IV KO 15/20
Izba Karna2020-02-26
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzutach dotyczących sędziów sądów wyższych instancji i organów nadzoru, powinien zostać uwzględniony, gdy brak jest dowodów na brak obiektywizmu sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzono, że samo wskazanie na udział sędziów sądów wyższych instancji lub organów nadzoru w kontekście zarzutów nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia całego sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Kluczowe jest wykazanie konkretnych wątpliwości co do bezstronności sędziów lub naruszenia przepisów procesowych wynikających ze sprzeniewierzenia się zasadzie bezstronności.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów, Ministra Sprawiedliwości oraz adwokata, na szkodę L. B. Zaskarżone postanowienie zostało zaskarżone przez L. B. Sąd Rejonowy w K., rozpoznając zażalenie, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że postępowanie dotyczy zarzutów wobec sędziów sądów wyższych instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 15/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie z zażalenia L. B. na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w K. , o przekazanie do rozpoznania sprawy III Kp (…) innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. w sprawie PR Ds. (…), działając na podstawie art. 305 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie: 1. zaistniałego w nieustalonym czasie, jednakże nie później niż 25 września 2019 r. w K. niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych w toku prowadzonego postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w K. o sygn. II Co (…) i III Ca (…), sędziów Sądu Apelacyjnego, Ministra Sprawiedliwości, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na szkodę interesu prywatnego L. B., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, 2. zaistniałego w nieustalonym czasie, jednakże nie później niż 25 września 2019 r. w K. niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego w toku
2 prowadzonego postępowania egzekucyjnego sygn. Km (…) na szkodę interesu prywatnego L. B. , tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, 3. zaistniałego w nieustalonym czasie, jednakże nie później niż 25 września 2019 r. w K. niedopełnienia obowiązków przez adwokata na szkodę interesu prywatnego L. B., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Orzeczenie to zaskarżone zostało zażaleniem wniesionym przez L. B. . Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt III Kp (…), wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie możliwości przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, iż postępowanie dotyczy zarzutu przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków m.in. przez sędziów Sądu Okręgowego w K. i sędziów Sądu Apelacyjnego w (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu właściwego do rozpoznania sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Źle pojętym dobrem wymiaru sprawiedliwości byłoby wyłączenie od orzekania „całego” Sądu Rejonowego tylko ze względu na fakt, iż w sprawie podmiotami prowadzonego postępowania byli de facto tylko niektórzy sędziowie Sądu Okręgowego, który pozostaje sądem nadrzędnym nad Sądem Rejonowym, czy niektórzy sędziowie Sądu Apelacyjnego. Pamiętać należy, iż zarzut braku obiektywizmu może być podstawą wyłączenia określonego sędziego od orzekania w konkretnej sprawie, ale dopiero wówczas, gdy wykazane zostaną wątpliwości co do bezstronności tego sędziego lub wskazujące na naruszenie przez sąd przepisów procesowych będących wynikiem sprzeniewierzenia się zasadzie bezstronności. Prawidłowo pojmowane „dobro wymiaru sprawiedliwości” przemawia za tym, aby orzekający w sprawie sąd zachował dystans i wykazał, do czego przecież jest zobowiązany, że nie może być jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów na właściwy i obiektywny tryb orzekania. Brak w związku z powyższym podstaw aby poddawać w wątpliwość obiektywizm sędziów orzekających w Sądzie właściwym do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie podnosił, iż
3 przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Wyjątkowy charakter tego przepisu nakazuje jego stosowanie w rygorystyczny sposób, bowiem zbyt szerokie jego stosowanie mogłoby osłabić poczucie zaufania do niezależności sądu i jego zdolności obiektywnego orzekania. Warto również zauważyć, że zaakceptowanie stanowiska wyrażonego w postanowieniu Sądu Rejonowego mogłoby doprowadzić do tego, że zabrakłoby sądów powszechnych zdolnych do rozpoznania zażalenia, skoro w pierwszym zarzucie zaskarżonego postanowienia wskazuje się na popełnienie przestępstwa przez Ministra Sprawiedliwości, sprawującego nadzór administracyjny nad całym sądownictwem powszechnym. Przy formułowaniu wątpliwości co do zdolności do obiektywnego, w odbiorze społecznym, rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy, nie można tracić również z pola widzenia charakteru sprawy, przedmiotu postępowania oraz aktywności procesowej skarżącego. Dodać również należy, że Sąd Rejonowy w K. uprzednio już wielokrotnie rozpoznawał zażalenia L. B. na postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawach, których przedmiotem były rzekome przestępstwa popełnione m.in. przez sędziego tego Sądu lub sędziów Sądu Okręgowego w K., czy Sądu Apelacyjnego w (…) (m.in. sprawy IV Kp (…), III Kp (…), III Kp (…), III Kp (…)). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 63/23 2023-06-28Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu wyższego, a sędziowie sądu niższej instancji pozostają w stosunku podległości służbowej wobec sędziego sądu wyższego, dobro wymiaru sprawiedl…
- II KO 28/19 2019-06-25Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na podejrzeniu braku obiektywizmu sędziów tego sądu w związku z rozpoznaniem zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszcz…
- V KO 95/19 2019-10-29Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzutach dotyczących sędziów i Prezesa Sądu Okręgowego, powinien zostać uwzględniony, gdy sędziowie Sądu Rejonowego pozostają w stosunku podległośc…
- IV KO 93/25 2025-07-08Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy sprawa dotyczy czynności podejmowanych przez sędziego i wiceprezesa tego sądu, pow…
- V KO 34/24 2024-05-27Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. może być uwzględniony, gdy jedynym argumentem jest subiektywne przekonanie strony o braku obiektywizmu sądu…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 305 § 1art. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 231 § 1 KK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy