IV KK 321/23

WyrokIzba Karna2024-01-31

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obrońca z urzędu, któremu wyznaczono czynności procesowe w znacznej odległości od miejsca zamieszkania i w okresie ferii zimowych, może skutecznie domagać się wyznaczenia innego obrońcy z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek obrońcy z urzędu o wyznaczenie innego obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli został złożony na krótko przed terminem rozprawy kasacyjnej. Obrońca z urzędu ma obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania, a okoliczności takie jak odległość czy ferie zimowe nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku złożonego w ostatniej chwili, gdyż mogłoby to narazić prawa oskarżonego do obrony.
Stan faktyczny
Obrońca z urzędu M. M. złożyła wniosek o wyznaczenie innego obrońcy do dokonania czynności związanych z rozprawą kasacyjną, wskazując na znaczną odległość od miejsca zamieszkania oraz zaplanowaną rozprawę w okresie ferii zimowych. Wniosek został złożony na 14 dni przed terminem rozprawy. Obrońca wniosła również o zwrot kosztów obrony z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o wyznaczenie innego obrońcy z urzędu oraz uznał wniosek o zwrot kosztów za przedwczesny.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 321/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie M. M. w przedmiocie wniosku obrońcy z urzędu o wyznaczenie innego obrońcy postanowił: wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE Obrońca z urzędu M. M. adwokat K. G., prowadząca Kancelarię adwokacką w G., pismem z 18 stycznia 2024 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 25 stycznia 2024 r. wniosła o wyznaczenie innego obrońcy dla dokonania czynności związanych z rozprawą kasacyjną poza miejscem zamieszkania obrońcy, a jednocześnie wniosła o przyznanie jej zwrotu kosztów obrony świadczonej w tym postępowaniu z urzędu. W uzasadnieniu wskazała, że czynności w postępowaniu kasacyjnym mają być przeprowadzone w znacznej odległości od miejsca zamieszkania, a ponadto rozprawa została zaplanowana w okresie ferii zimowych w województwie […], co powoduje trudności w znalezieniu zastępstwa na wyznaczone na ten sam dzień rozprawy w G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 84 § 2 k.p.k. wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak czynności należy dokonać poza siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z urzędu, prezes sądu, przed którym ma być dokonana IV KK 321/23 2 czynność, lub referendarz sądowy tego sądu, a w postępowaniu przygotowawczym prezes sądu rejonowego miejsca czynności lub referendarz sądowy tego sądu, na uzasadniony wniosek dotychczasowego obrońcy może wyznaczyć do dokonania tej czynności innego obrońcę spośród miejscowych adwokatów lub radców prawnych. W niniejszej sprawie jednak wniosku obrońcy nie można uznać za uzasadniony. Adwokat K. G. wyznaczona została obrońcą z urzędu skazanego M. M. zarządzeniem z 19 stycznia 2023 r. W dniu 10 maja 2023 r. wniosła w jego imieniu kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt VI Ka 815/22. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2023 r. wyznaczony został w tej sprawie termin rozprawy kasacyjnej na dzień 8 lutego 2024 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy kasacyjnej odebrane zostało przez adw. K. G. w dniu 14 listopada 2023 r., a więc niewątpliwie ze znacznym wyprzedzeniem bo niemal trzy miesiące przed tym terminem. Tymczasem niniejszy wniosek złożony został w Sądzie Najwyższym w dniu 25 stycznia 2024 r., a więc na 14 dni przed terminem rozprawy kasacyjnej. Uwzględnienie wniosku w tych okolicznościach mogłoby zatem wiązać się w sposób oczywisty z narażeniem interesów oskarżonego oraz jego prawa do obrony na znaczne ryzyko. Uwzględnienie wniosku obrońcy wyznaczonego z urzędu w takim terminie, tj. na koniec stycznia 2024 r. i na kilka dni przed terminem rozprawy kasacyjnej musiałaby bowiem prowadzić do konieczności wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu, który nie miałby dostatecznie dużo czasu by zapoznać się ze sprawą, rodząc jednocześnie ryzyko konieczności odwołania terminu rozprawy kasacyjnej. Podkreślić przy tym należy, że żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności, tj. odległość Sądu Najwyższego od miejsca zamieszkania oraz ferie zimowe w województwie [...] nie są ani okolicznościami nowymi, nieznanymi wcześniej wnioskującej, ani występującymi nagle. Możliwe było zatem przy dochowaniu minimum staranności złożenie takiego wniosku w terminie, który w razie uwzględnienia wniosku umożliwiłby zapewnienie należytej realizacji prawa oskarżonego do obrony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. W tych okolicznościach wniosku obrońcy nie można było uznać za uzasadniony i nie IV KK 321/23 3 zasługiwał on na uwzględnienie. W związku z powyższym wniosek o zwrot kosztów obrony z urzędu jest przedwczesny. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 84 § 2 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy