IV KK 339/12
WyrokIzba Karna2013-01-10
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie nietykalności fizycznej pokrzywdzonej, które miało miejsce w następstwie działań podjętych w ramach obrony koniecznej, może być podstawą do przypisania odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że zachowanie pokrzywdzonej, polegające na uniemożliwieniu oskarżonemu opuszczenia miejsca pobytu i żądaniu oczekiwania na policję, było zachowaniem bezprawnym i godziło w wolność osobistą oskarżonego. W związku z tym, odepchnięcie pokrzywdzonej mieściło się w granicach obrony koniecznej, a oskarżony nie dopuścił się zarzucanego mu czynu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła oskarżonego W. P., który został uniewinniony od zarzutu naruszenia nietykalności fizycznej pokrzywdzonej (art. 157 § 2 k.k.). Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając, że działanie oskarżonego miało miejsce w ramach obrony koniecznej. Kasacja została wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej, który zarzucił naruszenie prawa materialnego, kwestionując świadomość oskarżonego o działaniu w obronie koniecznej oraz zachowanie pokrzywdzonej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za czynności pełnomocnika z urzędu oraz zwolnił oskarżycielkę prywatną od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 339/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 stycznia 2013 r., sprawy W. P. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 28 grudnia 2011 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 9 sierpnia 2011 r., postanowił: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. Ł. B. – Kancelaria Adwokacka w R.– kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100 groszy) zł. w tym 23% VAT tytułem wynagrodzenia za czynności wykonane w postępowaniu kasacyjnym w charakterze pełnomocnika z urzędu, 3. zwolnić oskarżycielkę prywatną – J. P. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Skarżący w swej skardze postawił zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na przyjęciu przez Sąd Odwoławczy, że oskarżony, co prawda naruszył nietykalność fizyczną pokrzywdzonej, ale doszło do tego w następstwie działań podjętych w ramach obrony koniecznej. Skarżący uzasadniając swe zarzuty skupia
2 się na dwóch zasadniczych kwestiach – świadomości po stronie oskarżonego, że podjął działania w ramach obrony koniecznej, oraz kwestii użycia siły fizycznej (szarpania się z oskarżonym) przez pokrzywdzoną. W istocie jednak, stwierdzić należy, że żadna z powyższych kwestii nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przypomnieć bowiem trzeba, że oskarżony w ogóle nie przyznał się do tego, że użył siły fizycznej wobec pokrzywdzonej. Taką przyjął linię obrony, co było jego prawem, a Sąd Okręgowy wyjaśnień tych nie uznał za wiarygodne. W tej sytuacji, jakiekolwiek rozważania co do tego, czy oskarżony miał świadomość tego, że podejmuje działania będące obroną konieczną, nie są racjonalne. Podobnie ocenić należy kwestię ustaleń, co do tego, czy pokrzywdzona użyła siły fizycznej wobec oskarżonego. Zauważyć bowiem trzeba, że Sąd Okręgowy bezprawności działania pokrzywdzonej dopatrywał się nie w użyciu owej siły, lecz uniemożliwieniu przejścia i opuszczeniu klatki schodowej. Ta kwestia zatem jest najistotniejsza dla oceny, czy naruszone zostało dobro chronione prawem, oraz czy atak na nie, miał charakter bezprawny. W istocie zatem, zarzuty podniesione przez skarżącego w kasacji, nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez Sąd Okręgowy, co musiało skutkować uznaniem ich za bezzasadne. Niezależnie od powyższego, zgodzić należy się z Sądem, że pokrzywdzona nie miała prawa zabraniać opuszczenia oskarżonemu miejsca, w którym przebywał oraz żądać, aby oczekiwał na przyjazd policji. Takie zachowanie, było zatem zachowaniem bezprawnym i godziło w wolność osobistą oskarżonego. Skoro zaś w ocenie Sądu Okręgowego nie sposób przyjąć też, że doszło do przekroczenia przez oskarżonego granic obrony koniecznej i odepchnięcie pokrzywdzonej mieściło się w tych granicach (skarżący nie podnosi zresztą zarzutów, które dotyczyłyby tej kwestii), nie ma jednocześnie podstaw do przyjęcia, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu. Brak zatem jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w kasacji. Powyższe skutkowało uznaniem skargi kasacyjnej za bezzasadną w stopniu oczywistym. Oskarżycielkę, uwzględniając jej sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowymi postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
3 O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnięto na podstawie stosownych przepisów.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 375/13 2013-11-28Czy zachowanie pokrzywdzonego, które przybrało jedynie charakter werbalny, może być postrzegane jako atak na osobę, który mógłby zostać powstrzymany przez zadanie silnego ciosu, uzasadniając tym samym kontratyp obrony ko…
- II KK 332/15 2015-11-16Czy naruszenie prawa do obrony miało miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli oskarżonej wyznaczono obrońcę z urzędu po powstaniu wątpliwości co do jej poczytalności, a następnie cofnięto mu obrońcę…
- III KK 406/16 2017-01-04Czy naruszenie prawa do obrony materialnej poprzez nieuchylenie rozprawy, mimo rzekomej niezdolności oskarżonego do złożenia wyjaśnień, stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?
- II KK 328/14 2014-12-17Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu odwoławczego z powodu rzekomego naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym błędnego nieuwzględnienia obrony koniecznej?
- I KK 327/24 2024-12-05Czy obrońca skazanego wykazał rażące naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które uzasadniałoby uwzględnienie kasacji od wyroku sądu odwoławczego w sprawie o oszustwo?
Powołane przepisy
art. 535 KPKart. 157 § 2 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy