III KO 63/23

Izba Karna2023-06-28

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu wyższego, a sędziowie sądu niższej instancji pozostają w stosunku podległości służbowej wobec sędziego sądu wyższego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zarzutów wobec sędziego sądu wyższego, a sędziowie sądu niższej instancji pozostają w stosunku podległości służbowej wobec tego sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Celem jest uniknięcie zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, co mogłoby rzutować na sprawiedliwe rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wniósł do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Okręgowego. Sędziowie Sądu Rejonowego pozostają w stosunku podległości służbowej wobec sędziego Sądu Okręgowego, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając zasadność wniosku sądu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 63/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia X. X. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w […] z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt PR 2 Ds. […] o odmowie wszczęcia śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2023 r., wniosku Sądu […] w […] zawartego w postanowieniu z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi […] w […]1. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II Kp […], Sąd […] w […], na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia X. X. innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy […] Sądu […] w […], z którym sędziowie podległego Sądu […] pozostają w stosunku podległości służbowej. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie […] w […] w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. III KO 63/23 2 Wniosek Sądu […] w […] jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie istotnie sprawa dotyczy zażalenia X. X. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej W […] z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt PR 2 Ds. […] o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez […] Sądu […] w […] - Y. Y.. Jak wskazano w postanowieniu […] Sądu […] w […] jest zwierzchnikiem sędziów orzekających w podległym Sądzie […], a wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd […], podlegający zwierzchnictwu innego Sądu […]. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd […] w […]1, który pozostaje poza obszarem właściwości Sądu […] w […], a jednocześnie znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości od […] i ewentualny dojazd stron, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. III KO 63/23 3 [JML] [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 45 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy