IV KO 43/21

Izba Karna2021-05-19

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego, a wnioskodawca pozostaje w sporze z innymi sędziami tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy, w której dotyczy ona bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego właściwego do rozpoznania zażalenia, a wnioskodawca pozostaje w sporze z innymi sędziami tego sądu, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, co może negatywnie wpłynąć na społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w O. w związku z procedowaniem w sprawie cywilnej, mimo podobnego postępowania zakończonego oddaleniem powództwa. J. M. złożył zażalenie na tę decyzję. Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 43/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w przedmiocie zażalenia J. M. na postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. z dnia 16 lutego 2021 r. o sygn. PR Ds.(…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 maja 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P . UZASADNIENIE Prokuratura Rejonowa w S. postanowieniem z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie PR Ds.(…) odmówiła wszczęcia śledztwa „w sprawie umyślnego przekroczenia uprawnień w okresie od dnia 6 października 2020 r. do dnia 16 lutego 2021 r. w O. , woj. (…) przez funkcjonariusza publicznego w osobie Prezesa Sądu Rejonowego w O. w związku z dopuszczeniem do procedowania w tym Sądzie w sprawie I C (…) z powództwa Z. i M. W. przeciwko J. , A. i K. M. o zakłócenie posiadania i przywrócenie stanu zgodnego z prawem oraz zaniechanie naruszeń, pomimo tego, że postępowanie w podobnym zakresie toczyło się przed tym Sądem i zakończyło oddaleniem powództwa w sprawie I C (…), czym działał na szkodę interesu prywatnego J. M. ”, tj. popełnienia przestępstwa opisanego w dyspozycji art. 231 § 1 k.k. w uwagi na to, że czynu nie popełniono. 2 Postanowienie to zaskarżył zażaleniem J. M. w wyniku czego sprawa została przekazana według właściwości Sądowi Rejonowemu w O. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. II Kp (…), Sąd ten zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w K., mając na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć trzeba, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy ona bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego w O., tj. sadu właściwego do rozpoznania zażalenia. Stąd też w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w sądzie, w którym od lat orzeka, niezależnie od wyniku sprawy, mogłoby mieć negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w P.. Konieczność przekazania sprawy do rozpoznania sądowi znajdującemu się w obrębie innej apelacji uzasadnione jest innymi okolicznościami wskazanymi w wystąpieniu Sądu Rejonowego w O. , w szczególności faktem pozostawania autora zażalenia w sporze, w tym także na płaszczyźnie karnej, z innymi sędziami tego Sądu. Jednocześnie Sąd Najwyższy zastrzega, iż decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do 3 sędziów Sądu Rejonowego w O. , ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji, gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy