III KK 676/25
WyrokIzba Karna2026-01-27
Skład orzekający: Michał Laskowski, Waldemar Płóciennik, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. W takiej sytuacji, prawidłowym postępowaniem jest umorzenie postępowania karnego. Nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie miał wiedzy o śmierci oskarżonego w dacie wydania wyroku, istniała przeszkoda procesowa, która wymagała umorzenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wydał wyrok skazujący A.Z. w dniu 31 lipca 2024 r. Jednakże, A.Z. zmarł wcześniej, w dniu 18 czerwca 2024 r. Prokurator Generalny wniósł kasację, podnosząc zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone mimo śmierci oskarżonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego A.Z. i umorzył postępowanie w tym zakresie, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.Pełny tekst orzeczenia
III KK 676/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Waldemar Płóciennik SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) w sprawie A.Z. skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 27 stycznia 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt II K 175/23, I. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego A.Z. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie w tym zakresie; II. kosztami procesu w tej części obciąża Skarb Państwa. Jarosław Matras Michał Laskowski Waldemar Płóciennik UZASADNIENIE
III KK 676/25 2 Wyrokiem z dnia 31 lipca 2024 r., w sprawie o sygn. akt II K 175/23, Sąd Rejonowy w Oświęcimiu uznał m.in. A.Z. za winnego trzech występków (dwóch z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. przy zast. art. 283 k.k. oraz jednego z art. 279 § 1 k.k. przy zast. art. 283 k.k.) popełnionych w ciągu przestępstw, za co na podstawie art. 283 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. przy zast. art. 37a § 1 k.k. skazał go i wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w rozmiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Nadto na mocy art. 46 § 1 k.k. wyrokiem tym nałożono na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody, a także orzeczono o kosztach postępowania. Orzeczenie w tym zakresie (apelację wywiedziono jedynie co do oskarżonej I.Z.) nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się w dniu 8 sierpnia 2024 r. Kasację na korzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegającego na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu wobec A.Z. wyroku skazującego, podczas gdy oskarżony zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej A.Z. i umorzenie w tym zakresie postępowania na podstawie art.17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Z dołączonego do akt sprawy odpisu skróconego aktu zgonu (k. 208) wynika, że w dniu 18 czerwca 2024 r. oskarżony A.Z. zmarł, a w dniu 31 lipca 2024 r. wydany został wobec niego wyrok skazujący. Choć sąd pierwszej instancji nie miał w dacie wydania wyroku wiedzy co do śmierci oskarżonego, to jest oczywiste, że w dacie wyrokowania istniała przeszkoda procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Prawidłowym postąpieniem powinno być zatem wówczas umorzenie postępowania. Skoro jednak do wydania wyroku skazującego doszło, to konieczne stało się
III KK 676/25 3 uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej A.Z. i umorzenie w tym zakresie postępowania karnego. Orzeczenie o kosztach procesu wynika z treści art. 632 pkt 2 k.p.k. Z tych powodów orzeczono jak w wyroku. Jarosław Matras Michał Laskowski Waldemar Płóciennik [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KK 472/25 2025-12-10Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- III KK 73/22 2022-03-15Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- II KK 249/22 2022-05-31Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy, mimo że sąd ten nie posiadał wiedzy o jego śmierci?
- III KK 44/23 2023-04-19Czy sąd może prowadzić postępowanie karne i wydać wyrok skazujący wobec oskarżonego, który zmarł przed wydaniem wyroku?
- IV KK 277/18 2018-06-21Czy sąd powinien umorzyć postępowanie karne, gdy oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
Powołane przepisy
art. 279 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 13 § 1 KKart. 283 KKart. 37a § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart.17 § 1 pkt 5 KPKart. 632 pkt 2 KPK§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy