IV KK 243/16
WyrokIzba Karna2016-09-30
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niestawiennictwo pełnomocnika oskarżycielki prywatnej na posiedzeniu pojednawczym, bez usprawiedliwionej przyczyny, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku skazującego z powodu naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niestawiennictwo pełnomocnika oskarżycielki prywatnej na posiedzeniu pojednawczym, nawet bez usprawiedliwionej przyczyny, nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku skazującego. Sąd podkreślił, że w przypadku posiadania przez oskarżyciela prywatnego pełnomocnika, niestawiennictwo tylko jednego z nich nie jest traktowane jako odstąpienie od oskarżenia i nie może prowadzić do umorzenia postępowania. Pogląd ten jest aprobowany w doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za zniesławienie. Jako podstawę kasacji wskazał naruszenie przepisów postępowania, w tym nieobecność pełnomocnika oskarżycielki prywatnej na posiedzeniu pojednawczym. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 243/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 30 września 2016 r. sprawy A. N. skazanego z art. 216 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt XXIII Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt VII K […], oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. UZASADNIENIE Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Na wstępie warto przypomnieć, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasacja na korzyść oskarżonego może być wniesiona wyłącznie w razie skazania go na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionych z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.). W niniejszej sprawie obrońca skazanego czysto instrumentalnie posłużył się przepisem art. 439 k.p.k. klasyfikując dostrzeżone przezeń uchybienie jako bezwzględne, podczas gdy jest oczywiste, że charakteru takiego nie ma. Podzielając stanowisko wyrażone w odpowiedzi na kasację, wskazać należy, odnosząc się do kwestii nieobecności pełnomocnika oskarżycielki prywatnej na
2 posiedzeniu pojedynczym (skarżący upatruje się w tej okoliczności podstawy do stawiania w kasacji zarzutu naruszenia art. 496 § 3 k.p.k. i art.439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) wskazać należy że mogłoby to stanowić ewentualne naruszenie art. 491 § 1 k.p.k., ten bowiem przepis, nie zaś 496 § 1 i 3 k.p.k., reguluje skutki nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżyciela prywatnego i jego pełnomocnika na posiedzeniu pojednawczym. Niezależnie od powyższego podnieść należy, co trafnie zauważa pełnomocnik oskarżycielki prywatnej w pisemnej odpowiedzi na kasację, że w przypadku gdy oskarżyciel prywatny ma pełnomocnika, to niestawiennictwo bez usprawiedliwionej przyczyny tylko jednego z nich nie jest traktowane jako odstąpienie od oskarżenia i w konsekwencji nie może prowadzić do umorzenia postępowania. Pogląd ten aprobowany jest zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. R. A. Stefański, Komentarz do art. 491 k.p.k., Lex/el 1998; P. Hofmański, E. Sadzik i K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. III, Warszawa 2004, s. 43 – 44; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011, sygn. akt III KK 269/11). Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu. aw
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 62/67 1968-03-05Czy nieusprawiedliwione niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na posiedzenie pojednawcze, w sytuacji gdy stawił się jego pełnomocnik, powoduje umorzenie postępowania karnego?
- V KK 91/26 2026-06-25Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku sądu drugiej instancji, zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji, jest oczywiście bezzasadna?
- VI KZP 47/72 1972-11-30Czy niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na posiedzeniu pojednawczym przed sądem społecznym, któremu sprawę przekazano w celu przeprowadzenia postępowania pojednawczego, bez usprawiedliwionej przyczyny, skutkuje odst…
- III KK 256/21 2021-07-28Czy nieusprawiedliwione niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego i jego pełnomocnika na rozprawie w sprawie z oskarżenia prywatnego, po jej odroczeniu, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1…
- II KK 201/23 2024-01-09Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku sądu odwoławczego w sprawie o przestępstwo zniesławienia jest oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 216 § 1 KKart. 523 § 2 KPKart. 439 KPKart. 523 § 4 KPKart. 496 § 3 KPKart.439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 491 § 1 KPKart. 491 KPKart. 535 § 3 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy