IV KO 56/21
Izba Karna2021-06-14
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony kieruje zarzuty dotyczące grupy przestępczej i mafii sądowniczej wobec asesora sądowego oraz innych sędziów tego samego sądu, zachodzi uzasadniona podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na zasadę nemo iudex in sua causa oraz potencjalny brak zaufania społecznego do bezstronności sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, gdy zarzuty oskarżonego dotyczą nie tylko bezpośrednio pokrzywdzonego asesora sądowego, ale także innych sędziów pracujących w tym samym sądzie, formułując oskarżenia o przynależność do grupy przestępczej i mafii sądowniczej. Taka sytuacja, nawet jeśli nie przesądza o braku bezstronności, może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez postronnych obserwatorów, co jest sprzeczne z zasadą nemo iudex in sua causa i negatywnie wpływa na dobro wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w K. wpłynął akt oskarżenia przeciwko J.F. oskarżonemu m.in. o znieważenie asesora sądowego. Oskarżony formułował wobec niego zarzuty dotyczące współpracy z grupą przestępczą i wypełniania poleceń przełożonych, a także sugerował istnienie „mafii sądowniczej” w Sądzie Rejonowym w K. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując na naruszenie zasady nemo iudex in sua causa oraz potencjalny brak zaufania społecznego do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 56/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie J.F., oskarżonego z art. 226 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2021 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w K., IX Wydział Karny o przekazanie sprawy IX K (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. UZASADNIENIE W dniu 2 lutego 2021 r. do Sądu Rejonowego w K. wpłynął akt oskarżenia przeciwko J. F. oskarżonemu o przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 231a k.k. i art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., w których jako pokrzywdzony występuje D. P. – asesor sądowy wykonujący swoje obowiązki w I Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego w K. Sąd Rejonowy w K. w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2021 r., wydanym w sprawie IX K (…), wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Uzasadniając swój wniosek Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że zachodzi okoliczność wpływająca na swobodę orzekania lub stwarzająca przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny. Przedmiotowe postepowanie dotyczy bowiem znieważenia asesora Sądu Rejonowego w K., wobec którego oskarżony kierował zarzuty wykonywania przez niego czynności dla „zorganizowanej grupy przestępczej”, „wypełniania zachcianek swych przełożonych”. Twierdził również, że w Sądzie Rejonowym w K. działa „grupa
2 przestępcza”, „mafia sądownicza”. Tym samym jego twierdzenia nie ograniczały się do osoby wymienionego asesora. Sąd stwierdził, że J.F. także wcześniej kierował wobec sędziów Sądu Rejonowego w K. tego typu oskarżenia, sam również składał zawiadomienia o popełnieniu przez nich przestępstw. Dlatego rozpoznania tej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w K. mogłoby być sprzeczne z zasadą, zgodnie z która nikt nie powinni być sędzią we własnej sprawie (nemo iudex in sua causa). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w K. jest zasadny. Nie tylko fakt, że jako pokrzywdzony w sprawie IX K (…) występuje asesor Sądu Rejonowego w K., ale także charakter formułowanych wobec niego zarzutów mających być przedmiotem oceny w tej sprawie świadczy o tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. Przemawia za tym przede wszystkim społeczny odbiór rozpoznania przedmiotowej sprawy przez ten sam Sąd, w którym pracuje osoba pokrzywdzona czynami zarzucanymi J.F. Postronni obserwatorzy mogliby bowiem powziąć wątpliwość co do bezstronności sądu. Przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi nie przesądza zasadności takich wątpliwości, ale ich wystąpienie samo w sobie jest niekorzystne dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Mając przy tym na uwadze charakter podnoszonych wobec pokrzywdzonego pomówień, dotyczących także innych sędziów pracujących w Sądzie Rejonowym w K., opisana sytuacja procesowa mogłaby być postrzegana w opinii publicznej jako orzekanie przez sąd właściwy we własnej sprawie. Takie stanowisko znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym wniosków złożonych na podstawie art. 37 k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2020 r., IV KO 159/19; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2020 r., IV KO 14/19). Przesądza to o zasadności złożonego wniosku w przedmiocie przekazania sprawy innemu równorzędnemu Sądowi. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
3
Powiązane orzeczenia
- I KO 56/24 2024-06-18Czy w sytuacji, gdy oskarżony pracował w sądzie właściwym miejscowo jako asesor, a sąd ten jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- III KO 126/23 2023-11-21Czy zarzuty stawiane sędziemu i prokuratorowi, związane wyłącznie z ich zwykłą pracą orzeczniczą i zawodową, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi n…
- V KO 10/24 2024-04-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony pełnił funkcje związane z sądem miejscowo właściwym, a osoba zawiadamiająca o przestępstwie również miała powiązania z tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
- V KO 86/23 2023-09-26Czy fakt, że oskarżony jest znanym adwokatem, który w przeszłości był prokuratorem w danym okręgu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z powodu obawy o bezstronność sędzió…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 37 KPKart. 231a KKart. 212 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy