IV KO 75/12
Izba Karna2012-10-29
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Jacek Sobczak, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że jeden z oskarżonych jest miejscowym adwokatem, który wykonywał zawód przed sądami w danej miejscowości, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt, iż jeden z oskarżonych jest miejscowym adwokatem, który wykonywał zawód przed sądami w danej miejscowości, nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd podkreślił, że obawa braku bezstronności musi mieć szczególne podstawy, a relacje zawodowe adwokata z sędziami nie powinny automatycznie prowadzić do wniosku o braku obiektywizmu. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do swoistego immunitetu dla przedstawicieli zawodów prawniczych.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. złożył wniosek o przekazanie sprawy karnej przeciwko J. W. i B. B. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że oskarżony B. B. jest miejscowym adwokatem, który do czasu zawieszenia w prawie wykonywania zawodu wielokrotnie występował przed sądami w K. Sąd Rejonowy uznał, że może to budzić zewnętrzne przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy oskarżonych J. W. i B. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 75/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie J. W. i B. B. oskarżonych z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt XIV K …/12/S w przedmiocie przekazania sprawy sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy oskarżonych J. W. i B. B. (sygn. akt XIV K …/12/S) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE W swoim wniosku Sąd Rejonowy podnosi, że oskarżony B. B. z zawodu jest prawnikiem, który do czasu zawieszenia w prawie wykonywania zawodu adwokata, a następnie nieprawomocnego wydalenia z adwokatury, wykonywał zawód adwokata i jako obrońca wielokrotnie występował przed sądami mającymi siedzibę w K. i cyt. „zdaniem Sądu są to okoliczności tego rodzaju, iż nie da się wykluczyć w odbiorze zewnętrznym ujawni się realne przekonanie co do braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje;
2 Wniosek ten nie jest zasadny. Rzeczywiście w orzecznictwie podnosi się, iż realna obawa możliwości pojawienia się u stron lub w opinii publicznej przeświadczenia o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy może być powodem przekazania jej przez Sąd Najwyższy do innego równorzędnego sądu, w trybie art. 37 k.p.k., ale musi to być szczególna sytuacja, która podważyłaby możliwość obiektywnego orzekania przez cały Sąd. Fakt, że jednym z oskarżonych w niniejszej sprawie jest miejscowy adwokat, który z racji wykonywanego zawodu, co naturalne, może pozostawać w stosunkach zawodowych z określonymi sędziami, nie powinien, u prawidłowo rozumiejącego wykonywanie swojego zawodu sędziego, stwarzać od razu przekonania o możliwości pojawienia się opinii o braku bezstronności przy rozpoznaniu sprawy karnej takiego adwokata. Oznaczało by to bowiem ukształtowanie się dla wszystkich znanych miejscowo adwokatów, ale także prokuratorów, radców prawnych, i innych przedstawicieli zawodów prawniczych, z racji występowania przed sądem i pozostawania w określonych stosunkach z sędziami, „swoistego immunitetu”, który stwarzałby automatycznie powody do żądania wyłączenia właściwości miejscowej danego sądu, przed którym występują oni w charakterze strony. Tego zaś w żadnej mierze zaakceptować nie można, tak jak nie zaakceptowano już w orzecznictwie Sądu Najwyższego np. poglądu, iż fakt, że stroną procesu jest osoba bliska dla sędziego miałby być powodem do zastosowania art. 37 k.p.k. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 r., III KO 45/11, LEX nr 860624). Podejmując się wykonania funkcji sędziego należy liczyć się z tym , że trzeba będzie rozstrzygać w sprawach osób znanych z racji wykonywanego przez nich zawodu lub zajmowanego stanowiska i nie można uchylać się od realizacji tego obowiązku w rzekomej obawie przed pojawieniem się opinii stronniczości orzekania. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 52/16 2016-08-25Czy fakt, że oskarżony jest znanym adwokatem prowadzącym kancelarię w mieście siedziby sądu właściwego miejscowo, a także posiada stałe kontakty zawodowe z sędziami orzekającymi w tym sądzie, stanowi wystarczającą podsta…
- V KO 10/24 2024-04-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony pełnił funkcje związane z sądem miejscowo właściwym, a osoba zawiadamiająca o przestępstwie również miała powiązania z tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
- IV KO 70/20 2020-07-01Czy względy związane z wykonywaniem przez jednego z oskarżonych zawodu adwokata, który ma siedzibę kancelarii w sądzie właściwym miejscowo i występuje przed tym sądem, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu…
- II KO 48/16 2016-11-24Czy fakt, że oskarżony jest adwokatem wykonującym zawód w miejscowości będącej siedzibą sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a także utrzymuje bliskie relacje towarzyskie i osobiste z niektórymi sędziami tego sądu, sta…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
Powołane przepisy
art. 230 § 1 KKart. 12 KKart. 286 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy