IV KK 380/13
WyrokIzba Karna2013-11-27
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji, naruszając tym samym zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego (zakaz reformationis in peius)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji, ponieważ jest to sprzeczne z zakazem reformationis in peius, wyrażonym w art. 454 § 1 k.p.k. Uchybienie to jest rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, mającym wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Obwiniona E. P. została oskarżona o popełnienie wykroczenia z art. 70 § 2 k.w. Sąd Rejonowy uniewinnił ją od zarzucanego czynu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, uznając obwinioną za winną i wymierzając karę grzywny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi odwoławczemu naruszenie zakazu reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 380/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Dariusz Świecki Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie E. P. obwinionej o wykroczenie z art.70 § 2 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 maja 2013r. zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 1 lutego 2013r. 1/ uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w K., 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE
2 E. P. stanęła pod zarzutem tego, że: - w dniu 10 października 2012r. w K. podjęła czynności zawodowe w charakterze sprzedawcy, będąc w stanie po użyciu alkoholu, przy stwierdzeniu o,81 mg/l w pierwszym badaniu oraz 0,99 mg/l w drugim badaniu alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. popełnienia wykroczenia z art. 70§2 k.w.; Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 1 lutego 2013r. przy zastosowaniu art. 5§1 pkt 2 k.p.w. w zw. z art. 62§3 k.p.w. oraz 118§2 k.p.w. uniewinnił ją od stawianego jej zarzutu. Wyrok powyższy zaskarżony został apelacją Komendanta Miejskiego Policji w K., w której zarzucono: – obrazę prawa materialnego tj. art. 70§2 k.w. polegającą na przyjęciu, że czyn obwinionej nie wypełnia znamion tego wykroczenia. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, uznanie obwinionej winną popełnienia zarzuconego jej wykroczenia i wymierzenie za to kary grzywny. Sąd Okręgowy w R. po rozpoznaniu apelacji wyrokiem z dnia 13 maja 2013r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał obwinioną winną zarzuconego jej czynu i wymierzył za to karę grzywny. Kasację od tego orzeczenia, na korzyść ukaranej, wywiódł Prokurator Generalny. W skardze podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 454§1 k.p.k. w zw. z art. 109§2 k.p.s.w. polegający na wydaniu przez sąd odwoławczy – wbrew wyrażonemu w art. 454§1 k.p.k. zakazowi – wyroku, skazującego obwinioną za czyn z art. 70§2 k.w., od którego popełnienia obwiniona została uniewinniona wyrokiem sądu I instancji. Podnosząc powyższe Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k.
3 Nie ulega wątpliwości, że Sąd Odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę dokonał zmiany zaskarżonego wyroku wbrew jednoznacznemu zakazowi wyrażonemu w art. 454§1 k.p.k. mającego w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie na podstawie 109§2 k.p.s.w. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu – formułującego jedną z reguł ne peius – sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. Taka sytuacja zaś niewątpliwie miała miejsce w niniejszej sprawie. Bezsprzecznie uchybienie Sądu Okręgowego miało charakter rażącego naruszenia prawa o bezdyskusyjnym wpływie na treść zapadłego w sprawie wyroku. W tej sytuacji, zarzut podniesiony w kasacji ocenić należy jako oczywiście zasadny, a skutkiem jego uwzględnienia musiało być uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Powiązane orzeczenia
- I KS 33/23 2024-03-27Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w sytuacji, gdy nie dokonał własnych ustaleń co do winy i spra…
- IV KK 248/15 2015-10-30Czy sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego, podwyższając karę łączną, jeśli środek odwoławczy został wniesiony wyłącznie na jego korzyść i nie istniały wyjątki przewidziane w przepisach?
- II KS 6/18 2018-05-29Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius, jeśli stwierdzone uchybienia mogłyby prowadzić do skazania oskarżonego?
- I KS 22/23 2023-07-19Czy w sytuacji, gdy sąd odwoławczy uchyla wyrok uniewinniający i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, narusza to zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.), jeśli nie przesądził jednoznacznie o winie oskar…
- II KK 154/18 2018-05-29Czy sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego, gdy środek odwoławczy został wniesiony wyłącznie na jego korzyść?
Powołane przepisy
art.70 § 2art. 535§5 KPKart. 70§2art. 5§1 pkt 2 KPart. 62§3 KPart. 454§1 KPKart. 109§2 KP§ 2§5§2§1 pkt 2§3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy