IV KK 466/25

WyrokIzba Karna2026-03-11

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Jacek Błaszczyk, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może orzekać karę aresztu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia może być wydany jedynie w przypadku, gdy wystarczające jest orzeczenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Katalog kar, które mogą zostać orzeczone w tym trybie, jest zamknięty i nie obejmuje kary aresztu. Kara aresztu, jako najsurowsza w systemie prawa wykroczeń, wymaga zachowania wyższych standardów proceduralnych, właściwych dla trybu zwyczajnego, w tym prawa do obrony na rozprawie. Wymierzenie kary aresztu w wyroku nakazowym stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tychach wydał wyrok nakazowy, uznając obwinionego M.B. za winnego kradzieży odkurzacza o wartości 799 zł, popełnionej w sklepie. Na podstawie art. 119 § 1 k.w. orzeczono karę 21 dni aresztu oraz zasądzono równowartość skradzionego mienia. Wyrok uprawomocnił się bez sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając wymierzenie kary aresztu w trybie nakazowym, co jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 466/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Kamila Zacharz przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego, w sprawie M.B. ukaranego z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II W 517/25, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania. Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Tychach wyrokiem nakazowym z dnia 30 lipca 2025 r. (sygn. akt II W 517/25), uznał obwinionego M.B. za winnego tego, że w dniu 26 maja 2025 r. o godz. 10:00 w T. przy ul. [...] w sklepie L. dokonał kradzieży odkurzacza o wartości IV KK 466/25 2 799 zł na szkodę L. Sp. z o.o., to jest wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za ten czyn, na podstawie art. 119 § 1 k.w., Sąd wymierzył obwinionemu karę 21 dni aresztu. Ponadto, na mocy art. 119 § 4 k.w., Sąd zasądził od obwinionego na rzecz L. Sp. z o.o. obowiązek zapłaty kwoty 799 zł tytułem równowartości skradzionego mienia Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się bez wniesienia sprzeciwu przez strony. Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając orzeczenie w całości na niekorzyść obwinionego M.B. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 1 zd. 1 k.p.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. kary 21 dni aresztu, podczas gdy orzeczenie tej kary w trybie nakazowym jest prawnie niedopuszczalne. Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Analiza akt sprawy oraz treść wydanego wyroku nakazowego prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż Sąd Rejonowy w Tychach procedował z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z brzmieniem art. 93 § 1 k.p.w., sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Katalog kar, które mogą zostać orzeczone w tym szczególnym trybie, ma charakter zamknięty i nie obejmuje kary aresztu. Kara ta, jako najsurowsza w systemie prawa wykroczeń, wiąże się z pozbawieniem wolności obwinionego, co determinuje konieczność zachowania wyższych standardów proceduralnych, właściwych dla trybu zwyczajnego, w tym zagwarantowania obwinionemu prawa do obrony na rozprawie przed sądem. W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy, uznając okoliczności czynu za niebudzące wątpliwości, zdecydował o wydaniu wyroku nakazowego, jednocześnie jednak wymierzył M.B. karę 21 dni aresztu. Takie rozstrzygnięcie stanowi rażącą IV KK 466/25 3 obrazę art. 93 § 1 k.p.w., gdyż Sąd orzekł karę, której w wybranym trybie procesowym orzec mu nie było wolno. Bez znaczenia dla oceny tego uchybienia pozostaje fakt, iż art. 119 § 1 k.w., stanowiący podstawę prawną skazania, przewiduje w swojej sankcji karę aresztu. Uprawnienie sądu do wymierzenia kary określonego rodzaju jest bowiem ściśle powiązane z formą procedowania – jeżeli sąd uznaje, iż stopień społecznej szkodliwości czynu lub względy prewencyjne wymagają orzeczenia kary aresztu, jest on zobligowany do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, a nie w trybie nakazowym. Stwierdzone uchybienie miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, gdyż doprowadziło do nałożenia na obwinionego kary prawnie niedopuszczalnej w danym trybie, co narusza fundamentalne zasady rzetelnego procesu. Uwzględnienie kasacji wniesionej na niekorzyść obwinionego było w tym przypadku konieczne, gdyż orzeczenie o karze aresztu w wyroku nakazowym jest dotknięte wadą uniemożliwiającą pozostawienie go w obrocie prawnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Tychach winien rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119 § 1art. 119 § 4art. 93 § 1art. 93 § 1 KP§ 1§ 4

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy