IV KO 10/14
Izba Karna2014-02-18
Skład orzekający: Józef Dołhy, Jerzy Grubba, Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżyciel posiłkowy jest sędzią sądu rozpoznającego apelację, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia danego sądu, uzasadnione jest przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., albowiem w przeciwnym wypadku rodziłoby to zrozumiałe odczucia społeczne o braku bezstronności sądu. Nawet samo zagrożenie wystąpieniem takich podejrzeń może negatywnie wpłynąć na dobro wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której oskarżycielem posiłkowym w sprawie był sędzia Sądu Rejonowego w J., który był wielokrotnie delegowany do orzekania w Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w K. i był znany sędziom orzekającym w tym wydziale. Sąd Najwyższy rozpoznał tę inicjatywę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 10/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) w sprawie Z. K. oskarżonego o przestępstwo określone w art. 157 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 lutego 2014 r., inicjatywy Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 stycznia 2014 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (sygn. akt IX Ka […]), na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014r., wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy w postępowaniu odwoławczym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazano, że oskarżycielem posiłkowym w sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w J., który przez pewien czas był prezesem tego sądu, a w ciągu ostatnich lat był wielokrotnie delegowany do orzekania w Wydziale IX Karnym Odwoławczym Sądu występującego i z tej racji znany jest wszystkim sędziom orzekającym w tym wydziale. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Inicjatywę Sądu Okręgowego w K. należy uznać za zasadną. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia danego sądu, uzasadnione jest przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., albowiem w przeciwnym wypadku rodziłoby to zrozumiałe odczucia społeczne o braku bezstronności sądu. Bez znaczenia pozostaje, że tego rodzaju odczucia obiektywnie byłyby bezzasadne (por. post. SN z 21 lutego 2013r., V KO 3/13, Lex nr 1284787, post. SN z 30 stycznia 2013r., IV KO 102/12, Lex nr 1254724). Rozpoznanie apelacji w niniejszej sprawie przez Sąd występujący niewątpliwie nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości, albowiem rodzić się mogą podejrzenia, abstrahując od ich zasadności, co do bezstronności sądu. Już samo zagrożenie wystąpieniem takich podejrzeń powodować może negatywne skutki dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Oskarżycielem posiłkowym jest bowiem sędzia, który wielokrotnie w ramach delegacji rozpoznawał sprawy w Sądzie Okręgowym w K. i znany jest sędziom tego sądu. Sytuacjom takim niewątpliwie należy przeciwdziałać. W związku z tym skorzystanie przez Sąd występujący z rozwiązania przewidzianego w art. 37 k.p.k. należało uznać w okolicznościach niniejszej sprawy za w pełni uzasadnione. Tym samym sprawa, dla ucięcia wszelkich spekulacji co do bezstronności sądu, winna zostać rozpoznana przez Sąd Okręgowy, z którym oskarżyciel posiłkowy w żaden sposób nie był powiązany. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że odpowiednim ze względu na położenie oraz podległość służbową będzie Sąd Okręgowy w R., któremu przekazano niniejszą sprawę do rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. aw
Powiązane orzeczenia
- III KO 10/20 2020-02-27Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego jest córką ofiary przestępstwa i zgłasza zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względ…
- II KO 38/20 2020-07-29Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania apelacji, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawie…
- IV KO 9/25 2025-02-25Czy w sytuacji, gdy stronami postępowania karnego są pracownik sądu i sędzia orzekający w tym samym sądzie, a sędzia zamierza wziąć udział w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy inn…
- IV KO 147/24 2025-01-02Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd właściwy miejscowo jest jednocześnie pokrzywdzonym i oskarżycielem posiłkowym w tej sprawie?
- IV KO 14/25 2025-01-30Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem posiłkowym w sprawie jest ławnik sądu okręgowego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 37 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy