IV KO 47/24
Izba Karna2024-06-05
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Marka Motuka, Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na wadliwości procedury powołania sędziego, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego Marka Motuka, uznając, że wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania, uzasadniają wyłączenie. Podkreślono, że orzekanie przez sędziego w takiej sytuacji mogłoby naruszać standardy rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC) i prowadzić do naruszenia zasady niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.Stan faktyczny
Skazany D. C. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie. Jako podstawę wniosku wskazał sposób powołania sędziego przez Prezydenta RP przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Wnioskodawca powołał się na uchwałę składu połączonych Izb SN z 2020 r. oraz uchwałę siedmiu sędziów SN z 2022 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie IV KO 47/24.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 47/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie D. C. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 5 czerwca 2024 r., wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie IV KO 47/24 UZASADNIENIE Skazany D. C. pismem z dnia 7 maja 2024 r. złożył wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy IV KO 47/24, wskazując, że sędzia ten został powołany został na urząd sędziego przez Prezydenta RP przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). W tym kontekście wnioskodawca powołał się także na treść uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794). W przekonaniu
IV KO 47/24 2 skazanego okoliczności te wskazują na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Marka Motuka. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w przedmiotowej sprawie. Wyłączenie sędziego jest tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w osobistym wniosku skazanego o wznowienie postępowania (który można potraktować jako sygnalizację podstaw do wznowienia postępowania z urzędu) wskazano na taką samą okoliczność dotyczącą wadliwości powołania jednego z sędziów zasiadających w składzie Sądu pierwszej instancji,
IV KO 47/24 3 który wydał wyrok skazujący D. C. . Oznacza to, że SSN Marek Motuk, badając wniosek o wznowienie postępowania pochodzący od skazanego – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy – orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 35/20 2020-08-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w t…
- IV KO 37/24 2024-06-20Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego, w którym w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2…
- V KO 138/24 2025-04-11Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p…
- III KO 57/24 2024-08-08Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, oparty na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., może zostać uwzględni…
- IV KO 112/24 2024-12-20Czy wniosek o wznowienie postępowania oparty na wadliwej obsadzie sądu z powodu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, może być podstawą do wznowienia postępowania z urzędu…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy