IV KO 129/21

Izba Karna2021-10-27

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzony jest radcą prawnym znanym sędziom sądu właściwego miejscowo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że sama znajomość pokrzywdzonego radcy prawnego przez sędziów sądu właściwego miejscowo nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 37 k.p.k. Wskazano, że taka sytuacja może co najwyżej uzasadniać wyłączenie poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., jeśli zaistnieją obiektywne zagrożenia dla ich bezstronności. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można z góry zakładać braku zdolności do bezstronnego orzekania przez wszystkich sędziów danego sądu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w C. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była okoliczność, że pokrzywdzona w sprawie oszustwa jest radcą prawnym prowadzącym kancelarię w C. i jest znana sędziom orzekającym w tym sądzie, co mogłoby stwarzać przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy rozpoznał tę inicjatywę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 129/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie P. M. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 września 2021 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w C. przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy, w której pokrzywdzoną przestępstwem oszustwa popełnionego przez P. M. jest radca prawny prowadząca kancelarię w C.. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd właściwy miejscowo wskazał, że pokrzywdzona występuje w Sądzie Rejonowym w C. jako obrońca lub pełnomocnik i jest znana sędziom orzekającym w tym Sądzie, co mogłoby stwarzać przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w C. nie zasługiwała na uwzględnienie. Stan prawny przedstawiony w wystąpieniu nie mógł być podstawą zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k. Opisana sytuacja może ewentualnie być podstawą do wyłączenia poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. 2 jeżeli zaistnieją warunki obiektywnego zagrożenia dla ich bezstronności. Jednak nie można z góry zakładać, że każdy bez wyjątku sędzia orzekający w Sądzie Rejonowym w C. (w II Wydziale Karnym orzeka 8 sędziów, a poza tym funkcjonują w tej jednostce trzy inne wydziały, w których łącznie orzeka blisko 10 sędziów) podlega trybowi iudex suspectus. Argumentacja ukierunkowana na wykazanie braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, w której pokrzywdzonym jest radca prawny znany sędziom, wymagała zdecydowanej krytyki. Nie będzie nadużyciem stwierdzenie, że to właśnie subiektywne przekonanie Sądu występującego o niemożności rozpoznania niniejszej sprawy rzutowałoby na pojawienie się wątpliwości w opinii publicznej co do obiektywizmu Sądu chrzanowskiego. Nie uszło uwagi Sądu Najwyższego, że przywołane na poparcie przedmiotowej inicjatywy orzeczenie Sądu Najwyższego z 13 lutego 2006 r., V Ko 4/06, zostało – wbrew temu jak to przedstawiono - wydane na podstawie całkiem innego stanu faktycznego: w subsydiarnym akcie oskarżenia jako osoby oskarżone wskazano dwóch sędziów sądu miejscowo właściwego, z których jeden pełnił jednocześnie funkcję wiceprezesa tego sądu, oraz osobę praktykującego w tym okręgu adwokata. W żadnym razie nie można więc mówić o tym, że u podstaw przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w M., którego domagał się wówczas Sąd Rejonowy w G., legły tożsame powody co wskazane w aktualnie rozpoznawanym postulacie Sądu Rejonowego w C.. Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy