IV KO 23/23
Izba Karna2023-03-01
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wystąpienie przełożonego sędziego do sądu z zażaleniem na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, którego rozpoznanie przez ten sąd może budzić wątpliwości co do zachowania obiektywizmu, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane zarówno jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej, jak i zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Okoliczność, że zażalenie pochodzi od Prezesa Sądu, może wpływać na swobodę orzekania sędziów tego sądu oraz budzić w odbiorze społecznym przekonanie o braku zdolności do obiektywnego rozpoznania sprawy, niezależnie od rzeczywistego stosunku sędziów do sprawy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz policji odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie przestępstwa z art. 244b § 1 k.k. Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, uznając, że rozpoznanie zażalenia przez ten sąd może budzić wątpliwości co do obiektywizmu ze względu na pochodzenie zażalenia od przełożonego sędziów, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żywcu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 23/23 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej na postanowienie wydane przez funkcjonariusza Policji zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko-Biała Południe w Bielsku-Białej z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt […] o odmowie wszczęcia dochodzenia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 marca 2023 r., wystąpienia Sąd Rejonowego w Bielsku-Białej o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żywcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r., w sprawie […] funkcjonariusz policji odmówił na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wszczęcia dochodzenia w sprawie o przestepstwo z art. 244b § 1 k.k. Zażalenie na to postanowienie wniósł Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2023 r. Sąd Rejonowy w Biełsku – Białej, w sprawie IX Kp 46/23, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając tę decyzję stwierdził, że w związku z tym, iż zażalenie pochodzi od przełożonego Sędziów pełniących funkcje w tym Sądzie, a jednocześnie Sędziego od wielu lat orzekającego w tym Sądzie i znanego innym
2 Sędziom, rozpoznanie tego zażalenia przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej może budzić wątpliwości co do zachowania przez Sąd wymaganego obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 37 k.p.k. wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu winno być uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2023 r., V KO 118/22 (LEX nr 3457904), „Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być (…) rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale ma na celu także zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności (aspekt obiektywny bezstronności).” Fakt, że wniesione do Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej zażalenie pochodzi od Prezesa tego Sądu stanowi okoliczność mającą znaczenie dla zapewnienia subiektywnej i obiektywnej bezstronności sądu. Ta okoliczność może mieć nie tylko wpływ na swobodę orzekania Sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Może również powodować w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego Sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy to przekonanie znajdzie odzwierciedlenie w rzeczywistym stosunku sędziów do sprawy, czy będzie mylne. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KO 195/24 2025-03-21Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą osób zajmujących wysokie stanowiska w sądzie, który jest właściwy do rozpoznania sprawy, zachodzi uzasadniona obawa braku bezstronności i czy w związku z tym sprawę należy…
- V KO 110/17 2018-01-16Czy w przypadku, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za rozpoznaniem zażalenia przez inny sąd równorzędny, Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi?
- V KO 39/25 2025-04-30Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędzia orzekający w przedmiocie zażalenia jest powiązany z osobą, której dotyczy śledztwo?
- III KO 6/23 2023-02-07Czy w sytuacji, gdy zażalenie wnoszone jest przez sędziego orzekającego w sądzie właściwym do rozpoznania tego zażalenia, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sp…
- V KO 35/25 2025-05-09Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez sędzie…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 244b § 1 KK§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy