IV KO 143/19
Izba Karna2019-12-12
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy skarżący zainicjował postępowania karne przeciwko funkcjonariuszom publicznym wykonującym czynności w toku śledztwa, w tym sędziom sądu miejscowo właściwego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo zainicjowanie postępowań karnych przeciwko funkcjonariuszom publicznym, w tym sędziom, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Okoliczność ta nie rodzi obaw co do braku bezstronności sądu miejscowo właściwego, zwłaszcza gdy sąd ten nie widział podstaw do wyłączenia sędziego. Pojęcie "dobra wymiaru sprawiedliwości" nie obejmuje abstrakcyjnych obaw o brak warunków do swobodnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem był fakt zainicjowania przez skarżącego postępowań karnych przeciwko funkcjonariuszom publicznym, w tym sędziom sądu miejscowo właściwego, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił go nie uwzględnić.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 143/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia R. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt PR Ds (…) o umorzeniu śledztwa po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 października 2019 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – sprawy z zażalenia R. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt PR Ds (…) o umorzeniu śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w sprawie istnieją okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą powodować przekonanie o niezdolności sądu miejscowo właściwego do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy, a mianowicie „zainicjowanie postępowań karnych przeciwko funkcjonariuszom
2 publicznym wykonującym czynności w toku postępowania przygotowawczego w sprawie (…), w tym sędziom sądu miejscowo właściwego”. W tej sytuacji przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu „zapewni możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, będących następstwem samej świadomości zawodowych powiązań z ww. osobami”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd występujący z wnioskiem powołał się bowiem jedynie na okoliczność zainicjowania przez skarżącego postępowań karnych przeciwko funkcjonariuszom publicznym „wykonującym czynności w toku śledztwa”, w tym sędziom sądu miejscowo właściwego. Okoliczność ta nie może jednak rodzić obaw co do braku bezstronności sądu miejscowo właściwego i wcale nie świadczy o tym, że sąd ten nie jest w stanie prawidłowo – bez szkody dla dobra wymiaru sprawiedliwości – rozpoznać złożonego środka odwoławczego. Nie wynika ona również z postawy skarżącego polegającej na składaniu licznych wniosków o wyłączenie sędziów. Przede wszystkim dlatego, że o braku podstaw do wyłączenia sędziego, któremu niniejszą sprawę przydzielono do rozpoznania (a tylko jego wyłączenia można się skutecznie domagać) najlepiej świadczą oświadczenie tego sędziego oraz postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 10 września 2019 r. o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie. Skoro podstaw do wyłączenia sędziego nie widział sąd właściwy do orzekania w tym przedmiocie, to tym bardziej nie można na bazie tych samych okoliczności opierać wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. W pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, o jakim mowa art. 37 k.p.k., nie mieści się także powzięta przez Sąd Rejonowy w K. wyłącznie abstrakcyjna
3 obawa odnośnie pojawienia się u skarżącego, czy też w opinii publicznej wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Mając powyższe na uwadze, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie przemawia za skorzystaniem w rozważanej sprawie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 83/16 2016-11-08Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo?
- III KO 54/18 2018-06-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy podejrzany kwestionuje bezstronność jedynie konkretnego sędziego, a nie sądu jako całości?
- IV KO 77/18 2018-09-20Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy występują okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego?
- II KO 104/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty karne dotyczą sędziów orzekających w danym sądzie, a także innych funkcjonariuszy publicznych, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa, istnieje podstawa do przekazania sprawy…
- III KO 11/15 2015-03-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pierwotnie właściwy sąd został zobowiązany do jej rozpoznania w trybie delegacyjnym, a nastę…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy