IV KK 87/18

Sygn. akt IV KK 87/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie P. M. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2018 r., kasacji obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II AKa (...), uchylającego wyrok łączny Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt V K (...) i umarzającego postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., 1) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) zwalnia P. M. z obowiązku poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II AKa (...) obrońca skazanego podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k., na skutek ich niewłaściwego zastosowania i umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego wobec skazanego P. M., podczas gdy ze względu na okoliczności sprawy, wydanie wyroku łącznego byłoby możliwe po rozwiązaniu wcześniej orzeczonej kary łącznej, a zastosowanie przepisów prawa materialnego regulujących zasady wydawania wyroku łącznego w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. byłoby dla skazanego korzystniejsze. Podnosząc ten zarzut, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu, 2 względnie – o uchylenie obu wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co upoważniało Sąd Najwyższy do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na wstępie przypomnieć należy, że Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt V K (...), rozpoznając wniosek skazanego o wydanie wyroku łącznego, działając na podstawie art. 572 k.p.k., umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego, obejmującego skazania prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Z. z dnia 9 czerwca 2004 r. sygn. akt II K 646/03, 2. Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt VII K 65/03, 3. Sądu Okręgowego w C. z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II K 47/09, 4. Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt V K 140/08, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt II AKa 536/11, 5. Sądu Okręgowego w C. z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II K 76/11, 6. oraz Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt V K 55/10 zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II AKa 81/15. Postanowienie w tym przedmiocie, wobec jego niezaskarżenia przez żadną ze stron, uprawomocniło się z dniem 2 kwietnia 2016 r. Prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania z powodu braku warunków do wydania wyroku łącznego (art. 572 k.p.k.) powoduje powagę rzeczy osądzonej i stanowi ujemną przesłankę procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., do wydawania kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdyby w orzeczeniu wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie te same skazania za czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej w wyroku łącznym (zob. wyrok 3 Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011/12/113 z aprobującą glosą M. Rogalskiego, OSP 2012, nr 11, s. 111 i n.). Dlatego też, gdy wobec tej samej osoby zapadły dwa prawomocne wyroki łączne, w których węzłem kary łącznej objęto te same skazania, które objęte były tym węzłem w wyroku, który uprawomocnił się wcześniej, drugi z tych wyroków dotknięty jest w tym zakresie rażącym naruszeniem prawa, zaliczanym do tzw. bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia, przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., określanym jako naruszenie powagi rzeczy osądzonej – art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (zob. wyrok z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 1709). Dlatego też Sąd Okręgowy w K. procedując w niniejszej sprawie z ponownego wniosku skazanego nie był uprawniony do ponownego połączenia kar orzeczonych tożsamymi wyrokami, których dotyczyło prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt V K (...), albowiem stał temu naprzeciw zakaz wynikający z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Niewątpliwie rację ma także Sąd odwoławczy, że brak w sprawie określonych w art. 575 k.p.k. warunków, które pozwalałyby na ponowne procedowanie w sprawie o wydanie wyroku łącznego. Przesłanką wydania w sprawie kolejnego wyroku łącznego, obejmującego swym zakresem tożsame kary objęte już wyrokiem łącznym, albo postanowieniem o umorzeniu postępowania w sprawie połączenia tychże kar nie może być natomiast dążenie do konwalidacji wcześniej wydanego postanowienia, w tym przypadku – poprzez zastosowanie reguły intertemporalnej określonej w art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 85 k.k. w brzmieniu do 30 czerwca 2015 r. i objęcia węzłem kary łącznej także kar niepodlegających wykonaniu, co bezspornie leżało u podstaw wydania wyroku łącznego przez Sąd meriti. Dlatego też Sąd odwoławczy prawidłowo dostrzegł wystąpienie w sprawie tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wymienionej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. wobec czego zobligowany był do umorzenia postępowania po myśli art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Na marginesie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r., IV KK 137/18 uchylił zaskarżone w trybie art. 521 § 1 k.p.k. prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt V K (...) i sprawę skazanego P. M. w przedmiocie wydania wyroku łącznego 4 przekazać Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania eksponując, że zapadło ono z rażącym naruszeniem art. 85 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2015 r., wobec zaniechania połączenia w wyroku łącznym kar pozbawienia wolności podlegających obligatoryjnemu łączeniu. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej. r.g.