IV KK 248/23
WyrokIzba Karna2024-02-14
Skład orzekający: Antoni Bojańczyk, Paweł Kołodziejski, Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności przekraczającej rok, której wykonanie warunkowo zawieszono, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, a także czy utrzymanie w mocy rozstrzygnięć o dozorze kuratora i obowiązku informowania go o przebiegu okresu próby, przy braku warunkowego zawieszenia wykonania kary, jest uchybieniem procesowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności przekraczającej rok z warunkowym zawieszeniem jej wykonania stanowi rażące naruszenie art. 69 § 1 k.k., ponieważ przepis ten dopuszcza warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności jedynie w wymiarze nieprzekraczającym roku. Ponadto, utrzymanie w mocy rozstrzygnięć o dozorze kuratora i obowiązku informowania go o przebiegu okresu próby, przy jednoczesnym braku orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, jest rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., art. 73 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 1 k.k.).Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, dokonał m.in. zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego A. G. na art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ale nie zmienił orzeczonej kary. Ponadto, Sąd Okręgowy warunkowo zawiesił wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności K. W. w wymiarze przekraczającym rok, a wobec P. W. orzekł karę łączną bez warunkowego zawieszenia, utrzymując jednocześnie w mocy rozstrzygnięcia o dozorze kuratora i obowiązku informowania go o przebiegu okresu próby.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 248/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący) SSN Paweł Kołodziejski (sprawozdawca) SSN Adam Roch Protokolant Kinga Sternik przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie del. do Prokuratury Krajowej Anety Orzechowskiej w sprawie A. G., P. W. i K. W., skazanych z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych A. G. i K. W. oraz na korzyść skazanego P. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VI Ka 214/22 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt VI K 499/21, uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
IV KK 248/23 2 UZASADNIENIE Aktem oskarżenia datowanym na dzień 29 lipca 2021 r.: 1. A. G. został oskarżony o to, że: 1. w dniu 21 marca 2021 r. w […] w swoim mieszkaniu, wbrew przepisom ustawy posiadał środki odurzające oraz substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci: marihuany o wadze 36,7 gramów oraz amfetaminy o wadze 80,4 gramów, tj. o czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; 2. w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 21 marca 2021 r. w […], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, udzielał K. W. odurzającego w postaci marihuany, sprzedając mu około 10 razy po jednym gramie za kwotę 30 zł za 1 gram, tj. o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k.; 3. w lutym 2021 r. w […], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, kupił od K. W. następujące rzeczy uzyskane za pomocą czynów zabronionych: trzyczęściową drabinę aluminiową o wartości 2.000 zł - za kwotę 500 zł oraz dwie rolki siatki elewacyjnej o wartości 600 zł - skradzione na szkodę P. W., kosiarkę elektryczną koloru pomarańczowego wartości 500 zł skradzioną na szkodę J. K. - za kwotę 150 zł oraz pochodzące z kradzieży z terenu ogródków działkowych na terenie ROD „[…]” w […] podkaszarkę elektryczną koloru czarno-niebieskiego za kwotę około 100 zł i dmuchawę elektryczną koloru czarno-niebieskiego za kwotę około 100 zł, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; 4. P. W. został oskarżony o to, że: 5. w dniu 22 marca 2021 r. w […] w swoim mieszkaniu przy ulicy […], wbrew przepisom ustawy posiadał środki odurzające w postaci marihuany o wadze 6,23 gramów oraz substancje psychotropowe w postaci amfetaminy o wadze 5,9 gramów, tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii;
IV KK 248/23 3 6. w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 21 marca 2021 r. w […], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, udzielał K. W. środka odurzającego w postaci marihuany, sprzedając mu około 5 razy po jednym gramie za kwotę 30 zł za 1 gram, tj. o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k.; 7. w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 21 marca 2021 r. w […] kupił od K. W. następujące rzeczy uzyskane za pomocą czynu zabronionego: kompresor marki […] o wartości 2.000 zł i rower dziecięcy marki […] - za łączną kwotę około 200 zł - skradzione na szkodę P. W., tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k.; 8. K. W. został oskarżony o to, że: 9. w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 16 marca 2021 r. w […], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia drabiny aluminiowej o wartości 2.000 zł, 2 siatek elewacyjnych o wartości 600 zł, licznych metalowych elementów rusztowania fasadowego wraz z żurawikiem […] o łącznej wartości 6.880 zł, bramki – furtki marki […] wraz z 4 wspornikami o wartości 1.200 zł oraz kompresora marki […] o wartości 2.000 zł – łącznej wartości 12.680 zł na szkodę P. W. oraz roweru dziecięcego marki […] o nieustalonej wartości na szkodę nieustalonej osoby, tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; 10. w okresie od dnia 11 marca 2021 r. do dnia 12 marca 2021 r. w […] dokonał zaboru w celu przywłaszczenia 15 modemów marki […] o łącznej wartości 4.200 zł oraz 5 modemów i jednego dekodera o łącznej wartości 600 zł na szkodę […] sp. z o.o., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.; 11. w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 27 lutego 2021 r. w […] przy ul. […] z terenu ogródka działkowego nr […] ROD „[…]”, po uprzednim wyłamaniu drzwi wejściowych do pomieszczenia gospodarczego znajdującego się przy altanie ogródka, dostał się do jego wnętrza, skąd dokonał zaboru w celu
IV KK 248/23 4 przywłaszczenia aluminiowej trzysegmentowej drabiny wartości 300 zł, kosiarki elektrycznej nieustalonej marki koloru pomarańczowego o wartości 500 zł, podkaszarki elektrycznej marki […] o wartości 170 zł oraz odkurzacza ogrodowego marki […] o wartości 280 zł - łącznej wartości 1.250 zł na szkodę J. K., tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt VI K 499/21: 1. oskarżony A. G. został uznany za winnego tego, że w dniu 21 marca 2021 r. w […] w swoim mieszkaniu wbrew przepisom ustawy posiadał środki odurzające oraz substancje psychotropowe w postaci: marihuany o wadze 36,7 gramów oraz amfetaminy o wadze 80,4 gramów, tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; 2. na mocy art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec oskarżonego A. G. przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci marihuany o wadze 36,7 gramów i amfetaminy o wadze 80,4 grama i zarządził ich zniszczenie; 3. oskarżonego A. G. uznał za winnego tego, że w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 21 marca 2021 r. w […], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, udzielał K. W. środka odurzającego w postaci marihuany, sprzedając mu 7 razy po jednym gramie za kwotę 30 zł za 1 gram, tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 12 § 1 k.k. i za to na mocy art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; 4. na mocy art. 33 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego A. G. grzywnę w rozmiarze 200 stawek dziennych, ustalając na mocy art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych;
IV KK 248/23 5 5. na mocy art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego A. G. przepadek korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa poprzez przepadek równowartości kwoty 210 zł; 6. oskarżonego A. G. uznał za winnego tego, że w lutym 2021 r. w […], przy bramie prowadzącej do ogródków działkowych ROD „[…]” nabył od K. W. dwie rolki siatki elewacyjnej o wartości 600 zł, kosiarkę elektryczną koloru pomarańczowego o wartości 500 zł, podkaszarkę elektryczną koloru czarno-niebieskiego oraz dmuchawę elektryczną koloru czarno-niebieskiego za łączną kwotę 250 zł, które to przedmioty pochodziły z czynu zabronionego, choć na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego, tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 292 § 1 k.k. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; 7. na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone oskarżonemu A. G. kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby lat 3; 8. na mocy art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego A. G. w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; 9. na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego A. G. w okresie próby do informowania kuratora o przebiegu okresu próby; 10. oskarżonego P. W. uznał za winnego czynu opisanego wyżej w pkt IV, a wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; 11. na mocy art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec oskarżonego P. W. przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci marihuany o wadze 6,23 grama i amfetaminy o wadze 5,9 grama i zarządził ich zniszczenie; 12. oskarżonego P. W. uznał za winnego czynu opisanego wyżej w pkt V, a wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy o
IV KK 248/23 6 przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 12 § 1 k.k. i za to na mocy art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; 13. na mocy art. 33 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego P. W. grzywnę w rozmiarze 100 stawek dziennych, ustalając na mocy art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych; 14. na mocy art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego P. W. przepadek korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa poprzez przepadek równowartości kwoty 150 zł; 15. oskarżonego P. W. uznał za winnego tego, że w styczniu 2021 r. nabył od K. W. rowerek dziecięcy marki […] o wartości nie przekraczającej 500 zł za kwotę 40 zł, choć na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 122 § 1 k.w. i za to na mocy art. 122 § 1 k.w. w związku z art. 24 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w kwocie 500 zł; 16. oskarżonego P. W. uznał za winnego tego, że w lutym 2021 r. w pobliżu ogródków działkowych ROD „[…]” nabył od K. W. kompresor marki […]o wartości 2.000 zł za kwotę 200 zł, choć na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 292 § 1 k.k. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; 17. na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone oskarżonemu P. W. kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby lat 2; 18. na mocy art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego P. W. w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; 19. na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego P. W. w okresie próby do informowania kuratora o przebiegu okresu próby;
IV KK 248/23 7 20. oskarżonego K. W. uznał za winnego popełnienia czynów opisanych wyżej w pkt VII i VIII, z których każdy wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., a czyn z pkt VII w związku z art. 12 § 1 k.k., przy przyjęciu ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i za to na mocy art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu jedną karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; 21. na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego K. W. obowiązek naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego P. W. kwoty 5.710 zł, a na rzecz spółki […] sp. z o.o. w […] kwoty 2.260 zł; 22. oskarżonego K. W. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego wyżej w pkt IX, a wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; 23. na mocy art. 46 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego K. W. obowiązek naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego J. K. kwoty 300 zł; 24. na mocy art. 91 § 2 k.k. połączył wymierzone oskarżonemu K. W. kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby lat 3; 25. na mocy art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego K. W. w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; 26. na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego K. W. w okresie próby do informowania kuratora o przebiegu okresu próby; 27. na mocy art. 231 § 1 k.p.k. złożył do depozytu sądowego dowód rzeczowy w postaci roweru górskiego […]; 28. na mocy art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu A. G. na poczet orzeczonej grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 21 marca 2021 r. od godziny 14:30 roku do 22 marca 2021 r. godz. 13:50, uznając, iż grzywna w rozmiarze 2 stawek dziennych została wykonana; 29. na mocy art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu P. W. na poczet orzeczonej grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 22 marca 2021 r. od godziny 8:00 do 23 marca 2021 r. godz. 12:25, uznając, iż grzywna w rozmiarze 4 stawek dziennych została wykonana;
IV KK 248/23 8 30. zasądził na mocy art. 6 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych i art. 627 k.p.k. na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty: od oskarżonego A. G. kwotę 580 zł, od oskarżonego P. W. kwotę 380 zł, od oskarżonego K. W. kwotę 180 zł i obciążył ich wydatkami postępowania w kwotach po 56,66 zł. Od powyższego orzeczenia apelację wywiódł oskarżyciel publiczny, który wyrok Sąd Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt VI K 499/21 zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonych, zarzucając przy tym: 1. obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez błędne zakwalifikowanie przypisanego oskarżonemu czynu opisanego w punkcie I. aktu oskarżenia z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, podczas gdy oskarżony popełnił czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; 2. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 86 § 1 k.k., poprzez wymierzenie wobec każdego z trzech oskarżonych kary łącznej pozbawienia wolności w rozmiarze najwyższej z kar wymierzonych wobec każdego z oskarżonych, zamiast prawidłowego wymierzenia kary łącznej w rozmiarze powyżej najwyższej z kar wymierzonych, to jest: - wobec oskarżonego A. G. w punkcie 7. zaskarżonego wyroku kary łącznej w rozmiarze 1 roku pozbawienia wolności, - wobec oskarżonego P. W. w punkcie 17. zaskarżonego wyroku kary łącznej w rozmiarze 1 roku pozbawienia wolności, - wobec oskarżonego K. W. w punkcie 24. zaskarżonego wyroku kary łącznej w rozmiarze 1 roku pozbawienia wolności, co w konsekwencji doprowadziło do obrazy przepisu art. 67 § 1 k.k. poprzez bezpodstawne zastosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kar łącznych pozbawienia wolności orzeczonych wobec każdego z trzech oskarżonych w sytuacji, kiedy sąd zobowiązany jest wymierzyć kary łączne pozbawienia wolności powyżej 1 roku.
IV KK 248/23 9 W oparciu o powyższe zarzuty oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: - w punkcie 1. uznanie A. G. za winnego tego, że w dniu 21 marca 2021 r. w […] w swoim mieszkaniu wbrew przepisom ustawy posiadał środki odurzające oraz substancje psychotropowe w znacznej ilości w postaci: marihuany o wadze 36,7 gramów oraz amfetaminy o wadze 80,4 gramów tj. czynu z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; - w punkcie 7. orzeczenie wobec oskarżonego A. G. kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania; - w punkcie 17. orzeczenie wobec oskarżonego P. W. kary łącznej w wymiarze 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, - w punkcie 24. orzeczenie wobec oskarżonego K. W. kary łącznej w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz uchylenie punktów 8, 9, 18, 19, 25 i 26. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VI Ka 214/22: 1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) w punkcie 1 przyjął, iż A. G. posiadał znaczne ilości wskazanego środka odurzającego oraz substancji psychotropowej i jego zachowanie zakwalifikował z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; b) w punkcie 3 przyjął, że czyn przypisany A. G. stanowi wypadek mniejszej wagi z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za to na mocy art. 59 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; c) w punkcie 12 przyjął, że czyn przypisany P. W. stanowi wypadek mniejszej wagi z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za to na mocy art. 59 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu
IV KK 248/23 10 narkomanii wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; d) uchylił orzeczenia z punktów 7, 17, 24, 25, 26; e) na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył A. G. kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach 1, 6 i powyżej, i wymierzył mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności; f) na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył P. W. kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach 10, 16 i powyżej, i wymierzył mu karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności; g) na podstawie art. 91 § 2 k.k. połączył K. W. kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach 20 i 22, i wymierzył mu karę łączną 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności; h) na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie kar łącznych pozbawienia wolności orzeczonych powyżej warunkowo zawiesił A. G. i K. W. na okresy próby po 2 lata, i) na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej powyżej K. W. kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 20 marca 2021 r. godz. 11:25 do dnia 21 marca 2021 r. godz. 19:15; 2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; 3. zwolnił oskarżonych od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa i wymierzył im opłaty za obie instancje w kwotach: - oskarżonemu A. G. 980 zł, - oskarżonemu P. W. 580 zł, - oskarżonemu K. W. 300 zł. W dniu 6 czerwca 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego, którą zaskarżył w całości wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VI Ka 214/22, zmieniający wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt VI K 499/21 na niekorzyść skazanych A. G. i K. W. oraz na korzyść skazanego P. W. Prokurator Generalny podniósł następujące zarzuty:
IV KK 248/23 11 1. rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego materialnego – art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 172), polegającego na tym, iż Sąd Okręgowy w Gliwicach, dokonując – na niekorzyść oskarżonego A. G.– zmiany wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie jego skazania za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i przyjmując, że czyn ten stanowi występek z art. 62 ust. 2 ustawy j.w., nie dokonał zmiany orzeczenia co do kary i w efekcie oskarżonemu za przypisany czyn została wymierzona kara poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. poniżej 1 roku pozbawienia wolności; 2. rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego materialnego – art. 69 § 1 k.k., polegającego na tym, że Sąd Okręgowy w Gliwicach orzekając wobec oskarżonego K. W. karę łączną w wymiarze 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, wykonanie tej kary, na podstawie art. 69 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby, w sytuacji gdy zgodnie z powyższą normą, sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym roku; 3. rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego – art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., polegającego na tym, że Sąd Okręgowy w Gliwicach dokonując – na korzyść oskarżonego P. W.– zmiany wyroku sądu pierwszej instancji, w ten sposób, że po uprzednim uchyleniu rozstrzygnięcia o orzeczeniu wobec tego oskarżonego kary łącznej roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzekł wobec niego karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, jednocześnie utrzymał w mocy pozostające w sprzeczności z powyższym rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji o oddaniu oskarżonego pod dozór kuratora w okresie próby oraz obowiązku informowania kuratora o przebiegu okresu próby, skutkiem czego – wobec braku rozstrzygnięcia określonego w art. 69 § 1 k.k. – wyrok w części dotyczącej P. W. obarczony jest również rażącym uchybieniem normom przewidzianym w art. 73 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 1 k.k., poprzez orzeczenie dozoru kuratora oraz obowiązku probacyjnego w
IV KK 248/23 12 postaci informowania o przebiegu okresu próby w sytuacji, gdy nie zastosowano instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności. W świetle tak sformułowanych zarzutów Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów zauważyć należy, że Sąd Okręgowy w Gliwicach, po uwzględnieniu apelacji prokuratora wniesionej na niekorzyść A. G., dokonał zmiany w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 wyroku sądu a quo poprzez przyjęcie, że ww. posiadał znaczne ilości środka odurzającego i substancji psychotropowej, a co za tym idzie jego zachowanie zakwalifikował jako przestępstwo z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej: u.p.n.) (pkt 1 lit. a wyroku sądu ad quem). Nie poczynił natomiast żadnych modyfikacji w zakresie orzeczenia o karze wymierzonej ww. oskarżonemu za powyższy występek, utrzymując w tym zakresie w mocy wyrok sądu pierwszej instancji (pkt 2 wyroku sądu ad quem). W konsekwencji doszło więc do skazania A. G. za przestępstwo z art. 62 ust. 2 u.p.n. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a więc w wymiarze określonym przez Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach w pkt 1 swego wyroku za czyn pierwotnie zakwalifikowany z art. 62 ust. 1 u.p.n. Kara ta nie mieści się jednak w ustawowych granicach przewidzianych w art. 62 ust. 2 u.p.n., zgodnie z którym sprawca tego występku podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Nie budzi zatem wątpliwości, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, gdyż ostatecznie orzeczona została kara poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 62 ust. 2 u.p.n., a takie uchybienie zawsze ma istotny wpływ na treść wyroku (por. m.in. wyrok SN dnia z 28 stycznia 2021 r., II KK 412/20, LEX nr 3181993; wyrok SN z dnia 11 marca 2022 r., III KK 47/22, LEX nr 3410811). Powyższe przemawia jednoznacznie za zasadnością zarzutu podniesionego przez Prokuratora Generalnego. Ponadto zwrócić należy również uwagę na dalsze konsekwencje jakie
IV KK 248/23 13 implikuje rzeczone uchybienie. Właściwe ukształtowanie wymiaru kary za przypisane oskarżonemu przestępstwo z art. 62 ust. 2 u.p.n. i jej orzeczenie nawet na poziomie ustawowego minimum, tj. 1 roku pozbawienia wolności powodowałoby bowiem, że łączeniu podlegałaby właśnie ta kara oraz kara 6 miesięcy pozbawienia wolności (orzeczona przez sąd ad quem za przestępstwo z art. 59 ust. 1 i 3 u.p.n. – pkt 1 lit. b wyroku sądu drugiej instancji) i kara 3 miesięcy pozbawienia wolności (utrzymana w mocy przez sąd drugiej instancji za przestępstwo z art. 292 § 1 k.k. – pkt 6 wyroku sądu pierwszej instancji w zw. z pkt 2 wyroku sądu drugiej instancji). Zgodnie z art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 r. (a zatem zarówno w dacie popełnienia przestępstw przez oskarżonego, jak i w dacie orzekania), sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Oznacza to, że wobec A. G. sąd zobowiązany byłby do orzeczenia kary łącznej w wymiarze przekraczającym rok pozbawienia wolności (co najmniej rok i 1 miesiąc pozbawienia wolności). Tak orzeczona kara łączna nie mogłaby być ponadto warunkowo zawieszona, albowiem zgodnie z art. 69 § 1 k.k. sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku. Zatem rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 2 u.p.n., skutkowało de facto również wadliwością rozstrzygnięć zawartych w punktach 1 lit. e oraz 1 lit. h wyroku sądu ad quem. Przechodząc do omówienia drugiego z podniesionych zarzutów raz jeszcze przypomnieć należy, że zgodnie z art. 69 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r., sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Oznacza to, że w sytuacji, gdy przypisane oskarżonemu przestępstwa zostały popełnione po 1 lipca 2015 r., nie istnieje możliwości zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia wolności przekraczającej rok, orzeczonej na podstawie kar jednostkowych wymierzonych za te czyny (zob. m.in. wyrok SN z dnia 24 sierpnia 2023 r., III KK 255/23, LEX nr 3598004). Tymczasem sąd odwoławczy dokonując
IV KK 248/23 14 zmian wyroku sądu meriti orzekł wobec K. W. karę łączną w wymiarze 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności (pkt 1 lit. g zaskarżonego wyroku), której wykonanie zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata (pkt 1 lit. h zaskarżonego wyroku). W tej sytuacji niewątpliwie rację ma skarżący, że Sąd Okręgowy w Gliwicach dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 69 § 1 k.k., które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Na uwzględnienie zasługiwał także ostatni z zarzutów podniesionych w kasacji Prokuratora Generalnego. Zauważyć należy, że Sąd Okręgowy w Gliwicach zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach uchylił rozstrzygnięcie względem oskarżonego P. W. w przedmiocie kary łącznej pozbawienia wolności oraz warunkowego zawieszenia jej wykonania (pkt 1 lit. d zaskarżonego wyroku), przy czym utrzymał w mocy rozstrzygnięcia o oddaniu oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego oraz o zobowiązaniu w okresie próby do informowania kuratora o przebiegu okresu próby (pkt 2 zaskarżonego wyroku). Jednocześnie wymierzając ww. nową karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności nie orzekł ponownie o warunkowym zawieszeniu jej wykonania (pkt 1 lit. f zaskarżonego wyroku). W tej sytuacji doszło do rażącego naruszenia art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., który nakazuje sądowi odwoławczemu orzekającemu reformatoryjnie ukształtowanie rozstrzygnięcia co do kary w sposób niebudzący wątpliwości. W realiach przedmiotowej sprawy, utrzymanie w mocy rozstrzygnięć ściśle związanych warunkowym zawieszeniem wykonania kary winno skutkować zastosowaniem instytucji przewidzianej w art. 69 § 1 k.k. w stosunku do nowo orzeczonej kary łącznej. Rację ma bowiem skarżący, że sąd odwoławczy zdecydował się na zmianę orzeczenia pierwszoinstancyjnego na korzyść P. W. w trybie art. 440 k.p.k. Niezależnie bowiem od podniesionych przez prokuratora w apelacji zarzutów, zakwalifikował jeden z czynów jako wypadek mniejszej wagi, wymierzając za niego oskarżonemu karę jednostkową 4 miesięcy pozbawienia wolności, a w konsekwencji obniżył karę łączną do 7 miesięcy pozbawienia wolności. Zawieszenie wykonania nowo orzeczonej kary łącznej jawi się więc jako naturalna konsekwencja dążenia do wyeliminowania rażącej niesprawiedliwości orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Brak tego rozstrzygnięcia skutkuje również tym, że w efekcie wyrok w stosunku do P. W. obarczony jest rażącym uchybieniem normom przewidzianym w art. 73 § 1 k.k. i w
IV KK 248/23 15 art. 72 § 1 pkt 1 k.k. poprzez orzeczenie dozoru kuratora oraz obowiązku probacyjnego w postaci informowania o przebiegu okresu próby w sytuacji, gdy nie zastosowano instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności. Powyższe uchybienia niewątpliwie miały charakter rażący i mogły mieć istotny wpływ na treść zapadłego wobec P. W. orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał za konieczne postąpienie zgodnie z wnioskiem zawartym w kasacji Prokuratora Generalnego i uchylił w całości wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VI Ka 214/22, przekazując sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Za takim rozstrzygnięciem przemawia ilość uchybień, którymi dotknięty był zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy w Gliwicach, będąc związanym zapatrywaniami prawnymi wyrażonymi w ramach przedmiotowej sprawy, przy powtórnym procedowaniu wyda orzeczenie wolne od wad, uwzględniając także kierunek kasacji w odniesieniu do poszczególnych oskarżonych. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Paweł Kołodziejski Antoni Bojańczyk Adam Roch [PGW] [ał]]
Powiązane orzeczenia
- I KK 172/22 2022-06-06Czy wymierzenie kary roku pozbawienia wolności za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej roku i 2 miesięcy pozbawienia wolnoś…
- IV KK 324/24 2024-09-18Czy sąd odwoławczy, orzekając karę roku pozbawienia wolności za czyn ciągły z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k., naruszył przepis art. 57b k.k. i tym samym umożliwił warunkowe z…
- IV KK 99/19 2020-07-02Czy sąd odwoławczy mógł warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności wobec skazanego, który w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania…
- I KK 502/24 2025-02-25Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy, jeśli proponowany okres próby warunkowego zawieszenia kary przekracza ustawowe maksimum określone w art. 70 § 1 k.k.?
- V KK 379/22 2022-11-16Czy sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, prawidłowo zastosował przepisy dotyczące kary łącznej ograniczenia wolności, gdy połączone kary jednostkowe wynosiły 6 miesięcy i 1 rok i 6 mies…
Powołane przepisy
art. 62 ust. 2art. 59 ust. 1art. 12 § 1 KKart. 291 § 1 KKart. 62 ust. 1art. 278 § 1 KKart. 279 § 1 KKart. 70 ust. 2art. 33 § 2 KKart. 33 § 3 KKart. 45 § 1 KKart. 292 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy