IV KO 104/18

Izba Karna2018-12-20

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest Prezes Sądu Rejonowego, a organem rozpoznającym zażalenie jest Sąd Okręgowy, istnieje potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu zasługiwał na uwzględnienie. Wskazano, że sytuacja, w której organem rozpoznającym zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa jest sąd, którego Prezes jest stroną, może w odbiorze społecznym stworzyć przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozstrzygnięcia. Za dobro wymiaru sprawiedliwości należy rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w C. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie usiłowania wprowadzenia w błąd Prezesa Sądu Rejonowego w C. i wyłudzenia znacznej kwoty pieniędzy. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że stroną postępowania jest Prezes Sądu Rejonowego, a organem rozpoznającym zażalenie jest Sąd Okręgowy, z którym Sąd Rejonowy jest powiązany organizacyjnie i który ma siedzibę w tym samym budynku. Istniały również relacje koleżeńskie między sędziami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 104/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego w C. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt 1 Ds […], RSD […] o umorzeniu śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 grudnia 2018 r., wniosku Sądu Okręgowego w C. z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w C., właściwy funkcjonalnie do rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w C. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt 1 Ds. […], RSD […], na mocy którego umorzono śledztwo w sprawie usiłowania wprowadzenia w błąd w okresie od 15 marca 2018 r. do 31 marca 2018 r. Prezesa Sądu Rejonowego w C. przez A. i E. B. co do posiadania tytułu uprawniającego do żądania wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w łącznej kwocie 7 357 618 zł z tytułu wyroku Europejskiego Sądu Polubownego Sądu Arbitrażowego w X. z dnia 30 marca 2018 r., sygn. I A […] i usiłowania doprowadzenia Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w C. do niekorzystnego 2 rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie 7 357 618 zł, tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. przy zast. art. 294 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II Kp […] wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że z uwagi na fakt, iż stroną w postępowaniu zwieńczonym zaskarżonym postanowieniem o umorzeniu śledztwa jest Prezes Sądu Rejonowego w C., sytuacja, w której organem rozpoznającym zażalenie na to orzeczenie byłby Sąd Okręgowy w C. mogłaby stworzyć – w odbiorze społecznym – przekonanie, że sąd orzekający w tej sprawie nie jest zdolny do jej obiektywnego i rzetelnego rozpoznania. Sąd Okręgowy w C. poza tym, że jest z Sądem Rejonowym w C. powiązany organizacyjnie, ma siedzibę w tym samym budynku, co Sąd Rejonowy. Pomiędzy sędziami Sądu Okręgowego w C. i Prezesem Sądu Rejonowego w C. istnieją ponadto relacje koleżeńskie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w C. zasługiwał na uwzględnienie. Z przyczyn szeroko umotywowanych w uzasadnieniu postanowienia organu wnioskującego, a syntetycznie przywołanych wyżej oraz z faktu, że Sąd Rejonowy w C. jest w stosunku do Sądu Okręgowego w C. jednostką podległą wynika, iż rozpoznanie niniejszej sprawy w Sądzie Okręgowym w C., w odbiorze społecznym, mogłoby stworzyć przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozstrzygnięcia (nie przesądzając w tym miejscu, czy byłoby to przekonanie obiektywnie uzasadnione). Tymczasem za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu przywołanego przepisu art. 37 k.p.k. należy także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 13 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy