IV KK 520/24

IV KK 520/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie R.R. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2025 r., wniosków obrońcy i skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKa 409/22, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 20 czerwca 2022 r., sygn. akt XVI K 64/21, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosków. UZASADNIENIE W złożonej przez obrońcę R.R. kasacji, podnoszącej zarzuty rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego oraz obrazy prawa materialnego, zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, do czasu jej rozpoznania. Zdaniem obrońcy z uwagi „na długi okres rozpoznania zwyczajnego środka odwoławczego, w ocenie skazanego zachodzi uzasadniona obawa, że zdąży on wykonać orzeczoną względem niego karę jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji, co w przypadku jej uwzględniania byłyby oczywiście niesprawiedliwe dla skazanego”. Obrońca IV KK 520/24 2 wskazał, że „w stosunku do skazanego sąd odroczył wykonanie orzeczonej względem niego kary do 29 listopada 2024 r. uznając za natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla niego i jego rodziny zbyt ciężkie skutki”. Skazany R.R. w nadesłanej korespondencji także domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku z uwagi na trudną sytuację życiową i rodzinną, a w szczególności konieczność sprawowania opieki nad chorym ojcem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnioski obrońcy i skazanego nie zasługiwały na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż w myśl art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki i w zasadzie nieodwracalne skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa. IV KK 520/24 3 Oceniając niniejsze wnioski przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania, Sąd Najwyższy nie znalazł racjonalnych podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia. Ranga sformułowanych w skardze zarzutów jest niewątpliwie wysoka. Rzecz jednak w tym, że w odniesieniu do uchybień podnoszących nienależyty standard kontroli odwoławczej (tudzież rażące naruszenia prawa procesowego i materialnego), dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku, prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Na obecnym etapie postępowania można jedynie powiedzieć, że niewątpliwie zasadność wniesionej na rzecz R.R. skargi, zostanie szczegółowo i wnikliwie przeanalizowana przez Sąd Najwyższy na rozprawie. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju uchybień oraz argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości, ewidentną ich zasadność, a tym samym konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawiają także, eksponowane we wnioskach okoliczności, wskazujące na trudną sytuację rodzinną skazanego. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego zwraca się uwagę, że jako przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia nie mogą być podnoszone okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, czy rodzinnej strony, zaś takie okoliczności mogą być rozważane w płaszczyźnie zastosowania odpowiednich instytucji prawa karnego wykonawczego (odroczenia wykonania kary lub zarządzenia przerwy w odbywaniu kary), co nie leży w gestii Sądu kasacyjnego (zob. D. Świecki, Kodeks postepowania karnego. Komentarz, t. II Warszawa 2024; np. postanowienia SN: z 21 czerwca 2022 r., III KK 241/22; z 29 sierpnia 2024 r., IV KK 275/24). Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę prokurator wniósł o „uznanie kasacji za oczywiście bezzasadną i oddalenie jej na posiedzeniu”. IV KK 520/24 4 W tym stanie rzeczy, nie przesądzając w żadnym stopniu kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji obrońcy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy przemawiające za uwzględnieniem przedmiotowych wniosków o zastosowanie wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. [WB] r.g.