IV KO 2/26

Izba Karna2026-06-10

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie z 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której skazany kwestionuje legalność powołania sędziów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie, uznając, że istniały uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwości te wynikały z faktu, że sędzia został powołany na urząd w procedurze, której legalność była kwestionowana przez stronę, co mogło wpłynąć na jego obiektywną ocenę sytuacji prawnej strony, zwłaszcza w kontekście art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany R.K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie, powołując się na wadliwą procedurę powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa. Sędzia S.S. został przydzielony do sprawy IV KO 2/26, która pierwotnie dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie o sygn. akt II KO 2/26.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 2/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026 r. wniosku skazanego R.K. o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie o sygn. akt II KO 2/26. UZASADNIENIE Pismem datowanym 19 grudnia 2025 r. skazany R.K. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Katowicach o „wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 28.02.2022 r., sygn. akt II AKa 488/22, uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego II Wydział Karny w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd należycie obsadzony”. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do prowadzenia sprawy. Konieczności wznowienia postępowania skazany upatrywał w zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na nienależytej obsadzie orzekającego w jego sprawie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, bowiem członkowie składu orzekającego zostali powołani na urząd sędziego „z udziałem tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), której IV KO 2/26 2 niezależność i legalność została zakwestionowana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”. Według skazanego to powoduje, że „zachodzi podstawa do wznowienie postępowania zgodnie z art. 540 § 3 k.p.k., art. 401 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4”. Dodatkowo R. K. twierdził, że cyt. „w toku postępowania zostałem pozbawiony możliwości obrony moich praw”. Pismo skazanego zostało przesłane do Sądu Najwyższego, gdzie sprawę zarejestrowano pod sygnaturą IV KO 2/26 i przydzielono sędziemu SN S.S. Zawiadomiony o tym R.K., powołując art. 41 § 1 i art. 42 § 1 k.p.k., złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego od udziału w sprawie i „przekazanie sprawy sędziemu legalnie powołanemu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego”. Motywował to istnieniem okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego S.S., w szczególności faktem, że wymieniony sędzia do pełnienia urzędu został powołany w wadliwej procedurze, wobec czego jego udział w przedmiotowej sprawie „narusza prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd”. Skazany zwrócił też uwagę, że orzekanie w sprawie sędziego S.S. skutkowałoby zaistnieniem uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jest faktem, że sędzia S.S. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Powodem, dla którego skazany R.K. ubiega się o wznowienie postępowania w swojej sprawie, jest orzekanie w tej sprawie sędziów powołanych do pełnienia urzędu również na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. W tym stanie rzeczy nie można zbagatelizować obawy skazanego, że jego sprawa w Sądzie Najwyższym nie byłaby rozpoznana w sposób całkowicie bezstronny, gdyby wziął w niej udział sędzia S.S. Nasuwa się bowiem przypuszczenie, że oceniając zasadność wystąpienia skazanego, sędzia ten nie byłby w stanie zachować obiektywizmu, jako że miałby w polu widzenia również własny status zawodowy IV KO 2/26 3 (sytuacja bardzo zbliżona do ujętej słowami iudex in causa sua), który podałby w wątpliwość, gdyby podzielił argumentację skazanego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 3 KPKart. 401 KPCart. 379 pkt 4art. 41 § 1art. 42 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy