IV KK 491/19

Sygn. akt IV KK 491/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 listopada 2019 r., sprawy A.B. w przedmiocie wydania wyroku łącznego z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II AKa (…), uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III K (…) i umarzającego postępowanie postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Ł. C., Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B., wyrokiem łącznym z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III K (…), wydanym w sprawie A.B. prawomocnie skazanego: 1. wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 maja 2001 r., sygn. akt III K (…); 2 2. wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt XVI K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II AKa (…); 3. wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 lipca 2010 r., sygn. akt V K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II AKa (…); 4. wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt V K (…), którym połączono kary pozbawienia wolności, orzeczone wyrokami wskazanymi w pkt 1, 2, 3 i wymierzono skazanemu karę łączną 15 lat pozbawienia wolności; 5. wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt II AKa (…), którym wymierzono skazanemu karę łączną 15 lat pozbawienia wolności, zastrzegając możliwość skorzystania z warunkowego przedterminowego zwolnienia nie wcześniej niż po odbyciu 12 lat kary pozbawienia wolności; na mocy art. 85 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1a i § 4 k.k. w miejsce kar łącznych pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami wymienionymi w pkt 4 i 5 wymierzył skazanemu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny w (…), orzekając na skutek apelacji obrońcy skazanego, wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II AKa (…), uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. umorzył postępowanie. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zarzucając „mające charakter bezwzględnej podstawy kasacyjnej, naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez jego zastosowanie, a będące wynikiem błędnego przyjęcia przez Sąd Apelacyjny w (…), iż w niniejszej sprawie istnieje podstawa do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w B. i umorzenia postępowania z uwagi na wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie umarzające postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec skazanego A.B., obejmującego te same wyroki, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zachodzi realna konieczność wydania wyroku łącznego wobec skazanego A.B. obejmującego kary wymierzone mu wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt 3 V K (…) oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…), która wynika z przyjętej przez Sąd Najwyższy argumentacji przywołanej w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I KZP 11/17”. W konkluzji kasacji obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…). W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy stwierdził co następuje. Kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna, co pozwalało na jej oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron. Rację miał Sąd Apelacyjny, że w sprawie skazanego występowała przeszkoda procesowa, która uniemożliwiała Sądowi Okręgowemu w B. wydanie wyroku łącznego. Kwestia istnienia warunków do wydania wyroku łącznego i orzeczenia kary łącznej w miejsce kar orzeczonych wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt V K (…) i wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…) była przedmiotem wcześniej wszczętego postępowania i została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III K (…) zmienionym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II AKz (…). Sąd pierwszej instancji orzekając w niniejszej sprawie miał tę okoliczność w polu widzenia, ale błędnie zinterpretował jej znaczenie. Wymienione wcześniej prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania, wydane na podstawie art. 572 k.p.k., dotyczące tych samych skazań, które stały się podstawą orzeczenia kary łącznej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III K (…), skutkowało powagą rzeczy osądzonej i stanowiło ujemną przesłankę procesową przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Jest rzeczą oczywistą, że przeszkoda ta nie ma charakteru trwałego i może zdezaktualizować się w przypadku zmiany stanu 4 prawnego, czy też zaistnienia okoliczności skutkujących wystąpieniem określonej w art. 575 § 1 k.p.k. potrzeby wydania nowego wyroku łącznego. W sprawie skazanego sytuacja taka jednak nie wystąpiła. Wbrew stanowisku skarżącego, niczego w tym zakresie nie zmienia podjęcie przez Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów uchwały z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 11/17. Zgodnie z dyspozycją art. 441 § 3 k.p.k. moc wiążąca tej uchwały ograniczała się do sprawy, w której została podjęta. Nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, iż wyrażony we wskazanej uchwale Sądu Najwyższego pogląd, że „popełnienie przez sprawcę przestępstwa w okresie próby wyznaczonym postanowieniem o warunkowym zwolnieniu z odbycia reszty kary pozbawienia wolności nie stanowi przewidzianej w art. 85 § 3 k.k. negatywnej przesłanki do orzeczenia kary łącznej obejmującej karę (kary łączne), z odbycia reszty której sprawca został warunkowo zwolniony oraz karę (kary łączne) za przestępstwo popełnione w okresie próby” powinien wyznaczać kierunek stosowanej przez sądy powszechne wykładni przepisów prawa, ale nie pozbawia on mocy wdanych wcześniej prawomocnych orzeczeń i sam przez siebie nie stwarza warunków do wydania nowego wyroku łącznego. W niezmienionym stanie prawnym i faktycznym, drogę do badania istnienia warunków wydania wyroku łącznego w kontekście dokonanej przez Sąd Najwyższy wykładni przepisu art. 85 § 3 k.k. może otworzyć jedynie wzruszenie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III K (…). Podmiotami uprawnionym do wniesienia kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowania są Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. as