IV KK 652/19
WyrokIzba Karna2019-12-11
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk, Piotr Mirek, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy w postępowaniu o wykroczenie może być wydany, gdy istnieją wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego, a ocena prawna zachowania wymaga analizy przepisów rozporządzenia wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy w postępowaniu o wykroczenie może być wydany wyłącznie w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, co wynika wprost z art. 93 § 2 k.p.s.w. W niniejszej sprawie wątpliwości co do sprawstwa i winy, a także konieczność oceny zachowania w kontekście przepisów rozporządzenia wykonawczego, wykluczały możliwość zastosowania postępowania nakazowego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając J. A. winnym wykroczenia z art. 82 § 1 pkt 1 k.w. za niedozwolone używanie otwartego ognia poprzez wypalanie trawy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do sprawstwa i winy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 652/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie J. A. ukaranego z art. 82 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 grudnia 2019 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie, a kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…), po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, uznał obwinionego J. A. za winnego tego, że w dniu 5 sierpnia 2016 r., około godziny 20.05, w miejscowości R., w sposób niedozwolony używał otwartego ognia poprzez wypalanie trawy na
2 ognisku, co stanowiło wykroczenie z art. 82 § 1 pkt 1 k.w. i za to wymierzył mu karę nagany. Wobec niezłożenia sprzeciwu wyrok nakazowy uprawomocnił się z dniem 23 listopada 2016 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego. Skarżący zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 93 § 2 k.p.s.w., polegające na wydaniu wyroku nakazowego w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiły wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego, w szczególności w zakresie uznania, że jego zachowanie wyczerpało ustawowe znamiona wykroczenia z art. 82 § 1 pkt 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, a to pozwalało na uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Analiza akt sprawy każe stwierdzić, że zaskarżony wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem prawa procesowego wskazanym w kasacji, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Rację ma skarżący wskazując, że wydanie wyroku w postępowaniu nakazowym jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, o czym stanowi wprost art. 93 § 2 k.p.s.w. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że brak owych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień, jak i innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających. Postępowanie nakazowe jest bowiem instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy istniejący w aktach sprawy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości, co do winy i okoliczności popełniania zarzuconego czynu (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2014 r., III KK 143/14, LEX nr 1545148). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Słusznie podnosi się w kasacji, że zarzucane obwinionemu zachowanie należało oceniać w kontekście zakazów wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie
3 ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2010 r. nr 109, poz. 719). W realiach niniejszej sprawy wymagało to rozstrzygnięcia czy palenie przez obwinionego wykoszonej trawy na usytuowanym na jego posesji palenisku o powierzchni 1m2 było w rozumieniu przepisu § 4 ust. 1 i 5 wymienionego rozporządzenia używaniem otwartego ognia w strefie zagrożenia wybuchem, w miejscu występowania materiałów niebezpiecznych pożarowo lub w miejscu umożliwiającym zapalenie się materiałów palnych albo sąsiednich obiektów. Materiał dowodowy przedstawiony Sądowi z wnioskiem o ukaranie nie był na tyle jednoznaczny, aby pozwalał udzielić na to pytanie twierdzącej odpowiedzi i tym samym umożliwiał przyjęcie, że obwiniony dokonywał określonych w art. 82 § 1 pkt 1 k.w. czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnianie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji i polegają na niedozwolonym używaniu otwartego ognia, a to implikowało konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego. Wobec tego, że zarzucanego mu wykroczenia J. A. miał się dopuścić w dniu 5 sierpnia 2016 r., przedawnienie jego karalności, zgodnie treścią art. 45 § 1 k.w., nastąpiło w dniu 5 sierpnia 2019 r. Stąd też, uchylenie zaskarżonego wyroku musiało skutkować wydaniem przez Sąd Najwyższy orzeczenia następczego – umorzenia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., przy jednoczesnym obciążeniu kosztami postępowania w sprawie Skarbu Państwa. ał
Powiązane orzeczenia
- IV KK 491/20 2021-01-14Czy wydanie wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie jest dopuszczalne, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a obwiniony nie został przesłuchany?
- V KK 314/23 2023-10-19Czy w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia?
- I KK 187/24 2024-06-26Czy w przypadku wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego, sąd może wydać wyrok nakazowy w postępowaniu o wykroczenie?
- II KK 429/21 2022-03-09Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może zostać wydany, gdy istnieją wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego?
- I KK 186/24 2024-06-19Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy wyjaśnienia obwinionego budzą wątpliwości co do jego winy i okoliczności popełnienia czynu?
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 4 KPart. 45 § 1art. 82 § 1 pkt 1art. 93 § 2 KP§ 1§ 5§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1§ 2§ 4 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy