IV KO 22/17
Izba Karna2017-11-15
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Michał Laskowski, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenia osób trzecich, które miały słyszeć od skazanego przyznanie się do fałszywego pomówienia, stanowią wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania karnego nie może być uwzględniony jedynie na podstawie oświadczeń osób trzecich, które twierdzą, że słyszały od skazanego przyznanie się do fałszywego pomówienia. Aby wznowienie było skuteczne, nowe dowody muszą wiarygodnie podważać istotne ustalenia faktyczne dokonane w poprzednim postępowaniu, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie nowych faktów i dowodów nie zobowiązuje sądu do wznowienia postępowania; podlegają one ocenie w kontekście całego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Obrońca skazanego A.D. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowe dowody w postaci oświadczeń W.J. i M.K. Twierdzili oni, że G.P. przyznał się w rozmowie ze skazanym, że fałszywie go pomówił. Wniosek oparto na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Prokurator wniósł o nieuwzględnienie wniosku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 22/17 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie A.D. skazanego z art. 286 § 1 i in. k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 listopada 2017 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt V K (…), p o s ta n o w i ł: 1) oddalić wniosek; 2) kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć skazanego A. D.. UZASADNIENIE Obrońca A.D. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 października 2012 r. (sygn. akt V K (…)) utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II AKa (…)). Podstawą wznowienia miałby być przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k. i art. 544 § 2 k.p.k. Owymi nowymi dowodami ujawnionymi po wydaniu prawomocnego wyroku miałyby być oświadczenia W.J. oraz M.K. potwierdzające fakt, że G.P. w rozmowie z A.D. w celi, gdzie obaj znajdowali się przyznał się, że fałszywie pomówił A.D.. Obrońca
2 wniósł także, obok dopuszczenia dowodów z owych pisemnych oświadczeń także zeznań G.P. . Prokurator wniósł o nieuwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy A.D. nie zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że postępowanie karne podlega wznowieniu nie w razie ujawnienia się po wydaniu wyroku jakichkolwiek nowych faktów lub dowodów nieznanych przedtem sądowi, czy też zgłoszenia jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale jedynie wtedy, gdy nowe fakty lub dowody wiarygodnie podważają prawdziwość dokonanych, istotnych ustaleń faktycznych, to jest zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia poprzedniego. Samo zgłoszenie nowych faktów i dowodów nie oznacza, że sąd rozpoznający wniosek zobligowany jest w każdym przypadku do wznowienia postępowania. Wskazane we wniosku fakty i dowody podlegają ocenie sądu, dokonywanej w ścisłym powiązaniu z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie w toku jej rozpoznawania przez sądy pierwszej i drugiej instancji (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2012 r. V KO 68/11, Biul.PK 2012/6/31). Natomiast w niniejszej sprawie obrońca skazanego wskazuje, że dwie osoby mają wiedzę o tym, że w określonym dniu odbywała się rozmowa pomiędzy skazanym a świadkiem w jego sprawie karnej, z której wynikało, że zeznania tego świadka były złożone pod wpływem przymusu organów ścigania. Pamiętać należy, że gdy to obrońca, jako podstawę wniosku o wznowienie, wskazuje "nowe fakty i dowody" - na nim ciąży obowiązek uprawdopodobnienia zasadności tego wniosku, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem obalono wobec skazanego zasadę domniemania niewinności (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r. V KO 71/13). W niniejszej sprawie nie można traktować jako nowego dowodu uprawdopodobniającego następcze wydanie wyroku uniewinniającego owych oświadczeń osób, iż słyszały rozmowę określonej treści. Nawet oświadczenie samego G.P. sprowadzające się do stwierdzenia, że wszystkie jego depozycje
3 obciążające skazanego nie były prawdziwe nie byłoby wciąż wystarczającym powodem do wznowienia postępowania karnego. Musiałyby być one wyczerpujące i w zestawieniu z całym materiałem dowodowym sprawy niezbicie wskazywać, że doszło do wydania wadliwego wyroku. Jak wielokrotnie wskazywał już Sąd Najwyższy, tylko po wnikliwym skonfrontowaniu dowodów "nowych" (zgłoszonych we wniosku o wznowienie postępowania) z dowodami dotychczas występującymi, możliwe jest stwierdzenie, czy pierwsze z wymienionych nakazują uznać z dużym prawdopodobieństwem ustalenia dokonane przez orzekające sądy obu instancji za wadliwe. Rozpoznanie wniosku o wznowienie z tego tytułu ogranicza się wyłącznie do badania, czy rzeczywiście po uprawomocnieniu się wyroku skazującego ujawniły się nowe fakty lub dowody, które wskazują na oczywistą (graniczącą z pewnością) lub co najmniej wysoce prawdopodobną błędność wyroku objętego wnioskiem (tak m.in. w postanowieniu z dnia 11 maja 2017 r., II KO 3/17, www.sn.pl). Zatem skuteczny wniosek o wznowienie nie może sprowadzać się jedynie do wskazania, że niewykluczone, iż jeden ze świadków zeznających w pierwotnym procesie może, gdyby został przesłuchany raz jeszcze, zmienić zdanie i przedstawić realia sprawy w inny sposób. Bez precyzyjnego wyjaśnienia, jakie konkretne depozycje by zmodyfikował i jak mogłoby to wpłynąć na wynik sprawy w konfrontacji z innymi poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, a przede wszystkich dlaczego akurat obecnie należałoby uznać jego depozycje za wiarygodne - nie jest możliwe skuteczne obalenie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. as
Powiązane orzeczenia
- II KO 46/23 2024-02-20Czy ujawnienie nowych dowodów, takich jak wyroki skazujące świadków za składanie fałszywych zeznań w innych sprawach, czy dokumenty dotyczące zbycia nieruchomości przez pokrzywdzonych, może stanowić podstawę do wznowieni…
- IV KO 89/12 2013-02-28Czy nowe fakty i dowody, ujawnione po uprawomocnieniu się wyroku, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli nie wskazują z wysokim prawdopodobieństwem na błąd sądu?
- IV KO 64/26 2026-06-17Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, oparty na twierdzeniu o niesprawiedliwości orzeczenia skazującego z powodu fałszywych zeznań świadka, może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istnienia now…
- II KO 3/14 2015-02-18Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli po jego wydaniu ujawniły się nowe dowody lub fakty, które mogą podważyć dokonane ustalenia faktyczne?
- IV KO 21/23 2023-03-29Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego złożony przez skazanego, oparty na twierdzeniach o rzekomych fałszywych zeznaniach pokrzywdzonej i kontaktach z inną współoskarżoną, może zostać uwzględniony, jeśli te okolic…
Powołane przepisy
art. 286 § 1art. 540 § 1 pkt 2art. 542 § 1 KPKart. 544 § 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy