IV KO 155/25

Izba Karna2025-11-26

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu wyższej instancji, do którego wnoszone są środki zaskarżenia od orzeczeń sądu rozpoznającego sprawę, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek Sądu Rejonowego w Białymstoku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., obejmuje sytuacje, gdy okoliczności sprawy mogą wpływać na swobodę orzekania sędziów lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Okoliczność, że sprawa dotyczy sędziego sądu wyższej instancji, do którego wnoszone są środki zaskarżenia od orzeczeń sądu rozpoznającego sprawę, spełnia te kryteria, nawet jeśli nie neguje się zdolności sędziów do bezstronnego orzekania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Białymstoku wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była okoliczność, że umorzone postępowanie dotyczyło zawiadomienia o przestępstwie popełnionym m.in. przez sędziego Sądu Okręgowego w Białymstoku, który pełnił funkcję Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego. Sąd Rejonowy wskazał, że może to rodzić w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 155/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie zażalenia A. S. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2025 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 16 września 2025 r., III Kp 2100/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Olsztynie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 września 2025 r., III KP 2100/25, Sąd Rejonowy w Białymstoku wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2025 r., […], z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę tego wniosku Sąd wskazał okoliczność, że umorzone tym postanowieniem postępowanie dotyczy zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa m.in. przez sędziego Sądu Okręgowego w Białymstoku - pełniącego funkcję Przewodniczącego […] Wydziału Karnego Odwoławczego, w którym IV KO 155/25 2 rozpoznawane są środki odwoławcze od orzeczeń Sądu Rejonowego w Białymstoku oraz Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim Wydział Zamiejscowy w Hajnówce. Powoduje to, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w Białymstoku, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Białymstoku jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. stanowi odstępstwo od gwarancyjnej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i musi być wykładany ściśle. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k. odnoszone jest m.in. do sytuacji, gdy okoliczności sprawy mogą wpływać na swobodę orzekania sędziów lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny. W orzecznictwie podkreśla się, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości musi mieć charakter realny i istotny z punktu widzenia podejmowanej decyzji. Nie negując zdolności sędziów Sądu Rejonowego w Białymstoku do swobodnego i bezstronnego orzekania w badanej sprawie, to okoliczność, że sprawa dotyczy sędziego sądu wyższej instancji, do którego to sądu wnoszone są środki zaskarżenia od orzeczeń sądu rozpoznającego jego sprawę, stanowi okoliczność spełniającą wymienione kryteria. Rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Białymstoku może stwarzać w opinii publicznej przeświadczenie, że ta okoliczność wpływa na ich swobodę orzekania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [r.g.] IV KO 155/25 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy