IV KO 38/19

Izba Karna2019-05-15

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strona kwestionuje bezstronność sędziów ze względu na ich znajomość z pełnomocnikami strony przeciwnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że znajomość części sędziów z pełnomocnikami strony przeciwnej, którzy w przeszłości byli sędziami lub wykonują zawód prawniczy w tym samym mieście, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Taka okoliczność może co najwyżej przemawiać za wyłączeniem poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy na podstawie art. 41 § 1 k.k., ale nie uzasadnia uruchomienia szczególnej procedury delegacyjnej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem wniosku było kwestionowanie przez M. K. bezstronności sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w R. z uwagi na ich znajomość z pełnomocnikami siostry M. K., którzy w przeszłości byli sędziami. Wniosek dotyczył sprawy umorzonego dochodzenia w sprawie o podrobienie podpisu na pełnomocnictwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 38/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia pełnomocnika M. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt PR Ds. […] o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyny z art. 270 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt X Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w R., właściwy do rozpoznania zażalenia pełnomocnika M. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia 8 grudnia 2017 r. (data zatwierdzenia postanowienia), sygn. akt PR Ds. […] o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyny z art. 270 § 1 k.k., polegające na podrobieniu podpisu M. K. na pełnomocnictwie udzielonym radcy prawnemu B. K., postanowieniem z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt X Kp […], wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek uzasadniono faktem, że M. K. w wielu wcześniejszych postępowaniach kwestionował bezstronność sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w R., powołując się na fakt ich znajomości z „Panami B. K. i A. K.”, byłymi sędziami Sądu Rejonowego w R., a jednocześnie pełnomocnikami siostry 2 M. K.. Powyższa okoliczność, a w szczególności treść zarzutów formułowanych przez M. K., w ocenie organu wnioskującego, uzasadniają - z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości - przekazanie sprawy poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w R.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące uzasadnić przekazanie sprawy w trybie właściwości delegacyjnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Przypomnieć należy, że przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. Przywołane we wniosku o przekazanie sprawy okoliczności nie mogą być uznane za podważające zaufanie do obiektywizmu i bezstronności Sądu Rejonowego w R. jako całości. Podkreślenia wymaga, że B. K., którego nazwisko pojawiało się w opisach czynów zawartych w zaskarżonym postanowieniu o umorzeniu postępowania, nie jest już sędzią Sądu Rejonowego w R. i - co wynika także z oświadczeń zawartych w aktach sprawy - niektórzy sędziowie nawet go nie znają. Okoliczność, że część sędziów zna wyżej wymienionego i drugiego z pełnomocników siostry M. K. z czasów, gdy byli oni sędziami Sądu Rejonowego w R. lub z racji tego, że na terenie miasta R. wykonują obecnie inny zawód prawniczy, może ewentualnie przemawiać za wyłączeniem poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy na podstawie art. 41 § 1 k.k. Nie jest jednak wystarczającą podstawą – i to nawet w sytuacji, gdy M. K. w innych procesach kwestionuje bezstronność sędziów - do uruchomienia szczególnej procedury, jaką przewidział ustawodawca w art. 37 k.p.k., a która jako wprowadzająca odstępstwo od konstytucyjnej gwarancji rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, może być stosowana tylko w wypadkach, które rzeczywiście to uzasadniają. W przeciwnym razie, wspomniana instytucja zamiast być gwarantem rzetelnego procesu, stanie się podstawą decyzji podważających zaufanie społeczeństwa 3 do sądów i ukazujących je jako organy zbyt szybko tracące zdolność do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Z powyższych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 270 § 1 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy