IV KO 106/21
Izba Karna2021-10-13
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w okolicznościach sprawy, w których oskarżony zarzuca sędziemu referentowi znajomość z biegłą, której opinie dotyczą małoletnich świadków, a także inicjuje postępowania karne wobec funkcjonariuszy policji i biegłej, zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zaistnieją szczególne okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W analizowanej sprawie, zarzuty oskarżonego wobec biegłej i sędziego, inicjowanie postępowań karnych oraz wnioski o wyłączenie sędziego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi w celu zapewnienia rzetelnego i sprawnego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej I. S. (zarzut z art. 207 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że w sprawie występują małoletni świadkowie, a biegła psycholog wydająca opinie dotyczące tych świadków jest przedmiotem odrębnego postępowania karnego. Oskarżony zarzuca sędziemu referentowi znajomość z biegłą i sugeruje działania sprzeczne z prawem. Dodatkowo, oskarżony składa wnioski o wyłączenie sędziego i wszczyna postępowania wobec policjantów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w R. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 106/21 POSTANOWIENIE Dnia 13 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie I. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 października 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w R. zawartego w postanowieniu z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt X K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w R. o sygn. akt X K (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt X K 212/20 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku Sąd Rejonowy wskazał, że w postępowaniu toczącym się pod sygn. X K (…) I. S. występuje w charakterze oskarżonego o czyn z art. 207 § 1 k.k. Materiał dowodowy niniejszej sprawy stanowią m.in. zeznania córki oskarżonego – małoletniej K.. Prokurator w akcie oskarżenia wskazał jako źródło dowodowe również małoletnich świadków – A. i P.. Pierwszy z nich milczał podczas przesłuchania, zaś stan zdrowia drugiego z nich - poparty opinią biegłej psycholog - spowodował oddalenie wniosku o jego przesłuchanie. W przesłuchaniu małoletnich uczestniczyła biegła psycholog M. J. R., która następnie wydała opinie ich dotyczące. Oskarżony I. S.
2 zarzucił działaniu ww. biegłej popełnienie przestępstw „sfałszowania opinii”, co jest przedmiotem postępowania X Kp (…) (PR Ds.(…)) i która to sprawa postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt II Ko (…) została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. z uwagi na fakt, że „w odczuciu społecznym rozpoznawania sprawy przed Sądem w którym obowiązki służbowe pełni biegła, której dotyczy sprawa, mogłoby rodzić w opinii społecznej wątpliwości co do bezstronności w rozpoznaniu sprawy”. Zważywszy na powyższe i z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie oskarżony zarzuca sędziemu referentowi znajomość z biegłą, sugeruje mu działania sprzeczne z prawem oraz mając na względzie to, że stwierdzone dotychczas przeszkody do przesłuchania małoletnich świadków P. i A. będą wymagały weryfikacji na etapie postępowania sądowego oraz składane przez oskarżonego kolejne wnioski o wyłączenie sędziego referenta, jak również wszczynane przez niego postępowania wobec funkcjonariuszy Policji w związku z podejmowanymi przez nich czynnościami zmierzającymi do zabezpieczenia dowodów, zdaniem Sądu wnioskującego uzasadnione jest przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w R. zasługuje na uwzględnienie. W ocenia Sądu Najwyższego dobro wymiaru sprawiedliwości oceniane przez pryzmat realiów przedmiotowej sprawy szczegółowo wskazanych przez Sąd wnioskujący jednoznacznie wskazuje na potrzebę rozpoznania sprawy przez sąd inny, aniżeli właściwy miejscowo. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego - dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. wtedy wymaga przekazania sprawy innemu, niż miejscowo właściwy, sądowi równorzędnemu, gdy zaistnieją w sprawie takie szczególne okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt IV KO 9/06). Skorzystanie z instytucji właściwości delegacyjnej jest również uzasadnione w sytuacji, gdy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego i
3 konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, tj. do rozstrzygnięcia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W analizowanej sprawie wyłoniła się taka właśnie potrzeba zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. Realia przedmiotowej sprawy, waga stawianych funkcjonariuszom Policji zarzutów związanych z gromadzeniem materiału dowodowego w sprawie, inicjowanie przeciwko nim postępowań karnych, podobnie jak przeciwko biegłej psycholog wydającej w niniejszej sprawie opinie dotyczące małoletnich, składanie przez oskarżonego kolejnych wniosków dowodowych o wyłączenie od rozstrzygania sprawy sędziego referenta SSR A. K., a z drugiej strony potrzeba rzetelnego, sprawnego rozstrzygnięcia sprawy przez obiektywny Sąd z uwzględnieniem reguł z art. 2 § 1 k.p.k., przy zapewnieniu troski o dobro małoletnich świadków i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie uzasadniają w ocenie Sądu Najwyższego przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Kierując się przedstawionymi wyżej motywami, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 37 k.p.k., zdecydował o przekazaniu niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T..
Powiązane orzeczenia
- I KO 24/20 2020-09-23Czy w sytuacji, gdy jeden z oskarżonych jest bliskim krewnym sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- IV KO 52/20 2020-05-26Czy w sytuacji, gdy wśród oskarżonych znajdują się osoby pełniące wysokie funkcje w sądzie, a zarzuty dotyczą działalności tego sądu, a także wśród świadków są sędziowie tego sądu, zachodzi przesłanka przekazania sprawy…
- V KO 16/17 2017-04-19Czy w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- III KO 54/23 2023-06-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony pełnił funkcję biegłego sądowego i jest znany wielu sędziom?
- V KO 148/25 2025-09-11Czy zachowanie oskarżonego polegające na składaniu licznych wniosków o wyłączenie sędziego, motywowane zarzutami o brak obiektywizmu i stronniczość, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dob…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 207 § 1 KKart. 2 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy