IV KK 415/18
WyrokIzba Karna2018-08-28
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania dotyczących obecności oskarżonego na rozprawie odwoławczej, w szczególności art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 390 § 1 k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, jeśli obecność ta nie była obowiązkowa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Kluczowe znaczenie miało stwierdzenie, że przepisy art. 374 § 1 k.p.k. i art. 390 § 1 k.p.k. regulują postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a nie odwoławcze. Kwestia obecności stron na rozprawie apelacyjnej jest uregulowana w art. 450 i 451 k.p.k., które nie przewidują obowiązkowej obecności oskarżonego ani jego obrońcy w sytuacji opisanej w sprawie.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Zarzutem było rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., poprzez prowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność oskarżonego, który miał nie być prawidłowo powiadomiony o jej terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i oddalił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 415/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy M. M. skazanego z art. 207 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt XXIII Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII K […] oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. UZASADNIENIE W kasacji obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności przepisów art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 390 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 6 ust 3 pkt c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka – poprzez uznanie przez Sąd Okręgowy w K., że zawiadomienie oskarżonego M. M. o terminie rozprawy odwoławczej jest prawidłowe i w konsekwencji otwarcie przewodu sądowego oraz prowadzenie rozprawy pod jego nieobecność, podczas gdy o terminie rozprawy nie został prawidłowo powiadomiony, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Prokurator Rejonowy w C. w pisemnej odpowiedzi na tę kasację, wniósł o oddalenie kasacji wobec uznania, że jest ona oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy zważył co następuje.
2 Rację ma Autor pisemnej odpowiedzi na kasację, gdy podnosi iż kasacja obrońcy skazanego M. M. jest oczywiście bezzasadna. Wskazać należy, iż przepisy art. 374 § 1 k.p.k. i art. 390 § 1 k.p.k., na które Autor kasacji powołuje się, regulują postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a nie postępowanie odwoławcze, Zaskarżony zaś został kasacją wyrok wydany na rozprawie odwoławczej, do której nie mają zastosowania reguły obecności oskarżonego na rozprawie głównej przed sądem pierwszej instancji. Kwestia obecności stron na rozprawie w postępowaniu apelacyjnym uregulowana została w przepisach art. 450 k.p.k. i art. 451 k.p.k. Zgodnie z nimi, udział w rozprawie apelacyjnej oskarżonego i jego obrońcy jest obowiązkowy, gdy: prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne. Ponadto udział obrońcy jest obowiązkowy w wypadkach określonych w art. 79 k.p.k. i art. 80 k.p.k. (art. 450 § 1 i § 2). Poza tym, sąd odwoławczy sprowadza na rozprawę oskarżonego pozbawionego wolności na jego wniosek, chyba że uzna za wystarczającą obecność obrońcy oskarżonego (art. 451 k.p.k.). Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie zachodził wypadek określony w art.79 k.p.k. lub w art. 80 k.p.k., ani też sąd odwoławczy lub jego prezes nie uznali za obowiązkową obecności na rozprawie oskarżonego ani jego obrońcy. Ponadto, oskarżony nie był w niniejszej sprawie pozbawiony wolności w postępowaniu apelacyjnym. To zaś oznacza, iż udział oskarżonego M. M., ani jego obrońcy, w rozprawie odwoławczej w dniu 3 października 2017 r. przed Sądem Okręgowym w K. nie był obowiązkowy, a zatem zarzut kasacji naruszenia przez ten Sąd przepisu art. 439 § 1 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa jest oczywiście niezasadny. Na marginesie wskazać należy, iż jak wynika z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 3 października 2017 r., rozpoczęła się ona o godz. 10:30, natomiast o godz. 10:55 w sali 316, w której rozprawa się odbywała, stawili się oskarżony M. M. i jego obrońca. W związku z tym Sąd stwierdził z urzędu do protokołu, iż informacja o zmianie sali 101 na salę 316 od godzin porannych była zamieszczona na wokandzie elektronicznej w holu Sądu na I piętrze oraz na wokandzie papierowej przed salą 101. Wynika z tego, iż wbrew twierdzeniom z kasacji, oskarżony i jego obrońca mogli zapoznać się z informacją o zmianie sali,
3 w której odbyć się miała rozprawa wystarczająco wcześnie, aby punktualnie stawić się na rozprawę apelacyjną. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., rozstrzygnął jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- V KK 152/18 2018-05-22Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, który usprawiedliwił swoje niestawiennictwo i wniósł o odroczenie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., jeśli jego obecność nie zost…
- V KK 117/18 2018-06-07Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie odwoławczej, pomimo braku jego obecności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. i obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli kasac…
- IV KK 536/21 2021-11-15Czy naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd odwoławczy pomimo zgłoszenia przez oskarżonego braku możliwości kontaktu z obrońcą z urzędu i chęci skorzystania z obrońcy z wyboru, stanowi be…
- IV KK 87/16 2016-04-27Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, mimo usprawiedliwienia niestawiennictwa i wniosku o odroczenie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd odwoławczy n…
- III KS 23/18 2018-09-06Czy rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w obecności obrońcy, ale pod nieobecność oskarżonego, którego obecność nie była obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 207 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 11 KPKart. 390 § 1 KPKart. 6 KPKart. 6 ust 3art. 374 § 1 KPKart. 450 KPKart. 451 KPKart. 79 KPKart. 80 KPKart. 450 § 1art.79 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy