IV KK 288/24
WyrokIzba Karna2025-02-21
Skład orzekający: Adam Roch, Pawła Kołodziejskiego, Małgorzacie Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na kwestiach ustrojowych związanych z jego powołaniem, jest dopuszczalny w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących jego powołania, jest niedopuszczalny w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Kwestie te, zgodnie z art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym, stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów o wyłączeniu sędziego, wyłączając możliwość ich badania w standardowej procedurze. Wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem.Stan faktyczny
Obrońca skazanego M.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Pawła Kołodziejskiego, od udziału w sprawie kasacyjnej. Argumentacja wniosku opierała się wyłącznie na kwestiach ustrojowych związanych z powołaniem sędziego na urząd. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie kasacyjnej bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 288/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie M.P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 lutego 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie kasacyjnej SSN Pawła Kołodziejskiego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. IV KK 288/24 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego M.P., którą przydzielono do rozpoznania SSN Małgorzacie Bednarek Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. IV KK 64/23, oddalił tę kasację jako oczywiście bezzasadną. Po sygnalizacji obrońcy skazanego, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. IV KO 48/24, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., wznowił postępowanie kasacyjne i uchylił postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV KK 64/23, a sprawę przekazał Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.
IV KK 288/24 2 W dniu 2 lipca 2024 r. sprawa, celem ponownego rozpoznania kasacji obrońcy skazanego, została przydzielona sędziemu Sądu Najwyższego Pawłowi Kołodziejskiemu. W dniu 26 lipca 2024 roku wpłynął wniosek o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy, przy czym jako w ramach jego argumentacji obrońca odwołał się wyłącznie do kwestii powołania SSN Pawła Kołodziejskiego na urząd sędziego Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek w aktualnym stanie procesowym należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy, co skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania. Na wstępie należy podkreślić, że przedstawione przez obrońcę okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. Powyższe stanowisko wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, gdzie wskazano, iż art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niezależnie od powyższego, w orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się również, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19, LEX nr 3598209; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23, LEX nr 3621120). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22, LEX nr 3600648).
IV KK 288/24 3 Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Zresztą, skoro ustawa o SN w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (vide art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi ona lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21, LEX nr 3519734, zbiory SN). Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on wyłącznie kwestii przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem wyłącznie okoliczności dotyczące powołania SSN P.K., de facto związane li tylko z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą Sądownictwa, w składzie ukształtowanym zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. poz. 3). Z powyższych względów, jako że wniosek obrońcy był niedopuszczalny do procedowania w trybie przewidzianym przez art. 41 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania. [WB] r.g.
IV KK 288/24 4
Powiązane orzeczenia
- I KK 388/23 2026-02-11Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej?
- III KK 312/24 2025-03-19Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na jego potencjalną stronniczość lub brak bezstronności?
- V KK 593/24 2025-07-14Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej?
- V KS 30/25 2025-12-01Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej?
- II KK 311/24 2025-07-04Czy zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1art. 41 § 1art. 42 § 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 29 § 4art. 29art. 29 § 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy