IV KK 282/24

IV KK 282/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski w sprawie K.T., oskarżonego z art. 244 k.k. w zw. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 7 listopada 2024 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2024 r., sygn. akt III K 1137/23, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Kazimierz Klugiewicz Jacek Błaszczyk Michał Laskowski UZASADNIENIE K.T. wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2024 r., sygn. akt III K 1137/23, został uznany za winnego tego, że w dniu 28 kwietnia 2023 roku około godz. 17:35 w ruchu lądowym na drodze publicznej w B. przy ul. […] kierował pojazdem mechanicznym marki V. o nr rej. [...], nie stosując się do zakazu IV KK 282/24 2 prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych określonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku o sygn. akt III K 1385/22 z dnia 4 października 2022 roku, zakazującego prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku od dnia 11 października 2023 roku oraz nie stosując się do decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta miasta B. nr […] z dnia 5 listopada 2022 roku cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, tj. przestępstwa z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 44 § 1a pkt. 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, zaś na podstawie art. 43a § 2 kk orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok ten nie został zaskarżony apelacją przez którąkolwiek ze stron i uprawomocnił się w dniu 27 lutego 2024 r. (k. 49). Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. kasację od powyższego orzeczenia wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich na korzyść oskarżonego, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego, tj. art. 366 § 1 k.p.k., polegającego na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. okoliczności warunkujących byt przestępstwa przypisanego skarżonym wyrokiem, a dotyczących obowiązywania, w dacie inkryminowanego czynu – w dniu 28 kwietnia 2023 r. – sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz wtórnej w stosunku do niego decyzji administracyjnej cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, podczas gdy wskutek kasatoryjnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2023 r., IV KK 117/23, uchylono, dotyczący tego samego skazanego, prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 4 października 2022 r., III K 1385/22, mocą którego ów zakaz sądowy orzeczono, i który to wyrok stanowił następnie podstawę dla wydania decyzji administracyjnej cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, co w realiach sprawy niniejszej skutkowało wydaniem kwestionowanego kasacją wyroku skazującego, pomimo oczywiście rysujących się a niewyjaśnionych wątpliwości, co do wyczerpania przez skazanego zachowaniem IV KK 282/24 3 swoim znamion przypisanego czynu zabronionego – obowiązywania sądowego zakazu, jak i decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami oraz niestosowania się przez zainteresowanego do wskazanych rozstrzygnięć. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego niniejszą kasacją wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie w kasacji wskazano, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie powinien był zbadać kwestię występowania w obrocie prawnym, w dacie orzekania, wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 4 października 2022 roku, sygn. akt III K 1385/22, na mocy którego orzeczono wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co stanowiło fundamentalną okoliczność rzutującą na możliwość przypisania K.T. przestępstwa z art. 244 k.k. w kształcie zaproponowanym przez oskarżyciela publicznego a następnie zaaprobowanego przez Sąd meriti. Tymczasem wspomniane orzeczenie Sądu Rejonowego w Białymstoku zostało uchylone na mocy wyroku Sądu Najwyższego wydanego w dniu 13 września 2023 r., sygn. akt IV KK 117/23, a na skutek tego rozstrzygnięcia kasatoryjnego Sąd Rejonowy w Białymstoku, ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2023 r., III K 1363/23 (k. 110), uznał oskarżonego za winnego jedynie wykroczenia, stypizowanego w art. 94 § 1 k.w., nie orzekając zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy w Białymstoku orzekając zatem w rozpoznawanej sprawie III K 1137/23 w dniu 19 lutego 2024 r. powinien i mógł powziąć informacje co do wymienionych rozstrzygnięć, co umożliwiłoby mu rzetelne zweryfikowanie tez sformułowanych w akcie oskarżenia. Zaniechanie w tym zakresie stanowiło zatem oczywiste i rażące naruszenie art. 366 § 1 k.p.k., które z ww. względów miało istotny wpływ na treść zaskarżonego przez Rzecznika Praw Obywatelskich wyroku. Konieczne stało się zatem jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Sąd ten, przeprowadzając ponownie postępowanie dowodowe dokona kompleksowych ustaleń w zakresie wyczerpania przez oskarżonego znamion czynów zabronionych IV KK 282/24 4 określonych w art. 244 k.k. i art. 180a k.k., w szczególności, czy tempore criminis oraz w dacie orzekania występowały i nadal występują w obrocie prawnym rozstrzygnięcia indywidualno-konkretne wobec K.T. w postaci wyroku sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów oraz wtórnej do tego orzeczenia decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Jedynie na marginesie należy wskazać, że jeśli chodzi o wskazany w zaskarżonym wyroku Sądu Rejonowego „zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku do dnia 11 października 2023 r.”, to – jak wynika z akt sprawy – winien to być raczej okres od 12.10.2022 r. do 11.10. 2023 r. (k- 60 w sprawie III K 1363/23). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. Kazimierz Klugiewicz Jacek Błaszczyk Michał Laskowski WB. [ał]