IV KO 37/16

Izba Karna2016-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na ustawie o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, może dotyczyć orzeczeń wydanych w sprawach cywilnych i administracyjnych, a nie tylko spraw karnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego dotyczy wyłącznie spraw karnych, a nie spraw cywilnych czy administracyjnych. Wnioskodawca domagał się stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych w sprawach cywilnych i administracyjnych, co nie mieści się w zakresie zastosowania wskazanej ustawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania, domagając się stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych w sprawach cywilnych i administracyjnych, powołując się na ustawę z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wnioskodawca twierdził, że prześladowania i decyzje zapadły przed i po 31 grudnia 1989 r. Wcześniejsze wnioski o stwierdzenie nieważności tych orzeczeń zostały oddalone przez Sąd Okręgowy w Kielcach i Sąd Apelacyjny w Krakowie, które uznały, że ustawa dotyczy tylko spraw karnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 37/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2016 r., wniosku Z. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II AKz 489/09 utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt III Ko 537/08 o oddaleniu wniosku Z. P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego ( Dz.U. Nr 34, poz. 149 z późn. zm.) na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku. UZASADNIENIE W piśmie zwanym „skargą dziewiątą” z dnia 11 kwietnia 2016 r. skierowanym do Sądu Najwyższego Z. P. domagał się także „wznowienia postępowania w sprawach sygn. akt II AKz 489/09 Sądu Apelacyjnego w Krakowie i sygn. akt III Ko 537/08 Sądu Okręgowego w Kielcach, bo prześladowania i decyzje zapadły przed data 31 grudnia 1989 r. oraz takie same po tej dacie do chwili obecnej z całkowitą ignorancją obowiązującego prawa” (k. 4v). 2 Z. P. tylko w taki sposób powyższe żądanie uzasadnił. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest oczywiście bezzasadny. Taka jego ocena spowodowała odmowę jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Z treści uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt III Ko 537/08 jednoznacznie wynika, iż w sprawie tej wnioskodawca Z. P. domagał się stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych w sprawach cywilnych i administracyjnych dotyczących wieloletniego konfliktu sąsiedzkiego, w oparciu o przepisy – przywołanej na wstępie – ustawy z 23 lutego o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wskazanym postanowieniem Sąd Okręgowy w Kielcach ten wniosek oddalił, wskazując, iż przedmiotem unieważnienia – w myśl przepisów wspomnianej ustawy – może być wyłącznie orzeczenie skazujące, nawet jeśli osoba represjonowana nie była sprawcą przypisanego jej czynu, gdy tylko, orzeczenie to wydano z powodu działalności niepodległościowej. Tego rodzaju orzeczenie – co przyznał sam wnioskodawca – nie było wobec niego wydane i nie prowadził on działalności niepodległościowej w rozumieniu przywołanej ustawy. To przekonanie Sądu Okręgowego w Kielcach o braku nawet przesłanki formalnej do uwzględnienia żądania wnioskodawcy aprobował Sąd Apelacyjny w Krakowie, który po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy postanowieniem z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II AKz 489/09 zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. Sąd Apelacyjny jeszcze raz podkreślił, iż przepisy ustawy z 23 lutego 1991 r. dotyczą tylko spraw karnych, a więc nie dotyczą spraw takich co do których unieważnienia wydanych w nich orzeczeń domagał się wnioskodawca. Powyżej przytoczone okoliczności wskazujące tak charakter spraw w których zapadły orzeczenia odnośnie których unieważnienia domagał się wnioskodawca w trybie wspomnianej ustawy z 23 lutego 1991 r., jak też przyczyny nie uwzględnienia tego jego wniosku, samoistnie świadczą o oczywistej bezzasadności rozpoznawanego w niniejszym postępowaniu wniosku o wznowienie postępowania. Względy, które spowodowały ówczesne oddalenie wniosku wnioskodawcy, pozostały nadal aktualne, skoro nie zmienił się charakter spraw w których były 3 wydane orzeczenia o unieważnienie których wnioskodawca wnosił i nie zmieniły się również przepisy ustawy z 23 lutego 1991 r. w zakresie określenia rodzaju orzeczeń co do których mają one zastosowanie. Mając to na uwadze, przy równoczesnym dostrzeżeniu braku w przedmiotowym wniosku rzeczywistego uzasadnienia podnoszonych – w omawianym zakresie – żądań, należało postanowić jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 3 KPK§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy