IV KO 216/25

Izba Karna2026-02-04

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy świadkami w sprawie są sędziowie tego samego sądu, z którymi orzekający sędziowie pozostawali w relacjach służbowych i towarzyskich?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy w sprawie występują w charakterze świadków sędziowie tego samego sądu, z którymi orzekający sędziowie pozostawali w relacjach służbowych i towarzyskich. Taka sytuacja może wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, a także rzutować na postrzeganie sądu przez opinię publiczną.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A.Ś. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było występowanie w sprawie w charakterze świadków sędziów tego sądu, z którymi orzekający sędziowie pozostawali w relacjach służbowych i towarzyskich. Większość sędziów złożyła wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sosnowcu.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 216/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 4 lutego 2026 r. w sprawie A.Ś. oskarżonego o czyn z art. 234 k.k. i art. 238 k.k. oraz art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. akt IV K 840/25, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sosnowcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r., w sprawie IV K 840/25, Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy A.Ś. oskarżonego z czyn z art. 234 k.k. i art. 238 k.k. oraz art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Rejonowy stwierdził, że jako IV KO 216/25 2 świadkowie w sprawie występują sędziowie tego Sądu, którzy obecnie są w stanie spoczynku, z którymi obecnie orzekający sędziowie pozostawali w relacjach służbowych i towarzyskich. W związku z tym większość sędziów Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach złożyła wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Rozpoznanie sprawy, w której ocenie podlegać mają zeznania świadków będących sędziami tego samego sądu wpływać może na postrzeganie przez opinię społeczną braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić wówczas, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego kryterium to jest odnoszone do sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010/2/20, LEX nr 551465). Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy w sprawie występują w charakterze strony osoby, które pełniły w tym sądzie funkcję sędziów i które z orzekającymi sędziami łączyły relacje służbowe i towarzyskie. Dotyczy to także występowania tych osób w charakterze świadków. Na ocenę wiarygodności ich zeznań może mieć bowiem wpływ relacja łącząca sędziów i świadków. Ta sytuacja może także rzutować na postrzeganie w opinii publicznej Sądu Rejonowego Katowice Wschód w Katowicach jako niezdolnego do obiektywnego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB] [a.ł] IV KO 216/25 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 234 KKart. 238 KKart. 233 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 § 1 KKart. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy