IV KO 82/26
Izba Karna2026-07-07
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest oskarżony o zniesławienie sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, istnieje uzasadniona obawa braku obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez ten sąd?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy oskarżony jest oskarżony o zniesławienie sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, istnieje uzasadniona obawa braku obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez ten sąd. W związku z tym, sprawa została przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, aby uniknąć zarzutów co do braku obiektywizmu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Katowicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy oskarżonego R. P. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony jest o czyn z art. 212 § 1 k.k., polegający na zniesławieniu sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek obawą braku obiektywizmu ze względu na relacje służbowe i towarzyskie między sędziami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 82/26 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie R. P. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2026 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2026 r., sygn. akt VI Ka 330/26 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Katowicach, w sprawie sygn. akt VI Ka 330/26, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy oskarżonego R.P.. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że zarzut postawiony oskarżonemu dotyczy zniesławienia sędziego Sądu właściwego miejscowo. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku
IV KO 82/26 2 warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Katowicach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu sprawa dotyczy sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, z którym pozostali sędziowie utrzymują relacje oraz kontakty służbowe i towarzyskie. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Gliwicach, który jest w bliskiej odległości od Katowic i ewentualny dojazd stron nie powinien stanowić przeszkody. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
IV KO 82/26 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 73/26 2026-06-30Czy w przypadku, gdy zarzut postawiony oskarżonemu dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie tego sądu utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, zachodzą podstawy…
- III KO 3/10 2010-02-02Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziów tego sądu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- V KO 148/25 2025-09-11Czy zachowanie oskarżonego polegające na składaniu licznych wniosków o wyłączenie sędziego, motywowane zarzutami o brak obiektywizmu i stronniczość, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dob…
- I KO 67/22 2022-08-31Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia sądu rejonowego, a zarzucane mu czyny związane są z wykonywaniem obowiązków służbowych, a w sądzie miejscowo właściwym występują powiązania służbowe i koleżeńskie między oskarżo…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy