IV KK 466/25
WyrokIzba Karna2026-03-11
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Jacek Błaszczyk, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może orzekać karę aresztu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia może być wydany jedynie w przypadku, gdy wystarczające jest orzeczenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Katalog kar, które mogą zostać orzeczone w tym trybie, jest zamknięty i nie obejmuje kary aresztu. Kara aresztu, jako najsurowsza w systemie prawa wykroczeń, wymaga zachowania wyższych standardów proceduralnych, właściwych dla trybu zwyczajnego, w tym prawa do obrony na rozprawie. Wymierzenie kary aresztu w wyroku nakazowym stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tychach wydał wyrok nakazowy, uznając obwinionego M.B. za winnego kradzieży odkurzacza o wartości 799 zł, popełnionej w sklepie. Na podstawie art. 119 § 1 k.w. orzeczono karę 21 dni aresztu oraz zasądzono równowartość skradzionego mienia. Wyrok uprawomocnił się bez sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając wymierzenie kary aresztu w trybie nakazowym, co jest niedopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 466/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Kamila Zacharz
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego,
w sprawie M.B.
ukaranego z art. 119 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tychach
z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II W 517/25,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania.
Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tychach wyrokiem nakazowym z dnia 30 lipca 2025 r. (sygn.
akt II W 517/25), uznał obwinionego M.B. za winnego tego, że w dniu 26 maja 2025
r. o godz. 10:00 w T. przy ul. [...] w sklepie L. dokonał kradzieży odkurzacza o wartości
IV KK 466/25 2
799 zł na szkodę L. Sp. z o.o., to jest wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za ten czyn, na
podstawie art. 119 § 1 k.w., Sąd wymierzył obwinionemu karę 21 dni aresztu.
Ponadto, na mocy art. 119 § 4 k.w., Sąd zasądził od obwinionego na rzecz L. Sp. z
o.o. obowiązek zapłaty kwoty 799 zł tytułem równowartości skradzionego mienia
Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się bez wniesienia sprzeciwu przez
strony.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając
orzeczenie w całości na niekorzyść obwinionego M.B. Skarżący zarzucił
zaskarżonemu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie
przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 1 zd. 1 k.p.w., polegające na wymierzeniu
obwinionemu wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. kary 21 dni
aresztu, podczas gdy orzeczenie tej kary w trybie nakazowym jest prawnie
niedopuszczalne. Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Tychach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co skutkować
musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Analiza akt sprawy oraz treść
wydanego wyroku nakazowego prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż Sąd
Rejonowy w Tychach procedował z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu
nakazowym w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z brzmieniem art. 93 § 1 k.p.w., sąd
na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których
wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności.
Katalog kar, które mogą zostać orzeczone w tym szczególnym trybie, ma charakter
zamknięty i nie obejmuje kary aresztu. Kara ta, jako najsurowsza w systemie prawa
wykroczeń, wiąże się z pozbawieniem wolności obwinionego, co determinuje
konieczność zachowania wyższych standardów proceduralnych, właściwych dla
trybu zwyczajnego, w tym zagwarantowania obwinionemu prawa do obrony na
rozprawie przed sądem.
W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy, uznając okoliczności czynu za
niebudzące wątpliwości, zdecydował o wydaniu wyroku nakazowego, jednocześnie
jednak wymierzył M.B. karę 21 dni aresztu. Takie rozstrzygnięcie stanowi rażącą
IV KK 466/25 3
obrazę art. 93 § 1 k.p.w., gdyż Sąd orzekł karę, której w wybranym trybie procesowym
orzec mu nie było wolno. Bez znaczenia dla oceny tego uchybienia pozostaje fakt, iż
art. 119 § 1 k.w., stanowiący podstawę prawną skazania, przewiduje w swojej sankcji
karę aresztu. Uprawnienie sądu do wymierzenia kary określonego rodzaju jest
bowiem ściśle powiązane z formą procedowania – jeżeli sąd uznaje, iż stopień
społecznej szkodliwości czynu lub względy prewencyjne wymagają orzeczenia kary
aresztu, jest on zobligowany do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach
ogólnych, a nie w trybie nakazowym.
Stwierdzone uchybienie miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, gdyż
doprowadziło do nałożenia na obwinionego kary prawnie niedopuszczalnej w danym
trybie, co narusza fundamentalne zasady rzetelnego procesu. Uwzględnienie kasacji
wniesionej na niekorzyść obwinionego było w tym przypadku konieczne, gdyż
orzeczenie o karze aresztu w wyroku nakazowym jest dotknięte wadą
uniemożliwiającą pozostawienie go w obrocie prawnym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Tychach winien
rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KK 567/21 2021-12-13Czy wyrok nakazowy może orzekać karę aresztu za wykroczenie?
- II KK 191/18 2019-02-12Czy dopuszczalne jest orzeczenie kary aresztu w postępowaniu nakazowym w sprawie o wykroczenie?
- V KK 427/23 2023-11-08Czy dopuszczalne jest orzeczenie kary aresztu w trybie wyroku nakazowego za wykroczenie?
- V KK 420/23 2023-10-19Czy dopuszczalne jest orzeczenie wyrokiem nakazowym kary aresztu za wykroczenia, mimo że przepisy przewidują taką karę, ale kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ogranicza katalog kar w postępowaniu nakazowym do n…
- V KK 6/19 2019-03-07Czy wyrok nakazowy wydany w postępowaniu o wykroczenie może orzekać karę aresztu, czy jedynie karę nagany, grzywny lub ograniczenia wolności?
Powołane przepisy
art. 119 § 1art. 119 § 4art. 93 § 1art. 93 § 1 KP§ 1§ 4
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy