IV KO 82/26

Izba Karna2026-07-07

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest oskarżony o zniesławienie sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, istnieje uzasadniona obawa braku obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez ten sąd?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy oskarżony jest oskarżony o zniesławienie sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, istnieje uzasadniona obawa braku obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez ten sąd. W związku z tym, sprawa została przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, aby uniknąć zarzutów co do braku obiektywizmu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Katowicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy oskarżonego R. P. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony jest o czyn z art. 212 § 1 k.k., polegający na zniesławieniu sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek obawą braku obiektywizmu ze względu na relacje służbowe i towarzyskie między sędziami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 82/26 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie R. P. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2026 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2026 r., sygn. akt VI Ka 330/26 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Katowicach, w sprawie sygn. akt VI Ka 330/26, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy oskarżonego R.P.. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że zarzut postawiony oskarżonemu dotyczy zniesławienia sędziego Sądu właściwego miejscowo. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku IV KO 82/26 2 warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Katowicach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu sprawa dotyczy sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, z którym pozostali sędziowie utrzymują relacje oraz kontakty służbowe i towarzyskie. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Gliwicach, który jest w bliskiej odległości od Katowic i ewentualny dojazd stron nie powinien stanowić przeszkody. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł] IV KO 82/26 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy