IV KO 71/24

Izba Karna2024-07-09

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego miejscowo i rzeczowo złożyli oświadczenia o wyłączeniu od rozpoznania sprawy z uwagi na relacje zawodowe i koleżeńskie z podejrzanym sędzią, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach o przekazanie sprawy jest zasadny. W sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego miejscowo i rzeczowo złożyli oświadczenia o wyłączeniu od rozpoznania sprawy z uwagi na relacje zawodowe i koleżeńskie z podejrzanym sędzią, wydanie orzeczenia mogłoby budzić podejrzenia co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd równorzędny.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo poświadczenia nieprawdy przez sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach. Sędziowie tego sądu złożyli oświadczenia o wyłączeniu od orzekania w tej sprawie, wskazując na relacje zawodowe i koleżeńskie z podejrzanym sędzią.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 71/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia W. J. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2024 r., wniosku Sądu Okręgowego w Gliwicach zawartego w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt IV Kp 572/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt IV Kp 572/24 Sąd Okręgowy w Gliwicach, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia W. J. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k.. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo poświadczenia nieprawdy przez sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach. IV KO 71/24 2 W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu pokrzywdzony złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziego orzekającego w Sądzie właściwym miejscowo. Poszczególni sędziowie orzekający w pionie karnym tego Sądu złożyli oświadczenia wraz z wnioskami o ich wyłączenie od orzekania w sprawie wskazując na relacje zawodowe i koleżeńskie z sędzią, którego zawiadomienie dotyczy. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18) Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Katowicach, który znajduje się w niedalekiej odległości od Gliwic. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] IV KO 71/24 3 (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 271 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy