IV KK 602/18

WyrokIzba Karna2018-12-13

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Andrzej Ryński, Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie karne powinno być umorzone, jeżeli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy, a sąd ten nie dysponował informacją o jego śmierci?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć oskarżonego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., która skutkuje umorzeniem postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Nawet jeśli sąd odwoławczy nie dysponował informacją o śmierci oskarżonego w chwili wydawania wyroku, kontynuowanie procesu i wydanie orzeczenia stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał K. N. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok w zakresie kary, ale utrzymał go w mocy co do winy. Po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy, Prokurator Okręgowy wniósł kasację, wskazując, że K. N. zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego oraz zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec K. N., obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 602/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Danuta Bratkrajc po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy K. N. skazanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w T. na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K […], i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie karne wobec K. N. umarza, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K […], uznał oskarżonego K. N. za winnego zarzucanych mu czynów, zakwalifikowanych z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., i wymierzył karę łączną jednego roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności, dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz zasądził od niego świadczenie pieniężne w łącznej kwocie 20.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Jednocześnie zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych. Od powyższego wyroku obrońca K. N. wniósł, w dniu 29 marca 2018 r., apelację do Sądu Okręgowego w T.. Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka […], zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w B. w ten sposób, iż karę łączną obniżył do 11 miesięcy pozbawienia wolności, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w T. kasację na korzyść skazanego K. N. złożył Prokurator Okręgowy w T.. Zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a to art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym i utrzymaniu częściowo w mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K […], skazującego K. N. za czyn z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., podczas gdy oskarżony ten zmarł w dniu 9 czerwca 2018 r., przed wydaniem w dniu 26 czerwca 2018 r. przez Sąd Okręgowy w T. wyroku w sprawie o sygn. akt II Ka […], co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka […], oraz zmienionego nim wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K […], i umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. W dniu 27 czerwca 2018 r. do Sądu Okręgowego w T. wpłynęło pismo obrońcy oskarżonego K. N. informujące, iż K. N. zmarł w dniu 9 czerwca 2018 r. 3 Akt zgonu K. N. o nr […], został wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w B.. Z jego treści wynika, iż K. N. zmarł w dniu 9 czerwca 2018 r., a więc przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy. Trafnie wskazuje Prokurator Okręgowy w T. w uzasadnieniu kasacji, że zaskarżony nią wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 czerwca 2018 r. jest dotknięty rażącą obrazą przepisu art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Śmierć oskarżonego zawsze stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania karnego i skutkuje, co do zasady, zgodnie z unormowaniem art. 17 § 1 k.p.k., umorzeniem postępowania karnego w każdej jego fazie. Tym samym, w przedmiotowej sprawie, kontynuowanie procesu i wydanie wyroku stanowi uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Nie ma w tym wypadku znaczenia fakt, iż w chwili wyrokowania Sąd Okręgowy w T. nie dysponował informacją o śmierci oskarżonego i dopuścił się uchybienia w sposób niezawiniony, na skutek spóźnionej informacji obrońcy oskarżonego. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k., uwzględnił w całości kasację wniesioną na korzyść K. N., i po uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz zmienionego nim wyroku Sądu Rejonowego w B. umorzył postępowanie wobec K. N. (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). Rozstrzygnięcie odnośnie kosztów procesu oparto na art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 4 KKart. 64 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 KPKart. 535 § 5 KPKart. 537 § 2 KPKart. 632 pkt 2 KPKart. 518 KPK§ 4§ 1§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy