IV KO 138/24

Izba Karna2025-01-27

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który opiera się wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i odrzucony bez merytorycznego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, ponieważ argumentacja wnioskodawcy dotyczyła wyłącznie oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. Postępowanie wznowieniowe nie jest trzecią instancją służącą ponownej weryfikacji poprawności orzeczeń, a wznowienie może nastąpić wyłącznie w sytuacjach ściśle określonych przez ustawodawcę.
Stan faktyczny
Skazany R. N. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, w którym kwestionował ustalenia faktyczne i ocenę materiału dowodowego przez sądy obu instancji. Wniosek ten był zbieżny z treścią uprzednio wniesionego wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 138/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie R. N. skazanego z art. 270 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 27 stycznia 2025 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II AKa 200/15, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie, z 22 września 2015 r., sygn. akt II K 46/15, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE R. N. wniósł pismo z 18 kwietnia 2024 r., które potraktowane zostało jako osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II AKa 200/15, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 września 2015 r., sygn. akt II K 46/15. Z jego treści wynika, że R. N. uważa się za osobę niewinną i niesłusznie skazaną. Kwestionuje poczynione przez Sądy obu instancji ustalenia IV KO 138/24 2 faktyczne, co w efekcie doprowadziło do przypisania mu odpowiedzialności za czyn z art. 270 § 1 k.k. i in. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Przepis art. 545 § 3 k.p.k. nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu nieprofesjonalnego pod kątem jego oczywistej bezzasadności. Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 września 2015 r., II KO 49/15; 6 października 2015 r., V KO 56/15). W złożonym przez R. N. wniosku argumentacja dotyczy oceny materiału dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych. Takie okoliczności nie mogą jednak stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Podkreślić bowiem trzeba, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju „trzecią instancją”, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji. Wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w sytuacjach ściśle określonych przez ustawodawcę, co gwarantuje stabilność prawomocnych orzeczeń sądowych i pewność obrotu prawnego. Takich jednak podstaw we wniosku nie wskazano. Zauważyć też należy, że obecna treść wniosku o wznowienie jest co do zasady zbieżna z treścią uprzednio wniesionego wniosku o wznowienie, zarejestrowanego pod sygnaturą III KO 81/17. Autor pisma, ponawiając wniosek o IV KO 138/24 3 wznowienie postępowania, jeszcze raz podaje te same okoliczności dotyczące głównie błędów jakich jego zdaniem dopuściły się organy procesowe. Wobec tego stwierdzić trzeba, że zmaterializowały się przewidziane w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie jako oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego braków formalnych, takich jak niesporządzenie go i podpisanie przez uprawniony podmiot oraz brak opłaty. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. ł.n r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 270 § 1 KKart. 545 § 3 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy