IV KO 43/21
Izba Karna2021-05-19
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego, a wnioskodawca pozostaje w sporze z innymi sędziami tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy, w której dotyczy ona bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego właściwego do rozpoznania zażalenia, a wnioskodawca pozostaje w sporze z innymi sędziami tego sądu, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, co może negatywnie wpłynąć na społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w O. w związku z procedowaniem w sprawie cywilnej, mimo podobnego postępowania zakończonego oddaleniem powództwa. J. M. złożył zażalenie na tę decyzję. Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 43/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w przedmiocie zażalenia J. M. na postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. z dnia 16 lutego 2021 r. o sygn. PR Ds.(…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 maja 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P . UZASADNIENIE Prokuratura Rejonowa w S. postanowieniem z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie PR Ds.(…) odmówiła wszczęcia śledztwa „w sprawie umyślnego przekroczenia uprawnień w okresie od dnia 6 października 2020 r. do dnia 16 lutego 2021 r. w O. , woj. (…) przez funkcjonariusza publicznego w osobie Prezesa Sądu Rejonowego w O. w związku z dopuszczeniem do procedowania w tym Sądzie w sprawie I C (…) z powództwa Z. i M. W. przeciwko J. , A. i K. M. o zakłócenie posiadania i przywrócenie stanu zgodnego z prawem oraz zaniechanie naruszeń, pomimo tego, że postępowanie w podobnym zakresie toczyło się przed tym Sądem i zakończyło oddaleniem powództwa w sprawie I C (…), czym działał na szkodę interesu prywatnego J. M. ”, tj. popełnienia przestępstwa opisanego w dyspozycji art. 231 § 1 k.k. w uwagi na to, że czynu nie popełniono.
2 Postanowienie to zaskarżył zażaleniem J. M. w wyniku czego sprawa została przekazana według właściwości Sądowi Rejonowemu w O. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. II Kp (…), Sąd ten zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w K., mając na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć trzeba, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy ona bezpośrednio Prezesa Sądu Rejonowego w O., tj. sadu właściwego do rozpoznania zażalenia. Stąd też w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w sądzie, w którym od lat orzeka, niezależnie od wyniku sprawy, mogłoby mieć negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w P.. Konieczność przekazania sprawy do rozpoznania sądowi znajdującemu się w obrębie innej apelacji uzasadnione jest innymi okolicznościami wskazanymi w wystąpieniu Sądu Rejonowego w O. , w szczególności faktem pozostawania autora zażalenia w sporze, w tym także na płaszczyźnie karnej, z innymi sędziami tego Sądu. Jednocześnie Sąd Najwyższy zastrzega, iż decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do
3 sędziów Sądu Rejonowego w O. , ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji, gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 112/23 2024-02-07Czy przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadnione, gdy zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia wniósł Prezes Sądu Rejonowego, k…
- II KO 122/24 2024-10-14Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi złożony na podstawie art. 37 k.p.k. dotyczy spraw, w których uczestniczą Prezes Sądu Rejonowego i sędziowie tego sądu, a także dotyczy zażalen…
- IV KO 142/21 2021-12-10Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania karnego dotyczącego bezpośrednio Prezesa…
- IV KO 98/23 2023-12-06Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej rzekomego przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonoweg…
- II KO 30/22 2022-05-06Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez prezesa sądu bezpośredn…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy