IV KK 555/18

WyrokIzba Karna2019-10-24

Skład orzekający: Jarosław Matras, Przemysław Kalinowski, Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności na podstawie art. 87 § 1 k.w. jest dopuszczalne, jeśli przepis ten przewiduje jedynie kary aresztu i grzywny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary ograniczenia wolności na podstawie art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis ten przewiduje jedynie kary aresztu i grzywny. Skoro sąd orzekł karę nieujętą w sankcji przepisu, miało to istotny wpływ na treść wyroku, co uzasadnia uchylenie wyroku w zaskarżonej części.
Stan faktyczny
Obwiniony M.M. został oskarżony o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu oraz bez wymaganych uprawnień. Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym orzekł wobec niego karę ograniczenia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary ograniczenia wolności, która nie jest przewidziana w art. 87 § 1 k.w.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 555/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Rafał Malarski Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry w sprawie M. M. obwinionego z art. 87 § 1 kw w zw. z art. 9 § 1 kw po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 24 października 2019 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść obwinionego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt III W (…), uchyla wyrok w zaskarżonej części i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. UZASADNIENIE M.M. został obwiniony o to, że: „w dniu 18 maja 2018 r. około godziny 21:40 w J. na ul. N. prowadził pojazd mechaniczny marki R. o nr rej. (…) znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, tj. 0,22 mg/l i 0, 22 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a ponadto nie posiadał wymaganego przepisami uprawnienia do 2 kierowania pojazdami mechanicznymi, tj. popełnienia wykroczeń określonych w art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 45 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017.1260 j.t.) i art. 94 § 1 k. w. w zw. z art. 104a ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978 j.t.)”. Sąd Rejonowy w R. wyrokiem nakazowym z dnia 6 lipca 2018 r., w sprawie o sygn. akt III W (…), uznał obwinionego M.M. za winnego zarzuconego mu czynu i za to na mocy art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. wymierzył mu karę 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności, zobowiązując obwinionego do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 (trzydziestu dwóch) godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie art. 87 § 3 k.w. orzekł nadto wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku. Na podstawie art. 624 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.s.w. zwolnił obwinionego w całości od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 20 lipca 2018 r. Od tego wyroku kasację na niekorzyść obwinionego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w części co do kary zarzucił mu: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 87 § 1 k.w. polegające na orzeczeniu wobec M.M. za popełnienie czynu wyczerpującego znamiona wykroczeń określonych w art. 87 § 1 k.w. i art. 94 § 1 k.w. kary jednego miesiąca ograniczenia wolności, tj. kary nie ujętej w sankcji przepisu przewidującego najsurowszą karę.” W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. W trakcie rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej poparł wniesioną kasację. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Rację ma skarżący, że sąd meriti dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 87 § 1 k.w., albowiem w oparciu o ten przepis wymierzył obwinionemu karę ograniczenia wolności, chociaż kara ta nie jest możliwa do orzeczenia na tej podstawie. Przepis art. 87 3 § 1 k.w., prawidłowo wskazany za podstawę wymierzenia kary, za przypisane obwinionemu wykroczenie (art. 9 § 1 k.w.), określa tylko dwie możliwe sankcje karne: areszt oraz grzywnę nie niższą niż 50 zł. Skoro zatem sąd w wyroku nakazowym orzekł inny rodzaj kary, to uchybienie, którego się dopuścił miało nie tylko charakter rażący, ale miało wpływ na treść wyroku (zasadność kasacji wymaga zaś ustalenia, że uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku). Z tego powodu konieczne stało się uchylenie wyroku w zaskarżonej części, tj. co do kary (co obejmuje także orzeczony środek karny – art. 447 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.) i przekazanie w tej części sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. Ponownie procedując sąd meriti orzeknie karę zgodną z sankcją wskazaną w art. 87 § 1 k.w., pamiętając także o uregulowaniu wskazanym w art. 538 § 1 k.p.k. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 87 § 1art. 9 § 1art. 45 ust.1art. 94 § 1art. 104aart. 87 § 3art. 624 KPKart. 119 KPart. 87art. 447 § 2 KPKart. 518 KPKart. 538 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy