. W niniejszym postępowaniu, na żadnym jego etapie nie wystąpiła taka sytuacja. Materiał dowodowy był wystarczający do wyrokowania i nie było potrzeby dalszej jego weryfikacji. Zatem o obrazie art. 167 k.p.k. nie mogło tutaj być mowy. Okoliczności, które zdaniem skarżącego wymagały uzupełnienia postępowania dowodowego, zostały ustalone na podstawie ekspertyzy z zakresu pisma i dokumentów oraz zeznań pokrzywdzonej. Danie wiary tym właśnie dowodom pozostawało w sferze dopuszczalnej oceny (art. 7 k.p.k.), a brak akceptacji dla jej wyników nie należy do podstaw kasacyjnych. Całkowicie chybiony był również zarzut drugi kasacji. Wskazano w nim na naruszenie art. 193 k.p.k. mające być konsekwencją faktu, że wydanie ekspertyzy z zakresu pisma i dokumentów przez biegłą A. S. P. nastąpiło po zbadaniu nie oryginału, lecz kopii dokumentu. Przypomnieć należy, że ocena przydatności danego dokumentu do badania czy też wybór metod badawczych,
4 jako wymagające wiadomości specjalnych, pozostają w zakresie kompetencji biegłego. Nie oznacza to, że nie można ich kwestionować, skuteczność podania ich w wątpliwość zależy jednak od słuszności zgłaszanych uwag. Zaprezentowana przez obrońcę w tej materii argumentacja takiego przymiotu nie posiadała. W sprawie niniejszej niewątpliwie przedmiotem badania była kopia, lecz okoliczność ta została uwzględniona przez biegłą w pierwszej kolejności. Wynikiem tego był wniosek, że stwarza to pewnego rodzaju ograniczenia, co jednak nie wykluczało, jak domagał się tego skarżący, przedmiotowego badania. Mając to na uwadze i sięgając po metody badawcze, które były możliwe do zastosowania na owej kopii, przeprowadzono ekspertyzę dającą kategoryczne wnioski końcowe. Pamiętać przy tym trzeba, że to nie sama opinia wskazywała na fakt, że w podpisanym przez pokrzywdzoną oświadczeniu o uznaniu roszczenia widniała kwota nie 1 200 000, lecz 200 000 zł. Wynikało to z uznanych za wiarygodne zeznań pokrzywdzonej, które przedmiotowa opinia jedynie wspierała. Natomiast powoływanie się przez obrońcę skazanego na treść pisma Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w W. z dnia 21 kwietnia 2015r. pozostaje tu o tyle nieadekwatne, że dokument ten odnosi się do zupełnie innego rodzaju ekspertyzy, mającej na celu identyfikację osoby składającej podpis. Tak więc nie było tu najmniejszej podstawy do wątpienia w rzetelność opinii i podważania jej z powodu braku oryginału pisma, którego nie zdołano zabezpieczyć u skazanego. Również kwestionowanie obszernej sądowej oceny dowodu z zeznań pokrzywdzonej B. Z. skuteczne na gruncie kasacyjnym być nie mogło. Skarżący nie wykazał, by również i na tym polu doszło do naruszenia przepisów postępowania, a już w szczególności mającego charakter określony w art. 519 i 523 § 1 k.p.k. Konsekwencją zaprezentowanego powyżej rozumowania było uznanie kasacji za oczywiście bezzasadną. Na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. skazany został obciążony kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
5
Powiązane orzeczenia
- III KK 86/12 2012-09-13Czy obraza przepisów postępowania karnego, w tym art. 457 § 3 k.p.k., art. 94 § 1 pkt 5 i art. 98 § 3 k.p.k. a contrario, art. 433 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k. w zw. z art. 452 k.p.k. oraz art. 170 § 2 pkt…
- V KK 325/15 2015-11-26Czy obraza przepisów postępowania karnego, w tym art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., może być podstawą do uchylenia wyroku, jeśli zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, które zostały już r…
- V KK 403/24 2024-12-16Czy kasacja obrońcy skazanej, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, w tym dowolnej oceny dowodów i naruszenia zasady in dubio pro reo, może zostać uznana za oczywiście…
- IV KK 214/13 2013-10-23Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji, jeśli nie miało istotnego wpływu na treść orzecz…
- II KKN 230/98 2000-12-20Czy obraza przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 3 § 3 d.kpk, może stanowić podstawę kasacji, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 kkart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 167 KPKart. 4 § 1 KPKart. 193 KPKart. 536 KPKart. 535 § 1art. 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy