IV KO 56/20
Izba Karna2020-06-25
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa są czyny zarzucane m.in. prezesowi sądu nadrzędnego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalny wpływ na obiektywizm orzekania i odbiór społeczny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność, iż sprawa dotyczy m.in. prezesa sądu nadrzędnego, może w odbiorze społecznym rodzić uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu z obszaru działania tego sądu okręgowego. Nawet przy pełnej bezstronności i prawidłowości orzeczenia, ścisłe powiązanie czynów zarzucanych z jednostką nadrzędną nie daje gwarancji uniknięcia spekulacji co do wpływu tego powiązania na wynik sprawy. Długotrwałe zaangażowanie skarżącego w postępowania toczące się w sądach z właściwości Sądu Okręgowego w K. dodatkowo uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia Z. G. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Śledztwo dotyczyło czynów z art. 231 § 1 k.k. polegających na niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, w tym Prezesa Sądu Okręgowego w K. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznanie zażalenia przez sędziów sądu właściwego miejscowo mogłoby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać zażalenie Z. G. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 56/20 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie zażalenia Z. G. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…), o umorzeniu śledztwa, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2020 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. zawartego w postanowieniu z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt IV Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać zażalenie Z. G. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt IV Kp (…), Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia Z. G. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 7 kwietnia 2020 r. o umorzeniu śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. polegające na niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych: Prezesa Sądu Okręgowego w K. , Prokuratora Okręgowego w K. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.. W przekonaniu sądu występującego z wnioskiem rozpoznanie wniesionego zażalenia przez sędziów sądu właściwego miejscowo w sytuacji, gdy zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa objęty jest m.in. prezes sądu nadrzędnego, mogłoby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać w odbiorze społecznym oraz
2 skarżącego przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Pomimo podzielanego przez ten skład Sądu Najwyższego poglądu o wyjątkowości instytucji określonej w art. 37 k.p.k. oraz wynikającego stąd nakazu ścisłej interpretacji, co ma szczególne znaczenie w sprawach, w których wniosek w tym trybie składany jest przez sąd właściwy do kontroli orzeczenia zapadłego w toku postępowania przygotowawczego (zob. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., IV KO 22/18), inicjatywa Sądu Rejonowego w K. zasługiwała na uwzględnienie. Zgodzić się należy w szczególności ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że okoliczność, iż sprawa, w której wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczy m.in. prezesa sądu nadrzędnego powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu z obszaru działania tego sądu okręgowego, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Ścisłe powiązanie czynów zarzucanych poszczególnym osobom w związku z wykonywaniem czynności służbowych, w tym również przez Prezesa Sądu Okręgowego w K., a więc jednostki nadrzędnej nad wnioskującym sądem, nawet przy pełniej bezstronności i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia nie daje gwarancji, że uniknie się spekulacji – wprawdzie bez wątpienia niesłusznych, lecz ze wszech miar realnych – co do wpływu tego powiązania na ostateczny wynik sprawy. Podkreślić należy, że skarżący w swoich licznych wystąpieniach konsekwentnie kwestionuje zapadające w jego sprawach orzeczenia. Świadczy to o długotrwałym zaangażowaniu pokrzywdzonego w postępowania toczące się w sądach z właściwości Sądu Okręgowego w K., co w przekonaniu Sądu Najwyższego dodatkowo uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza tego obszaru.
3 Z tych względów jako sąd właściwy do rozpoznania zażalenia wskazano Sąd Rejonowy w G. położony w relatywnie najbliższej odległości od miejsca zamieszkania Z. G. .
Powiązane orzeczenia
- II KO 6/19 2019-02-26Czy w sytuacji, gdy przedmiotowy czyn miał być popełniony w siedzibie sądu okręgowego w toku interwencji Policji podjętej na wezwanie prezesa tego sądu, celowe jest, aby zażalenie na umorzenie śledztwa w tej sprawie nie…
- IV KO 58/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a także przełożonego tych sędziów, zachodzi podstawa do przekazania s…
- IV KO 13/14 2014-03-13Czy w sytuacji, gdy rozpoznanie zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa wymaga oceny wiarygodności zeznań sędziów i pracowników sądu, a także analizy rozbieżnych dokumentów, zachodzi podstawa do przekazania spraw…
- V KO 4/21 2021-01-29Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są zarzuty popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu rejonowego i prokuratora prokuratury rejonowej, a sprawę tę ma rozpoznać sąd…
- I KO 53/24 2024-06-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa są czynności sędziów i ł…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy